بیماری هموروئید یا بواسیر

بیماری هموروئید یا بواسیر چیست و درمان آن چگونه است ؟

شرح بیماری :

بواسیر عبارت‌ است‌ از سیاهرگ‌های‌ گشادشده‌ ( واریسی‌) در راست‌ روده‌ یا مقعد. بواسیر ممکن‌ در مجرای‌ مقعدی‌ (بواسیر داخلی‌) یا در مدخل‌ مقعد (بواسیر خارجی‌) واقع‌ شده‌ باشد. بواسیر ممکن‌ است‌ سال‌ها وجود داشته‌ باشد اما تنها با وقوع‌ خونریزی‌ بدان‌ پی‌برده‌ شود.
علایم‌ شایع‌ :

خونریزی‌. امکان‌ دارد خون‌ قرمز روش‌ به‌ صورت‌ رگه‌هایی‌ در اجابت‌ مزاج‌ دیده‌ شود یا به‌ دنبال‌ اجابت‌ مزاج‌، خون‌ به‌ مقدار کم‌ و به‌ مدت‌کوتاهی‌ چکه‌ کند.
درد، خارش‌ یا ترشح‌ مخاطی‌ پس‌ از اجابت‌ مزاج‌
وجود یک‌ برجستگی‌ در مقعد
احساس‌ این‌ که‌ پس‌ از اجابت‌ مزاج‌، راست‌ روده‌ به‌طور کامل‌ تخلیه‌ نشده‌ باشد (این‌ حالت‌ تنها در مورد بواسیر بزرگ‌ دیده‌ می‌شود).
التهاب‌ و تورم‌
علل‌ :

وارد آمدن‌ فشار مکرر به‌ سیاهرگ‌های‌ مقعد یا راست‌ روده‌
عوامل‌ افزایش‌ دهنده‌ خطر
رژیم‌ غذایی‌ بدون‌ فیبر
نشستن‌ یا ایستادن‌ به‌ مدت‌طولانی‌
چاقی‌
یبوست‌
کم‌شدن‌ تون‌ عضلانی‌ در سنین‌ بالا
جراحی‌ راست‌ روده‌ یا پارگی‌ مجرای‌ تناسلی‌ به‌ هنگام‌ زایمان‌ و دوختن‌ آن‌
بیماری‌ کبدی‌
سرطان‌ روده‌ بزرگ‌
لواط‌
بالا بردن‌ فشار خون‌ در سیستم‌ سیاهرگی‌ دستگاه‌ گوارش‌
پیشگیری‌ :

برای‌ اجابت‌ مزاج‌ عجله‌ نکنید و در عین‌ حال‌ از زور زدن‌ و نشستن‌ طولانی‌مدت‌ در توآلت‌ خودداری‌ کنید.
اگر اضافه‌ وزن‌ دارید، وزن‌ خود را کاهش‌ دهید.
مقدار فیبر غذایی‌ را در رژیم‌ خود افزایش‌ دهید.
روزانه‌ ۱۰-۸ لیوان‌ آب‌ بنوشید.
به‌طور منظم‌ ورزش‌ کنید.
عواقب‌ مورد انتظار :

بواسیر معمولاً با مراقبت‌ مناسب‌ خوب‌ می‌شود، اما علایم‌ ممکن‌ است‌ افت‌ و خیر داشته‌ باشند (یعنی‌ بواسیر ممکن‌ است‌ پس‌ از یک‌ دوره‌ یبوست‌ دوباره‌ ظاهر شود). در مواردی‌ که‌ به‌ درمان‌ محافظه‌کارانه‌ خوب‌ پاسخ‌ نمی‌دهند شاید جراحی‌ مورد نیاز باشد.
عوارض‌ احتمالی‌
کم‌خونی‌ فقر آهن‌ اگر خونریزی‌ قابل‌ توجه‌ باشد.
درد شدید در اثر وجود لخته‌ خون‌ در بواسیر
عفونت‌ یا زخم‌ شدن‌ بواسیر
اصول‌ کلی‌ :

برای‌ تشخیص‌ قطعی‌ ممکن‌ است‌ یکی‌ از روش‌های‌ زیر انجام‌ شوند: آنوسکپی‌ (دیدن‌ مقعد با کمک‌ یک‌ لوله‌ کوتاه‌ به‌ نام‌ آنوسکپ‌، وسیله‌ای‌ لنزدار و دارای‌ یک‌ منبع‌ نورانی‌ در سر آن‌ است‌)، یا پروکتوسکپی‌ (دیدن‌ راست‌ روده‌ و قسمت‌ پایینی‌ روده‌ بزرگ‌ یا وسیله‌ای‌ به‌ نام‌ پروکتوسکپ‌، که‌ وسیله‌ای‌ اپتیک‌ و دارای‌ یک‌ منبع‌ نورانی‌ در سر آن‌ است‌).

درمان‌ با هدف‌ تخفیف‌ علایم‌ صورت‌ می‌گیرد.
هیچ‌گاه‌ برای‌ اجابت‌ مزاج‌ زور نزنید.
پس‌ از اجابت‌ مزاج‌، ناحیه‌ را با ملایمت‌ پاک‌ کنید.
برای‌ تخفیف‌ درد، روزانه‌ چندین‌ بار هر بار به‌ مدت‌ ۲۰-۱۰ دقیقه‌ در آب‌ گرم‌ بنشینید.
برای‌ تخفیف‌ درد و تورم‌ ناشی‌ از وجود لخته‌ در بواسیر یا بیرون‌ زدگی‌ بواسیر، یک‌ روز در رختخواب‌ استراحت‌ کنید و روی‌ ناحیه‌ کیسه‌ یخ‌ بگذارید.

در مواردی‌ که‌ مقاوم‌ به‌ درمان‌ هستند، امکان‌ دارد نیاز به‌ جراحی‌ وجود داشته‌ باشد. روش‌های‌ مختلفی‌ وجود دارند:

بستن‌ یک‌ باند لاستیکی‌ در قاعده‌ بواسیر؛
اسکلروتراپی‌ (تزریق‌ مواد شیمیایی‌ برای‌ بسته‌ شدن‌ سیاهرگ‌ها و تشکیل‌ بافت‌ جوشگاهی‌)؛
جراحی‌ با سرما (یخ‌ زدن‌ بواسیر با نیتروژن‌ مایع‌)؛
انعقاد بواسیر (با اشعه‌ مادون‌ قرمز یا لیزر)؛
در آوردن‌ بواسیر
داروها :

برای‌ درد خفیف‌، خارش‌، یا کاهش‌ تورم‌، می‌توان‌ از داروهایی‌ که‌ اختصاصاً برای‌ تخفیف‌ علایم‌ بواسیر ساخته‌ شده‌اند استفاده‌ کرد. اگر علایم‌ بواسیر به‌ هنگام‌ حاملگی‌ رخ‌ دهند، از پزشک‌ خود در مورد داروهای‌ مناسب‌ که‌ در حاملگی‌ مشکلی‌ ایجاد نکند سؤوال‌ کنید.

اگر نیاز به‌ استفاده‌ از مسهل‌ باشد، از نرم‌کننده‌های‌ اجابت‌ مزاج‌ استفاده‌ کنید.
فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری :

محدودیتی‌ برای‌ آن‌ وجود ندارد. کار روده‌ با آمادگی‌ جسمانی‌ مناسب‌ بهبود می‌یابد.
رژیم‌ غذایی‌ :

برای‌ پیشگیری‌ از یبوست‌، یک‌ رژیم‌ متعادل‌ حاوی‌ مواد غذایی‌ دارای‌ فیبر زیاد، مثل‌ میوه‌های‌ تازه‌، کلوچه‌، حبوبات‌، سبزیجات‌ و غلات‌ سبوس‌دار داشته‌ باشید.
روزانه‌ ۱۰-۸ لیوان‌ مایعات‌ بنوشید.
اگر اضافه‌ وزن‌ دارید، وزن‌ خود را کم‌ کنید.
درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟

اگر در همان‌ جایی‌ که‌ بواسیر بوده‌ است‌ یک‌ برجستگی‌ سفت‌ تشکیل‌ شود.
اگر بواسیر باعث‌ درد شدید می‌شود که‌ با درمان‌های‌ ذکر شده‌ در بالا تخفیف‌ نیابد.
اگر خونریزی‌ زیاد باشد (بیش‌ از مقداری‌ که‌ در قسمت‌ علایم‌ ذکر شد). البته‌ باید به‌ یادداشت‌ که‌ خونریزی‌ ممکن‌ است‌ یکی‌ از علایم‌ اولیه‌ سرطان‌ باشد.

شیوه های جدید معالجه هموروئید (بواسیر) :

هموروئید یا بواسیر بیماری بسیار شایعی است که افراد را در سنین مختلف چه جوان و چه پیر مبتلا می کند اما بسیاری افراد به علت شرم از بیان آن و مراجعه به پزشک خودداری می کنند.

مقاله زیر به شیوه هاى جدید درمان این بیمارى مى پردازد.شما ممکن است با اسم هموروئید آشنا نباشید ولى حتماً کلمه بواسیر را شنیده اید. بایستى متذکر شد که هموروئید همان بواسیر است و یکى از بیمارى هاى شایع جراحى است و حدود ۷۵ درصد افراد به ویژه افراد بالاى ۳۰ سال در طول زندگى خود به این بیمارى مبتلا مى شوند.
• هموروئید چیست ؟

هموروئیدها بالشتک هاى عروقى طبیعى هستند که در ناحیه کانال مقعدى در قسمت ۴ سانتى مترى انتهاى روده بزرگ (راست روده) قرار دارند و در دو قسمت داخل و خارج کانال مقعد قرار دارند که به آن هموروئیدهاى داخلى و خارجى مى گویند.

هموروئیدها ارگان هاى طبیعى این ناحیه هستند که در اثر زور زدن به دنبال یبوست مزاج و یا اسهال مى توانند پرخون و متورم شده و در صورت تکرار یبوست و زور زدن موقع اجابت مزاج این بالشتک هاى عروقى متورم و دچار پارگى و زخمى شده و به صورت خونریزى و بیرون زدگى و گاهاً درد به هنگام اجابت مزاج خود را نشان دهند.
• انواع هموروئید:

هموروئیدهاى داخلى از نظر شدت علائم به چهار درجه تقسیم مى شوند.
درجه اول: خونریزى بدون بیرون زدگى
درجه دوم: خونریزى همراه بیرون زدگى که خودبه خود جا مى رود
درجه سوم: خونریزى به همراه بیرون زدگى که با دست جا مى رود
درجه چهارم: خونریزى به همراه بیرون زدگى که با دست جا نمى رود
هموروئیدهاى خارجى معمولاً به صورت یک برجستگى خارجى در بیرون ناحیه مقعد قرار داشته و اکثراً با درد و تورم همراه است.
• چه عواملى باعث ایجاد هموروئید مى شود؟

علت واقعى هموروئید مشخص نیست. ولیکن عوامل مهم و موثر در بروز آن عبارتند از:
۱- یبوست مزمن
۲- اسهال مزمن
۳- زور زدن موقع اجابت مزاج
۴- نشستن طولانى مدت در توالت
۵- افزایش سن
۶- عوامل ارثى
۷- حاملگى
۸- تحرک کم
۹- مصرف غذاهاى کم فیبر، عدم استفاده از میوه جات و سبزیجات، مصرف الکل و…
• علایم و نشانه هاى هموروئید چیست؟

خونریزى: اولین و شایع ترین علامت خونریزى است. خونریزى هنگام اجابت مزاج است که پس از دفع مدفوع سفت ایجاد مى شود و به صورت خون روشن و تازه روى کاسه توالت مى چکد. وضعیت آن طورى است که اکثراً پس از مدفوع است و به عبارتى از مدفوع جدا است.

افراد بایستى متوجه باشند که اگر خون مخلوط با مدفوع باشد بایستى به سایر عوامل مثل سرطان ها، پولیپ ها و کولیت ها مشکوک شده و حتماً بررسى کامل کولون توسط جراح متخصص کولورکتال انجام شود.

خروج توده (بیرون زدگى): دومین علامت بیرون زدگى است که گاهاً بالشتک هاى هموروئیدى از مقعد خارج شده که خود به خود جا رفته و یا براى جااندازى نیاز به دستکارى دارند و گاهى آنقدر وسیع هستند که قابل جااندازى نیستند و بایستى سریع تر به جراح مراجعه شود.

درد: سومین علامت درد است که در هموروئیدهاى درجه سوم، چهارم عارضه دار شده و یا هموروئیدهاى خارجى و مخلوط بروز مى کند.
• درمان هموروئید چگونه است ؟

اصولاً براى برطرف کردن علایم هموروئید با توجه به نوع و تشخیص پزشک متخصص در این رشته چندین روش درمانى وجود دارد.

۱- درمان طبى: که معمولاً براى هموروئیدهاى خفیف درجه اول و یا دوم توصیه مى شود که عبارت است از کنترل یبوست به وسیله مصرف رژیم غذایى پر فیبر مثل میوه جات و سبزیجات، کاهو، آلو، انجیر، نان سبوس دار، اصلاح عادت اجابت مزاج، استفاده از پمادهاى ضد هموروئید و استفاده از ملین ها و لگن آب گرم.
۲- درمان هاى سرپایى : امروزه پزشکان و بیماران درجستجوى راه هاى ساده، موثر و بدون عارضه و یا با کمترین عارضه هستند. از آنجا که روش هاى جراحى معمول با بسترى شدن بیمار، نیاز به بیهوشى، درد پس از عمل، احتمال خونریزى، ترشح، عفونت و از کارافتادگى همراه بوده و نیاز به مراقبت هاى طولانى مدت دارند، لذا تلاش هاى زیادى براى مهار بیمارى هموروئید به روش هاى متعدد سرپایى از قبیل کوتر کردن، منجمد کردن، رابر بند لیگاتور و سایر روش ها بوده است. ولیکن هیچکدام درمان قطعى براى تمام هموروئیدها نبوده و اکثر این روش ها محدودیت هایى دارند. از جمله شایع ترین این روش ها تا کنون روش بستن هموروئید با حلقه لاستیکى است.
• بستن با حلقه لاستیکى ( رابر بند):

یکى از روش هاى جدید و شایعى که طرفداران زیادى دارد بستن هموروئید با حلقه لاستیکى (رابر بند) است. این روش در مورد هموروئیدهاى درجه دوم و سوم مناسب بوده و به صورت سرپایى بدون استفاده از بى حسى و بیهوشى در مطب قابل انجام است. محدودیت هاى آن در مورد هموروئیدهاى خارجى و یا مخلوط است.
در این روش با کمک یک وسیله یک بارمصرف حلقه لاستیکى را روى قاعده هموروئید قرار داده تا به تدریج هموروئید سیاه شده و بیفتد. این روش در ایران و در بسیارى از مطب ها و درمانگاه هاى تخصصى کولورکتال انجام مى شود. مزیت این روش به سایر روش ها هزینه کم و نداشتن خطر ابتلا به بیمارى هاى عفونى است.
• روش بستن شریان هموروئید با استفاده از داپلر (DG-HAL ) :

در این روش نوین درمان، با پاکه (بالشتک) هموروئید برخورد غیرمستقیم مى شود. یعنى عروق اصلى تغذیه کننده هموروئید مسدود مى شود که نهایتاً منجر به کاهش و یا قطع جریان خون به بالشتک هموروئیدى شده و تورم آن از بین رفته، هموروئید چروکیده شده و در نتیجه علائم نیز از بین مى رود.

طبق گزارشات متعدد این روش بر انواع هموروئیدها نتایج خوبى داشته است.

این روش براى اولین بار در سال ۱۹۹۵ ابداع و از آن زمان در مراکز معتبر متعدد جهان به طور موفقیت آمیزى به کار رفته و امروزه استفاده از این روش تحول اساسى در درمان آسان و بدون عارضه و بدون بیهوشى هموروئید به وجود آورده و مورد استقبال جراحان قرار گرفته است. از مزایاى آن به کوتاه بودن زمان عمل، عدم نیاز به بیهوشى کامل در حین عمل، نداشتن درد و خونریزى و درصد موفقیت بالا مى توان اشاره کرد. خوشبختانه این روش در ایران نیز قابل انجام است.
• درمان به روش لیزر :

یکى دیگر از روش هاى جدید براى معالجه هموروئید استفاده از لیزر است که در نهایت برش و برداشتن بافت هموروئیدى است که با امواج لیزر صورت مى گیرد که روشى گران است و مزیت چندانى نسبت به جراحى ندارد. به طور کلى امروزه گرایش به اعمال جراحى سرپایى بخصوص رابربندینگ و روش DG – HAL رو به افزایش است و استقبال جراحان از این روش رو به فزونى است، که هر دو روش مذکور در سال هاى اخیر در ایران معرفى گشته و در حال حاضر انجام مى گردد.

هیچ کس، به غیر از یک متخصص روده و مقعد، دوست ندارد در مورد بواسیر صحبت کند. اطلاعات کمی در مورد این بیماری در میان عموم وجود دارد، و از طریق رسانه های گروهی نیز اطلاعات کمی ارائه می شود، از اینرو افراد معمولاً تصور می کنند که این بیماری جزء بیماری های نادر است. درصورتی که برخلاف این تصور، افراد بسیار زیادی به آن مبتلا می شود. برطبق تحقیقاتی که در سال ۱۹۹۱ بر این بیماری انجام گرفت، مشخص شد که حدود ۱۰۰ میلیون امریکایی به آن مبتلا هستند.
مبتلایان بسیاری، احتمالاً از روی خجالت، به دنبال درمان آن برنمی آیند. برای این دسته از افراد، عمل دفع و نشستن بر سطوح سفت و سخت، بسیار دردناک و عذاب آور خواهد بود.
اما برای مبتلایان و همچنین آن دسته از افراد که به این بیماری مبتلا نیستند خبر خوبی داریم: راه های بسیاری برای پیشگیری و درمان این بیماری وجود دارد.
انواع مختلف بواسیر :

همه ی ما در قسمت مقعد، رگ های بواسیری داریم. اگر این رگ ها تحریک شوند، ممکن است ملتهب شده، ورم کرده یا حتی خونریزی کنند. این وضعیت معمولاً بواسیر نامیده می شود. بواسیر دو نوع دارد: بواسیر خارجی و بواسیر داخلی.

بواسیر خارجی :

بواسیر خارجی برآمدگی نرمی در اطراف دهانه ی مقعد است. گاهی اوقات ممکن است حالتی به نام بواسیر ترومبوز رخ دهد. در این وضعیت، یک لخته ی خونی ایجاد شده و آن برآمدگی سفت می شود. از آنجا که بافت های اطراف مقعد پوشیده از پایانه های عصبی است، بواسیر خارجی معمولاً بسیار دردناک است.

بواسیر داخلی :

از آنجا که پایانه های عصبی حساس در مقابل درد زیادی در داخل کانال مقعد وجود ندارد، این نوع بواسیر خیلی دردناک نیست. اما ممکن است که حین عمل دفع، این بواسیرها خونریزی کنند. گاهاً ممکن است این نوع بواسیر تا اندازه ای ملتهب شود که به خارج دهانه ی مقعد کشیده شود. این وضعیت سقوط و پایین آمدن بواسیر نامیده می شود.
به طور کلی، شدت بواسیر داخلی چهار درجه یا مرحله دارد:
در مرحله ی اول، بواسیرهای کوچکی در لایه ی داخلی دهانه ی مقعد ایجاد می شوند. در اکثر این افراد، این مرحله مورد توجه قرار نمی گیرد، مگر اینکه کشیده شدن مدفوع سخت بر روی سطح مقعد ایجاد کمی خونریزی کند.

دردرجه ی دوم، قسمت کوچکی از بواسیر در حین عمل دفع از دهانه ی مقعد بیرون می آید. اما بافت پیوندی کانال مقعد هنوز آنقدر سخت و محکم هست تا این بواسیرها را دوباره به داخل مقعد برگرداند.

در مرحله سوم، بواسیرهای دردناک در حالت پایین افتادگی و بیرون از مقعد باقی می مانند. اما می توان با دقت زیاد آنها را با دست به داخل دهانه ی مقعد بازگرداند.

شدیدترین و جدی ترین مرحله از این بیماری زمانی است که میزان زیادی از این بواسیرها در یک زمان از دهانه ی مقعد بیرون می آیند. این موقعیت دردناک و خطرناک نیاز به جراحی فوری دارد.
علائم :

افرادی که به این بیماری مبتلا گشته اند، معمولاً حین عمل دفع دچار خونریزی، خارش، درد و ناراحتی در ناحیه مقعد می شوند. در موارد شدید، بواسیرهای داخلی ممکن است از دهانه ی مقعد بیرون بیایند، و بواسیرهای خارجی لخته های خونی ایجاد خواهند کرد.
آیا شما نیز در خطر ابتلا هستید؟

همه می توانند به بواسیر مبتلا شوند. در واقع بیش از نیمی از افراد پس از ۵۰ سالگی گرفتار این بیماری می شوند.

در اکثر موارد این بیماری از فشار و درد در هنگان انجام عمل دفع ایجاد می شود. از عوامل دیگر این بیماری می توان به وراثت، بالا رفتن سن، یبوست، اسهال، و عمل جنسی اشاره کرد.

وقتی کسی یکبار به این بیماری مبتلا شود، احتمال تکرار مداوم آن بسیار زیاد است. این به این دلیل است که تورم باعث ضعیف شدن دیواره های رگ ها می شود و در نتیجه آمادگی بیشتری برای تورم دوباره پیدا می کنند.
آیا راه هایی برای پیشگیری وجود دارد؟

اگر تابه حال آنقدر خوش شانس بوده اید که به این بیماری مبتلا نشوید، در اینجا راه هایی برای پیشگیری از آن آورده ایم. حتی اگر مبتلا به آن هستید، با این روش ها می توانید از ابتلا شدن دوباره در آینده جلوگیری کنید.
موادغذایی فیبردار بیشتر بخورید: خوردن بیشتر میوه جات، سبزیجات و حبوبات باعث می شود مدفوع بزرگتر شده و آسان تر دفع شود.

مایعات بیشتر بنوشید: خوردن مایعات زیاد، مدفوع را نرم تر می کند و فشار هنگام عمل دفع کمتر می شود.

عمل دفع را سرموقع انجام دهید: به تاخیر انداختن عمل دفع باعث خشک و سفت شدن مدفوع می گردد و دفع آن بسیار دشوار خواهد شد.

ورزش کنید: فعالیت بدنی باعث کاهش فشار وارد بر رگ ها شده و احتمال یبوست را نیز کاهش می دهد.

به مدت طولانی ننشینید و نایستید: نشستن و ایستادن به مدت طولانی بر رگ ها فشار وارد می آورد. اگر کارتان طوری است که باید برای مدتی طولانی بنشینید، حتماً هر از چند گاهی بلند شده و در اطراف چرخی بزنید.

خود درمانی برای تسکین موقت :

گرچه اکثر بواسیرها به خودی خود درمان می شوند، راه هایی هست که بتوانید این فرایند درمانی را سریعتر کرده و از میزان درد خود بکاهید.

حمام کنید: خوابیدن در وان آب گرم به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه از تورم و درد می کاهد.

یخ بگذارید: با گذاشتن کمپرس یخ بر روی قسمت آسیب دیده می توانید از تورم آن بکاهید.

از کرم استفاده کنید: کرم های موجود در بازار که حاوی عصاره ی فندق، هیدروکورتیزون یا سایر عوامل ضد التهاب هستند، می توانند به کاهش تورم و درد کمک کنند.
درمان های پزشکی و جراحی :

این نوع درمان ها معمولاً برای موارد حاد از بواسیر توصیه می شوند و شامل انواع زیر هستند:
بستن رگ: یک بند لاستیکی به دور بواسیر بسته می شود تا ورود جریان خون به آن را متوقف کند. پس از چند روز، بواسیرها و بند لاستیکی خشک و چروک شده و می افتند، اما ممکن است هفته ها طول بکشد تا ناحیه ی آسیب دیده به طور کامل درمان شود. این مرحله معمولاً بسیار دردناک و همراه با خونریزی است.
تصلب درمانی: یک محلول شیمیایی به داخل رگ تزریق می شود تا بواسیرها را جمع کرده و کوچک کند.

انعقاد: از یک لیزر برای سوزاندن و جمع کردن بافت های بواسیری استفاده می شود.

بواسیر برداری: این روش معمولاً زمان سقوط و پایین افتادن بواسیرها استفاده میشود. این روش به صورت عمل جراحی انجام می شود که نیاز به بستری شدن دارد.

مکمل های گیاهی :

روش دیگر برای درمان بواسیر استفاده از ترکیبات گیاهی است. یک مکمل گیاهی به نام همارون برای درمان بواسیر بسیار مفید شناخته شده و هیچ عوارض جانبی نیز ندارد.
عنصر فعال اصلی در همارون، عصاره ی تصفیه شده ی سوفورا ژاپونیکا یا درخت پاگودای ژاپنی است، که باعث نرمال کردن خاصیت نفوذپذیری رگ ها و مویرگ ها شده، دیواره های رگی را مستحکم می کند و مودغذایی لازم برای سلامت رگ ها را فراهم می کند. همارون باعث تسکین درد، خارش، حساسیت و ناراحتی بواسیر می شود.
تحقیقات انجام شده بر روی عصاره های سوفورا نشان داده است که %۹۴ از افرادی که از این ترکیب گیاهی استفاده کرده اند، فارغ از هرگونه خونریزی، خارش، تورم و التهاب بوده اند

نقرس

نقرس یا Gout بیماری است که خود را با علایم افزایش اسیداوریک خون، التهاب مفصلی دردناک و رسوب کریستال‌های اورات سدیم و سنگ‌های کلیوی اسیداوریکی نشان می‌دهد.

طبق آمار موجود از هر هزار مرد حدود 7  نفر و از هر هزاران زن حدود یک نفر به این بیماری مبتلا می‌شوند. میزان بروز این بیماری در مردان با میزان اسیداوریک خون ارتباط دارد، بطوری که در اسید اوریک کم‌تر از 7 میلی‌گرم در دسی‌لیتر، این میزان 1/0 و در اسید اوریک بالای 9 میلی‌گرم در دسی‌لیتر، میزان بروز این بیماری به 5 درصد می‌رسد. (عدد طبیعی اسیداوریک در خانم‌ها بین 6 ـ 2.6 و در آقایان 7.2 ـ 3.5 میلی‌گرم در دسی‌لیتر است)

نقرس در اثر تولید بیش از حد یا دفع کم‌ترازحد اسید اوریک (یا هر دو) بوجود می‌آید. از میزان600 تا 700 میلی‌گرم اسید اوریکی که روزانه دفع می‌شود، یک سوم از رژیم غذایی (پورین موجود در مواد غذایی مصرفی) و دو سوم از منابع داخلی بدن حاصل می‌شود.

ده درصد موارد نقرس بر اثر تولید بیش از حد اسیداوریک و 90 درصد آن بر اثر کاهش دفع اسیداوریک است. برخی از داروها و اختلالات و بیماری‌ها هم می‌توانند عامل افزایش غلظت سرمی ‌اسید اوریک باشند. داروهایی که می‌توانند در این زمینه نقش داشته باشند عبارتند از: مصرف طولانی مدت و زیاد داروهای مدر، لوودوپا، اسید نیکوتینیک،‌ پیرازینامید و … . مصرف الکل و مشروبات الکلی نیز از عوامل افزایش اسید اوریک خون می‌باشد.

از اختلالاتی که می‌تواند منجر به افزایش اسیداوریک خون شود می‌توان به لوسمی‌ها (سرطان خون)، لنفوم، نارسایی کلیه، گرسنگی‌های طولانی و مفرط، چاقی، مسمومیت با سرب و … اشاره کرد.

شایع‌ترین علامت بیماری نقرس در کنار افزایش سطح اسیداوریک خون، التهاب مفصلی دردناک است. همان طور که گفته شده معمولا به صورت درد در مفصل اندام تحتانی و در درجه اول انگشت شست پا است که البته سایر محل‌های گرفتاری به ترتیب شیوع بعد از مفصل انگشت شست پا، می‌تواند مچ پا،‌ پاشنه‌ها، زانوها، مچ انگشتان دست‌ها و آرنج باشد.

درمان تغذیه‌ای در بیماری نقرس و افزایش اسید اوریک خون

همانطور که گفته شد، نقرس یک ناهنجاری متابولیسم پورین است که علامت مشخصه آن سطوح غیرطبیعی و بالای اسید اوریک در خون و رسوبات اورات سدیم در بافت‌های نرم و استخوانی نظیر مفاصل و غضروف‌ها و تاندون‌ها است. بنابراین یکی از مهم‌ترین مسایل در رژیم غذایی این بیماری اعمال برخی محدودیت‌ها در پورین رژیم دریافتی، خصوصا در مرحله حاد بیماری می‌تواند باشد.

رژیم محدود از پورین به مثابه یک کمک فرعی برای درمان دارویی جهت کاهش ترشح اسید اوریک تا میزان 200 تا 400 میلی گرم در روز می‌تواند کمک کننده باشد (همان طور که گفته شد حدود 700 ـ 600 میلی‌گرم اسید اوریک از یک فرد عادی روزانه دفع می‌شود) و میزان سطح اوریک را تا یک میلی‌گرم در دسی‌لیتر پایین بیاورد.

در رژیم محدود از پورین، دریافت پورین به حدود 150 ـ 120 میلی‌گرم در مقایسه با دریافت روزانه معمولی آن که عددی بین 600 تا 1000 میلی‌گرم در روز است، محدود می‌گردد. این رژیم به عنوان یک عامل کمکی در بیماری نقرس و سایر ناهنجاری‌های موثر بر متابولیسم پورین تجویز می‌شود و برای پایین آوردن سطح اوریک در بدن طراحی شده است. در این رژیم منابع غذایی سرشار از پورین نظیر جگر، اندام‌های غده‌ای، ماهی و غذاهای دریایی، گوشت، لوبیا، نخود، زردچوبه، قارچ خوراکی، گل کلم و اسفناج با توجه به شرایط بیمار محدود می‌شود. مصرف این غذاها در طی حمله حاد نقرس مجاز نمی‌باشد و هنگامی‌که مرحله حاد فروکش می‌کند فرد مجاز به مصرف یک سهم غذایی 60 گرمی ‌از این غذاها خواهد بود.

بیماران می‌توانند غذاهایی را که اساسا عاری از پورین است به دلخواه مصرف نمایند. این غذاها عبارتند از نان و غلات، شیر و فرآورده‌های لبنی، تخم‌مرغ، میوه‌جات،‌ سبزیجات و نوشیدنی‌های غیر الکلی.

سیب

سیب میوه‌ای است بهشتی،‌ سرشار از ویتامین‌های آ، ب، ث و پتاسیم که در درمان‌های طبیعی یا طب نتروپتی، دارویی برای پیشگیری از بیشتر امراض شناخته شده است‌.


Eat An AppIe A Day Keep The Doctor Away
یعنی روزی یک سیب میل کنید و دکتر را از خود دور کنید‌. سیب در از بین بردن عفونت‌ها بسیار مهم است‌. در واقع یک نوع پنی‌سیلین طبیعی است. سیب نه تنها برای یبوست مفید است، بلکه برای اسهال نیز بسیار موثر می‌باشد‌. اما تفاوت در طریقه مصرف آن است، افرادی که دچار یبوست هستند می‌توانند یک سیب را تنوری کرده و یا در فر بگذارند و شب میل کنند و یک سیب هم به همین طریق صبح‌ها میل شود‌. برای درمان اسهال، سیب را رنده کرده‌ چند ساعت بگذارید تا رنگش تغییر کند و تیره شود یعنی پکتین موجود در آن اکسیده شود و بعد آن را میل کنید.


آب سیب تازه سموم بدن را دفع کرده و برای اطفال خیلی مفید است‌. سیب میوه‌ای است که ویتامین ب زیادی دارد و به همین دلیل برای اعصاب و روان بسیار مهم می‌باشد و افراد عصبی بهتر است هر روز یک لیوان آب سیب تازه با کمی‌گلاب میل کنند.


سیب درجه تب را پایین می‌آورد و برای بهبود گلو درد و سینه درد بسیار مؤثر می‌باشد‌. یکی دیگر از خواص سیب رنده شده این است که برای افراد مبتلا به زخم معده بسیار مفید می‌باشد‌. این میوه به علت خاصیت دفع اسید اوریک، در درمان بیماری‌های نقرس، آرتروز و رماتیسم بسیار مفید و مؤثر شناخته شده است‌.

تغذیه   و سکته مغزی

"سكته مغزي" بيانگر وارد شدن آسيب به بخشي از مغز است، اين آسيب زماني ايجاد مي شود كه جريان خون در مغز مختل شده و يا در اثر پارگي ديواره رگ هاي خوني، جريان خون به بيرون انتشار پيدا كند. در اين حالت اكسيژن و مواد غذايي ضروري به مغز نمي رسد.

سكته مغزي سومين علت مرگ در بسياري از كشورهاي غربي است و با افزايش سن، شيوع آن نيز افزايش مي يابد. عوامل اصلي آن شامل فشار خون بالا، ديابت ، افزايش چربي هاي خون، بيماري سرخرگ كرونر قلبي، نارسايي قلبي، بزرگ شدن بطن چپ قلب، مصرف سيگار، چاقي، استفاده از قرص هاي ضد بارداري استروژن دار و بالا بودن غلظت خون است.

سكته مغزي، اغلب با فشار خون بالا يا تغييرات نامنظم فشار خون همراه است.

علايمي كه در طي چند روز قبل از بروز سكته ديده مي شوند شامل سردرد، خواب آلودگي، سرگيجه و اختلال در بينايي است. گاهي اوقات اين علايم به مرور و در طي چند هفته بروز مي كنند. از عوارض سكته مغزي، فلج قسمتي يا تمام يك طرف بدن است. بسياري از افراد دچار انواع فلج، مشكلات تكلمي، اختلال حافظه و فراموشي و يا عدم كنترل ادرار و... مي شوند. بنابراين تمامي بيماران نياز به درمان خواهند داشت.

استفاده از داروهاي ضد انعقاد خون (مثل آسپيرين)، كاهش فشار خون از طريق دارو، تغيير شيوه زندگي و رژيم غذايي و داشتن فعاليت ورزشي سبب كاهش خطر بروز سكته مي شود. " نمك " عامل مهمي در بروز سكته است. شواهد اپيدميولوژيك ارتباط بين دريافت كم پتاسيم را با بروز سكته مغزي نشان مي دهند.

 

چه غذاهايي در پيشگيري از سكته مغزي مفيد هستند؟

گر چه هنوز دلايل محكمي درباره تاثير رژيم غذايي در بروز سكته مغزي وجود ندارد ، ولي بسياري از پزشكان معتقدند كه رژيم درماني سبب كاهش فشار خون و به دنبال آن كاهش خطر بروز سكته مغزي مي شود. در حضور راديكال هاي آزاد، رگ هاي مغزي سريع تر دچار ضايعه مي شوند، بنابراين افزايش مصرف روزانه مواد آنتي اكسيداني لازم است.

- ميوه و سبزيجات و همچنين آب آنها، غني از ويتامين هاي آنتي اكسيدان، پتاسيم و تركيبات گياهي مفيد هستند و در مقابل، مقدار كمي سديم دارند و بايد به ميزان حداقل 5 واحد در روز مصرف شوند.

تحقيقات در كشور انگلستان نشان داده است دريافت ميزان بالاي ميوه و سبزيجات با كاهش ميزان سكته مغزي همراه بوده است. مطالعه اي نيز در بلژيك نشان داد بيماراني كه سبزيجات سرشار از بتاكاروتن ( پيش نياز ويتامينA) را به مقدار فراوان مصرف كرده و داراي سطوح بالاي ويتامين A در خون بوده اند، پس از بروز سكته سريع تر بهبود يافتند. تحقيقي نيز در كشور آمريكا به نقش حفاظتي ويتامين E در برابر سكته و افزايش دريافت آن اشاره كرده است. روغن سويا، ذرت، آفتابگردان، پنبه دانه، كانولا و سبزيجات داراي برگ سبز سرشار از ويتامين E هستند.

 

 

- حبوبات، آجيل و مغزها، دانه هاي خوراكي و ساير پروتئين هاي گياهي، بايد بيشتر از پروتئين هاي حيواني در برنامه غذايي روزانه مصرف شوند. مطالعات نشان داده ميزان سكته مغزي در ميان افراد گياهخوار بسيار كمتر از مصرف كنندگان گوشت قرمز است.

- ماهي هاي روغني خصوصاً قزل آلا و قباد سبب بهبود جريان خون مي شوند. مصرف حداقل دو بار در هفته از اين ماهي ها از سكته مغزي پيشگيري مي كند.

- نان، برنج، ماكاروني، سيب زميني و غلات صبحانه (مثل برشتوك) مقدار كمي چربي دارند ولي سرشار از نوعي انرژي هستند كه تدريجاً آزاد مي شود و بدين ترتيب به افراد كمك مي كند تا مدت طولاني تري احساس سيري كنند.

- مغزها، دانه هاي خوراكي و روغن كتان حاوي نوعي اسيد چرب ضروري به نام لينولئيك اسيد هستند. در طي مطالعه اي كه محققان فنلاندي انجام داده بودند، مشاهده شد مردان ميانسالي كه دچار سكته شده بودند، در مقايسه با ساير افراد، سطوح پايين تري از اين اسيد چرب ضروري را داشتند.

- مصرف مواد غذايي غني از سلنيوم ( مثل ماهي، جوانه گندم و تخم آفتابگردان ) براي پيشگيري از سكته مغزي توصيه مي شود. دريافت پايين اين ماده معدني با افزايش خطر سكته مغزي ارتباط دارد.

 

از چه غذاهايي بايد پرهيز كرد؟

- براي كاهش فشار خون، بايد از مصرف غذاهاي شور پرهيز كرد.

- لازم است مصرف غذاهاي كنسرو شده و آماده، كنسرو سبزيجات در آب نمك، فرآورده هاي گوشتي و غذاهاي دودي محدود شود.

 

چند نكته مهم :

- براي پيشگيري از بروز مجدد سكته مغزي، منابع غذايي حاوي آلفا- لينولنيك اسيد( نوعي اسيد چرب ضروري از خانواده امگا-3) از قبيل گردو، سويا و روغن كانولا مفيد هستند.

- مصرف الكل، خطر سكته مغزي را در افراد الكلي در مقايسه با غير الكلي ها چندين برابر افزايش مي دهد.

- به سيگاري ها توصيه مي شود به ترك آن مبادرت ورزند.

یبوست

 

بدون تردید میلیونها نفر در سراسر جهان از نامنظمی دفع مواد زاید رنج می‌برند باقی ماندن مواد زاید در روده بزرگ همچون کانونی از فضولات عمل کرده و تمام فضای جسم را آلوده می‌کند. یبوست باعث سردرد، خستگی، کسالت و احساس سنگینی می‌شود و در مقابل آن دفع به موقcontipationع فضولات از جسم باعث سرزندگی، شادابی و احساس سبکی و آرامش می‌گردد. بهترین زمان برای دفع مدفوع هنگام بیدارشدن از خواب می‌باشد. بدین ترتیب با احساس شادی و سبکی روز خود را آغاز می‌کنید و تا هنگام شب از این احساس لذت می‌برید.

یکی از مهمترین عوامل ایجاد یبوست مصرف مواد گوشتی بخصوص به صورت خشک مثل کباب می‌باشد. چنانچه در رژیم غذایی خود مصرف مواد گوشتی را به حداقل برسانید و در مقابل از مواد گیاهی بیشتر استفاده کنید، مطمئناً سیستم تخلیة مدفوع شما شکل طبیعی و سالمی پیدا خواهد کرد.

همچنین مصرف مقداری سالاد همراه با یک قاشق کوچک روغن زیتون بی‌بو برای پیشگیری از یبوست بسیار مفید می‌باشد. نگران روغن زیتون نباشید، مصرف این روغن در ایجاد چاقی تأثیری ندارد.

نوشیدن آب و سایر مایعات نیز برای کمک به دفع به موقع مدفوع بسیار مفید است. اکثر افرادی که دچار یبوست می‌باشند، کسانی هستند که به اندازة کافی آب نمی‌نوشند. در اینجا راهی برای تنظیم دفع مدفوع پیشنهاد می‌کنم که در صورت تمایل می‌توانید انجام دهید.

شب هنگام قبل از خواب یک لیوان آب بنوشید و صبح به محض بیدار شدن قبل از هر کار دیگری یک لیوان آب بنوشید. آنگاه به دستشویی بروید و اجازه دهید که دفع مدفوع در عرض 5 تا 10 دقیقه انجام شود. اگر روز اول تخلیه مدفوع صورت نگرفت مهم نیست. چنانچه چند روز پیاپی انجام این برنامه را تمرین کنید بدن شما خود را با این برنامة جدید هماهنگ می‌کند.

علاوه براین موارد زیر را نیز رعایت کنید:

ـ مصرف سبزی خود را افزایش دهید (خصوصاً سبزیهای برگ سبز پخته مانند هویج، گل کلم، کلم، لوبیای سبز یا سبزی خام ).

ـ مصرف دانه کامل غلات و حبوبات را در رژیم غذایی خود جای دهید. (روزانه حدود 3 قاشق غذا خوری عدس یا لوبیا به رفع یبوست کمک می کند)

ـ روزانه 8 تا10 لیوان آب مصرف نمایید .

ـ پس از بیدار شدن از خواب از چای گرم، قهوه گرم و یا آب لیمو مصرف نمایید .

ـ به جای 1 واحد سهم میوه روزانه خود 3 عدد آلوی خشک را در آب خیسانده و قبل از خواب میل کنید .

ـ‌ روزانه 1 تا 2 قاشق مرباخوری سبوس گندم آرد شده در یک لیوان آب بریزید و دو نوبت در روز همراه با آب فراوان مصرف کنید .

ـ میوه های توصیه شده را در صورت امکان با پوست مصرف نمایید. (سیب، پرتقال، هلو، موز، آلو و انواع توت تازه موجب کاهش یبوست می شوند.)

ـ در صورتیکه یبوست طولانی مدت شما منجر به همورویید (بواسیر ) شده است قبل از هر اقدامی باید به پزشک خود اطلاع دهید و تا بهبودی کامل زخم خود هیچ اقدامی نکنید .

ـ در صورتیکه اقدامات فوق در شما بی اثر بود ،حتما"به پزشک خود اطلاع دهید تا از داروهای مخصوص استفاده شود. ضمناً ورزش منظم روزانه به رفع یبوست کمک می‌کند.

  

گرمازدگی

گرمازدگی یکی از مشکلاتی است که مسافران و افرادی که در طبیعت سیر می‌کنند، با ‌آن دست به گریبانند. البته در اغلب موارد این گرمازدگی‌ها با استراحت کوتاهی برطرف می‌شود، اما گاهی گرمازدگی کاملا جدی است و نیاز به مراقبت‌های پزشکی فوری دارد.
اگر علائم مربوط به گرمازدگی، تحت درمان به موقع و تخصصی قرار نگیرد، ممکن است منجر به مرگ یا ناتوانی‌های جدی شود.

گرمازدگی زمانی روی می‌دهد که دمای بدن فرد به دلیل افزایش‌ دمای محیط، بیشتر از حد طبیعی می‌شود و بدن در دفع این حرارت ناتوان است.

بدن انسان با منبسط کردن عروق در سطح پوست و عرق کردن، دمای خود را کاهش می‌دهد و سبب تنظیم و کنترل گرما می‌شود. البته در آب و هوای خیلی مرطوب عملکرد تعریق در بدن مختل و کند شده و بدن قادر به خنک کردن خود نیست.

بدن انسان به طور عادی یک فرآیند تنظیم گرمایی دارد که به هم خوردن این فرآیند، به طرزی که درجه حرارت بدن به طور غیرعادی بالا رود را گرمازدگی می‌گویند.

به گزارش مرکز کنترل بیماری (CDC)، هر ساله400 نفر تنها در آمریکا بر اثر گرمای زیاد هوا جانشان را از دست می‌دهند هرچند که با اقدامات ساده‌ای اکثر این مرگ‌ها قابل پیشگیری هستند.

افراد در سنین بالا بیش از جوانان در معرض گرمازدگی قرار دارند، چون بدن افراد مسن، توانایی هماهنگ شدن با تغییرات ناگهانی دما را ندارد.

همچنین به دلیل استفاده از برخی داروها بدن آنها توانایی تنظیم دما را از دست می‌دهد و عرق کردن قطع می‌شود.

علائم گرمازدگی را بشناسیم‌

سرگیجه،سردردهای شدید،تهوع و استفراغ، پوست خشک و گرم، ضربان قلب بالا،دمای زیاد بدن، بیهوشی، خستگی و فرسودگی،اختلال در تکلم و توهم،تنفس کم‌عمق، گشاد شدن مردمک چشم و عدم واکنش به نور،گرفتگی عضلات،افت فشار خون به دلیل کم‌آبی (دهیدراسیون)‌ و اتساع عروق محیطی از جمله عوارض اصلی و شایع گرمازدگی هستند.

بطورکلی عوارض گرمازدگی به تناسب شدت معمولا به 3 دسته تقسیم می‌شوند:

گرمازدگی خفیف : یکی از عوارض گرمازدگی، گرمازدگی خفیف است و در زمانی که فرد مدتی طولانی در معرض حرارتی نسبتا بالا قرار گیرد اتفاق می‌افتد. در این حالت بدن بشدت عرق می‌کند. گرفتگی عضلات، خستگی و گاهی سرگیجه از دیگر علائم آن است.

گرمازدگی متوسط: به دلیل قرار گرفتن اشخاص مانند کشاورزان، ملوانان یا آتش‌نشان‌ها در معرض گرمای زیاد و فعالیت بدنی در محیط پیش می‌آید. از علائم آن می‌توان به سرگیجه، عدم هوشیاری، پوست رنگ پریده، نبض ضعیف و تعریق بدن اشاره کرد.

گرمازدگی شدید: این حالت بسیار خطرناک است و در روزهای گرم و مرطوب اتفاق می‌افتد. قیافه گرمازده و تب‌دار و پوست گرم و خشک است. درجه حرارت بدن افزایش می‌یابد و احتمال اغما و تشنج جزو دیگر علائم آن است.
در برخورد با افراد گرمازده چه کنیم؟

به خاطر داشته باشید که به محض رویت هر گونه علامتی ناشی از فشار گرمای زیاد، باید با اورژانس وگروه‌های امداد تماس بگیرید. تا رسیدن گروه امداد و اورژانس اقدامات زیر را انجام دهید:

1- فرد را به محلی سایه‌دار منتقل کنید.

2 - بسرعت فرد را به هر شکلی که بلدید خنک کنید. مثلا شخص را در داخل وان یا لگن آب خنک قرار دهید.
پاشیدن آب خنک با شیلنگ به صورت فرد و تر کردن بدن فرد با اسفنج آب خنک یا اگر رطوبت پایین است شخص را داخل یک پارچه نمدار خنک بپیچید و بشدت باد بزنید.

3 - دمای بدن شخص را کنترل کنید و به تلاش‌هایتان برای خنک‌کردن او ادامه دهید تا دمای بدن به 102 101 درجه فارنهایت برسد.

4 - ‌ اگر اورژانس یا کمک‌های امدادی تاخیر داشت، با اورژانس بیمارستان برای گرفتن دستور‌العمل‌های بعدی تماس بگیرید.

5 - هر چه زودتر کمک‌های اولیه را به شخص برسانید.

محافظت از خود در برابر گرمازدگی‌

با دنبال کردن مراحل زیر می‌توانید از قرار گرفتن در معرض گرمای زیاد و گرما‌زدگی جلوگیری کنید:

1 - نوشیدن آشامیدنی‌های سرد غیرالکلی و غیر کافئینی

2 - اگر دکتر مصرف مایعات را برای شما محدود کرده از او بخواهید در زمان میزان مصرف مایعات در هوای گرم را برای شما مشخص کند.

3 - خوردن منظم آب طی روز حتی اگر تشنه نباشید چون اولین بار که احساس تشنگی می‌کنید، پیش از آن کم‌آبی (دهیدراسیون)‌ اتفاق افتاده است.

4 - آگاه باشید که بعضی از داروها شما را در برابر گرمازدگی آسیب‌پذیرتر می‌کند. مثلا داروهایی که باعث کاهش درد می‌شوند می‌‌توانند باعث پنهان شدن علائم ابتلا به گرما‌زدگی شوند. داروهای ضد‌یبوست نیز خطر کم‌آبی را افزایش می‌دهد.

5 - دوش گرفتن زیر آب خنک.

6 - در صورت امکان ، در محیطی با تهویه مطبوع باشید. چنانچه این امکان وجود ندارد، به یک مرکز خرید با تهویه مناسب یا کتابخانه‌عمومی بروید.

7 - لباس‌های سبک و رنگ روشن بپوشید.

8 - در صورت امکان در گرم‌ترین ساعات روز، در خانه بمانید.

9 - خودتان را درگیر فعالیت‌های گرمازا نکنید.

فراموش نکنید گرمازدگی شامل حیوانات نیز می‌شود. سعی کنید برای حیوانات خانگی، محلی سایه‌دار همراه با آب آشامیدنی تازه و خنک فراهم کنید.

هرگز افراد مسن، کودکان یا حیوانات خانگی را در خودروی در بسته رها نکنید.

بیماران قلبی

بیماران قلبی سهم عمده‌ای از مراجعات اورژانس را به خود اختصاص می‌دهند. بسیاری از علائم و نشانه‌های این بیماران غیر اختصاصی بوده و گاهی چنان از ذهن به دور می‌باشد که با اندکی بی‌دقتی، تشخیصی بسیار دور از مشکل اصلی بیمار برایش مطرح می‌شود.

درد قفسه سینه که عموما بیماران به شکل فشارنده آن را توصیف می‌کنند. در وسط و سمت چپ قفسه سینه احساس می‌شود. درد می‌تواند با انتشار به سر دل، گردن، فک تحتانی، کتف، بازو یا کل دست چپ همراه باشد. درد برای دقایقی تا حتی ساعت‌ها به طول می‌انجامد. عموما همراه با درد علائمی همچون تهوع، استفراغ، تنگی نفس و سرگیجه بروز می‌کند.


تنگی نفس یکی از علائم مشترک میان بیماری‌های قلبی و تنفسی است. در بیماران تنفسی عموما همراه با تنگی نفس علائمی همچون سرفه، خلط، سیاهی لب‌ها و زبان بروز می‌کند. در بیماران قلبی درد قفسه سینه یا سرگیجه از علائم همراه است. در بیماران دیابتی، سنین بالا و زنان ممکن است بیمار با مشکل قلبی تنها از تنگی نفس شاکی باشد.

بیماران قلبی در وضعیت خوابیده یا در وسط خواب دچار تنگی نفس می‌شوند. بروز این حالت منجر به بیدار شدن بیمار و تغییر وضعیت جهت بهبود علائم می‌شود. این بیماران در موارد پیشرفته بیماریشان گاهی توانایی قرارگیری در وضعیت خوابیده را نداشته و در حالت نشسته می‌خوابند.

خستگی در بیماران قلبی با فعالیت بروز می‌کند و بتدریج با بدتر شدن کارایی قلبی در آنها منجر به تشدید تنگی نفس و کاهش توان فعالیتی در آنها می‌گردد. این بیماران در ابتدا با انجام فعالیت‌های ورزشی و در انتهای سیر بیماری حتی برای انجام فعالیت‌های روزانه دچار خستگی و تنگی نفس می‌گردند.

ورم اندام‌ها و شکم با کاهش توان قلب برای دریافت خون بروز می‌کند. ورم در وضعیت ایستاده بیشتر می‌باشد. این تورم همراه با افزایش وزنی است که به واسطه تجمع آب اضافی می‌باشد.علائم عصبی شامل سرگیجه، تار شدن دید به صورت گذرا و علائم بسیاری ناشی از نرسیدن خون به مغز می‌باشد.

اما با دیدن هر یک از علائم و نشانه‌های یاد شده باید بیمار برای بررسی بیشتر به پزشک ارجاع داده شود. برای بررسی بیماران قلبی از روش‌های متفاوتی استفاده می‌شود. نوار قلب جهت مشاهده نارسایی عروقی، ضربان آهنگ قلب و بسیاری از شرایط عمومی بدن که می‌تواند بر قلب اثر بگذارد استفاده می‌گردد.

آنزیم‌های قلبی برای بررسی بروز سکته قلبی بسیار مفید می‌باشد. درصورت افزایش این آنزیم‌ها می‌تواند احتمال بالایی برای بروز سکته قلبی در نظر گرفت.

تست ورزش عموما برای بیماران با شک به مشکل قلبی که نوار قلبی و علائم و نشانه‌ها همخوانی ندارد به‌کار می‌رود.

اکوکاردیوگرافی جهت بررسی حرکت دیواره، وضعیت دریچه‌ها و میزان برون‌ده قلبی به‌کار می‌رود. در نارسایی قلبی برون‌ده قلبی کاهش می‌یابد. در بیماران با سکته قلبی گاهی می‌توان حرکت نامناسب دیواره قلبی را دید.آنژیوگرافی برای بررسی عروق خونرسان قلبی و میزان تنگی در آنها کاربرد دارد.

بسته به شرایط بیمار ممکن است از مواد محرک یا خاص برای بررسی قلب استفاده گردد.

                    

بیماری کبد چرب

تشخیص و درمان کبد چرب
در تاریخ دوشنبه، ۲۲ آذر ۱۳۸۹ توسط Dr.Mortezavy

                                         بیماری کبد چرب


آشنايي با بيماريها تشخیص بیماری
مانند هر بیماری دیگر، معمولا با گرفتن شرح حال از بیمار و معاینه وی شروع می گردد.
اگرچه در خیلی از موارد، علائم قابل توجهی در این بیماری وجود ندارد و با مشاهده ی بالا بودن آنزیم های کبدی و نیز تصاویر سونوگرافی، سیتی اسکن و MRI تشخیص این بیماری معین می گردد.
از بیوپسی کبد برای تشخیص میزان صدمه به بافت کبدی در بعضی از موارد استفاده می گردد.
درمان

اگرچه درمان اختصاصی برای کبد چرب وجود ندارد، ولی شما با کنترل بیماری های زمینه ای از قبیل کاهش وزن، چربی های خون، دیابت و یا قطع نمودن داروهای مسبب (قطعا با نظر پزشک معالج نه به طورخودسرانه) می توانید از پیشرفت این بیماری جلوگیری نمایید و در خیلی از موارد سیر معکوس را طی نمایید که منجر به درمان این بیماری گردد.

از مصرف الکل که عملکرد طبیعی کبد را دچار اختلال می نماید، جدا باید پرهیز نمایید.

نکات درمانی کلیدی

شما می توانید زیر نظر متخصصین تغذیه و گوارش، سیر بیماری کبد چرب را محدود و کنترل نمایید. برای کنترل کبد چرب توجه به نکات ذیل اهمیت کلیدی دارد:

* کم کردن وزن: از آنجا که اکثر بیماران مبتلا به کبد چرب غیر الکلی چاق هستند، کاهش وزن در کنترل این بیماری نقش مهمی دارد. برای کاهش وزن، انتخاب رژیم غذایی نیز باید به درستی صورت پذیرد، زیرا کاهش وزن سریع با رژیم های برق آسا خود می تواند سیر بیماری را بدتر نماید.

خیلی از بیماران چاق که به تازگی متوجه کبد چرب خود شده اند، به دلیل ترس

از عوارض این بیماری، به رژیم های غذایی سخت روی می آورند که این بیماری

را ریشه کن نمایند، ولی علاوه بر ابتلا به عوارض این نوع رژیم ها، گاه سیر کبد چرب را نیز بدتر می نمایند.

لذا انتخاب منطقی رژیم غذایی کاهش وزن زیر نظر متخصص تغذیه و با کاهش وزن نیم تا یک کیلوگرم در هفته توصیه می گردد. اگر شما از افزایش وزن زیادی رنج می برید، جالب است بدانید که با کاهش وزن مختصر در حدود 10 درصد از وزن اولیه نیز در خیلی از موارد سیر بیماری را می توانید کنترل نمایید.

* انتخاب رژیم غذایی سالم : رژیم غذایی پر کربوهیدرات که حاوی میزان قابل توجهی سبزی و میوه و مواد غذایی پرفیبر باشد، معمولا بهترین انتخاب برای افراد مبتلا به کبد چرب است. کاهش چربی مصرفی، به ویژه چربی های اشباع شده و جایگزینی آنها با چربی های غیر اشباع که در روغن زیتون و ماهی وجود دارند، توصیه می گردد. استفاده از نان و غلات سبوس دار باید جدی گرفته شود. در نهایت تعیین مقدار مورد نیاز درشت مغذی ها اعم از پروتئین، چربی و کربوهیدرات بر اساس شرایط افراد باید تنظیم گردد.

* انجام ورزش و فعالیت بدنی منظم: چاقی به ویژه چاقی شکمی نقش مهمی در افزایش خطر ابتلا به کبد چرب دارد. بر همین اساس، داشتن پیاده روی منظم به میزان حداقل 30 تا 60 دقیقه در روز توصیه می شود. اگر شما وقت رفتن به باشگاه ورزشی را ندارید، پیاده روی در مسیر کار یا پارک را می توانید جایگزین نمایید.

* کنترل بیماری های زمینه ای متابولیک: کنترل دیابت و چربی های خون در بیماران مبتلا به کبد چرب ، نقش کمک کننده ای در بهبود این بیماری دارد. همانطور که می دانید از اصول مهم کنترل بیماری های متابولیک، رعایت رژیم غذایی و ورزش منظم می باشد.

* محافظت کبد از عوامل خطر: از عواملی که بر روی فعالیت طبیعی کبد اثر سوء دارند، باید پرهیز نمایید. از مهم ترین این عوامل، مصرف الکل و نیز بعضی داروها می باشد. لذا در هنگام مراجعه به پزشک، به او بگویید که مبتلا به کبد چرب می باشید که در تجویز دارو به آن توجه نماید.

پیشگیری

برای جلوگیری از بروز بیماری کبد چرب، سه نکته اساسی ذیل را فراموش نکنید:

* رژیم غذایی سالم: شما باید رژیم غذایی سالمی را با مصرف بالای میوه، سبزی، غلات سبوس دار و چربی های مفید برای خود انتخاب کنید.

* جلوگیری از افزایش وزن به ویژه چاقی شکمی: داشتن رژیم غذایی سالم به همراه فعالیت بدنی، به حفظ وزن سالم کمک می نماید. در صورت چاق بودن، از همین امروز برای کاهش وزن خود اقدام نمایید.

* هنگام استفاده از داروها کاملا مراقب باشید و از مصرف الکل جدا پرهیز نمایید.

 تغذیه و بی خوابی

                                                   تغذیه و بی خوابی


بی خوابی یا imsomnia یکی از مشکلات دهه اخیر در تمام دنیا است . نیاز انسانها به خواب یکسان نیست این مقدار نیاز برای گروهی حدود 6 ساعت و برای گروهی دیگر حتی 10 – 9 ساعت است . فردی که پس از بیدار شدن از خواب احساس آرامش کند خواب کافی داشته است . بی خوابی ، خود را به شکلهای مختلف نشان می دهد از جمله اختلال در اوایل به خواب رفتن ، بیدار شدن در نیمه شب و اواسط خواب ، خواب نا آرام و آشفته که مورد آخر معمولا با مشکلات شروع خواب هم همراه است . آمار جهانی نشان می دهد که 25 تا 30 درصد مردم مبتلا به بی خوابی بوده و از آن رنج می برند . مشکلات خواب ، بیشتر در سنین بالای 65 سال دیده می شود . این افراد معمولا مدت بیشتری در تختخواب بیدار بوده ، فکر می کنند و به اصطلاح توانایی قطع و وصل کلید فکری خود را ندارند . افسردگی ، ترس ، خوردن غذای سنگین قبل از خواب و … از علل مهم اختلال خواب هستند . افرادی که دچار اختلال خواب می شوند . نباید سراغ قرصهای خواب آور بروند ، زیرا این داروها علاوه بر داشتن عوارض جانبی ، سبب وابستگی دارویی نیز می شوند . در این جا پزشکان عزیز باید به فکر راهی بهتر بجز مصرف دارو باشند . امروزه در دنیا بحث است که جلوی فروش بدون نسخه این داروها گرفته شود و به راحتی در دسترس همگان قرار نگیرد . البته می توان به جای داروهای شیمیایی و غیر طبیعی از داروهای طبیعی و راه های ساده بهتری برای بهبود خواب ، استفاده کرد .
توصیه های غذایی در مورد بی خوابی اصولا تغذیه نقش مهمی در خواب دارد ، زیرا اگر به سلولهای عصبی ، ویتامین ها و املاح به میزان کافی نرسد ، سلول به خصوص سلول های مغز آرامش خود را از دست می دهند و همین عاملی برای ایجاد بی خوابی خواهد بود . امروزه به اثبات رسیده است که تغذیه مناسب و صحیح با ارزش غذایی خوب ، کیفیت خواب را به بهترین صورت افزایش داده و به دنبال آن آرامش و آسایش بقیه ساعت های روز فراهم می شود . کمبود خواب صدمات زیادی روی جسم و روان گذارده و سبب می شود نیاز انسان به مواد حیاتی ، نسبت به افرادی که خواب خوب وکافی دارند چند برابر شود . در اینجا است که مصرف مولتی ویتامین ها و املاح ضروری می تواند نقش بسیار مهمی در بهبود خواب داشته باشد . افرادی که مشکلات خواب دارند لازم است شام خود را حداقل 4 – 3 ساعت قبل از به رختخواب رفتن میل کنند و غذایی را مصرف کنند که نسبت اسید آمینه تریپتوفان آن از سایر اسیدهای آمینه موجود در آن بیشتر باشد . تریپتوفان اسید آمینه ای است که برای وارد شدن به مغز با سایر اسیدهای آمینه رقابت می کند و اگر سایر اسیدهای آمینه موجود در خون مانع آن نباشند می تواند در اپیفیز ، ملاتونین و سروتونین بسازد و همین هورمن ملاتونین حاصل از تریپتوفان ، باعث خواب می شود . در صورت حضور تریپتوفان در تاریکی ( غروب خورشید ) ملاتونین تشکیل شده و برعکس در روشنایی ( با طلوع خورشید ) از تریپتوفان هورمون سروتونین و ملاتونین ، ضد هم عمل می کنند . ملاتونین را هورمون مثبت نیز می گویند ، زیرا سبب افزایش طول عمر و بر عکس سروتونین ( هورمون روز ) مانع از طول عمر می شود ( به عبارتی عمر را کوتاه می کند ) ولی عامل اولیه هر دو از تریپتوفان است . پس مصرف غذاهای حاوی تریپتوفان به همراه کربوهیدرات ها مانند پاستا ، برنج ، سیب زمینی ، نان و غلات و … می توانند سبب بهبود کیفیت خواب شود . افرادی که از بی خوابی رنج می برند باید شبها قبل از خواب از مواد کربوهیدراتی استفاده کنند و از ظهر به بعد غذاهایی با منشع پروتئین حیوانی میل نکنند کربوهیدرات در نهایت به گلوکز تبدیل شده و عاملی برای ترشح انسولین در بدن است . بررسی های علمی نشان می دهد که وقتی مقدار انسولین در خون افزایش یابد نه تنها قند خون را مصرف می کند و عامل تولید انرژی در سلول ها می شود ، بلکه کمک بزرگی برای جذب اسید آمینه تریپتوفان برای مغز است . مواد غذایی که اسید آمینه تریپتوفان بالاتری ( نسبت به سایر اسیدهای آمینه موجود در آن ) دارند عبارتند از : موز، تخم مرغ ، ماهی ، لبنیات ، سویا و گردو . پروتئین این مواد غذایی ( مثلا موز ) ممکن است بالا نباشد ولی در همین مقدار کم پروتئین ، نسبت تریپتوفان بالا است و همان طور که گفته شد می تواند عامل بسیار مهمی در بهبود خواب باشد . متاسفانه در کشورهای اروپایی و آمریکایی که از مشروبات الکلی استفاده می کنند ، عقیده دارند که مصرف مشروبات الکلی به رفع بی خوابی کمک می کند ولی این مساله به طور کامل غلط است . مصرف مشروبات الکلی در ابتدا سبب آرامش اعصاب می شود و ایجاد خواب آلودگی می کند ولی خوابی که ایجاد می کند خواب نا آرام است . به عبارتی استفاده از مشروبات الکلی علاوه بر صدمات فراوانی که به دنبال دارد بر بهبد خواب هم تاثیر منفی دارد . بهتر است در موقع خواب از یک لیوان شیر استفاده کنید . شیر محتوی کلسیم و تریپتوفان مناسب است و باعث تنظیم ریتم خواب می شود . افرادی که چای ، قهوه یا نوشابه ( کوکا ) به میزان زیاد می خورند ، کافئین و تئین موجود در آنها سبب تاثیر منفی در خوابیدن می شود ، بنابراین حداقل 4 ساعت قبل از خواب ، از قهوه ، چای و کوکا استفاده نکنید . مصرف شکلات و قند زیاد قبل از خواب سبب تحریک ترشح انسولین و در نهایت افت قند خون می شود و ریتم نا مرتبی در خواب ایجاد می کند و در صورت افت کامل قند خون در طی خواب ، هورمن آدرنالین در خون ترشح می شود که خود سبب بیداری و هوشیاری است ، بنابراین قبل از خواب از مصرف قند و شکلات پرهیز کنید .
مصرف کدام مواد مغذی سبب بهبود اختلال خواب می شود ؟1-ویتامین C : مصرف ویتامین C به مقدار 1000 – 500 میلی گرم ، سی تا شصت دقیقه قبل از خواب کمک خوبی برای بهبود ریتم خواب است . 2- نیاسین : مصرف یک گرم نیاسین ( جزو گروه ویتامینهای B است ) سی دقیقه قبل از خواب کمک خوبی برای بهبود کیفیت خواب است و بررسی های نشان دهنده اثر مثبت آن برای خواب بهتر و ریتم منظم آن می باشد . 3- کلسیم : تجربیات نشان می دهد که مصرف 600 میلی گرم کلسیم ، سی دقیقه قبل از خواب نقش مهمی در آرام بخشی و بهتر شدن کیفیت خواب دارد . 4 – مگنزیوم : مصرف 800 میلی گرم مگنزیوم ، نیم ساعت تا 1 ساعت قبل از خواب توصیه می شود . 5- قرص های ملاتونین : امروزه در بازارهای جهانی به صورت داروهای بدون نسخه عرضه شده و در اروپا و آمریکا مصرف می شود . مصرف 3 – 5/0 گرم از آن نیم ساعت قبل از خواب در افراد بالای 50 سال کمک فراوانی در بهبود خواب میکند ، چون در این سنین ملاتونین کم ساخته می شود . همانطور که قبلا اشاره شد ، ملاتونین نقش مهمی در خواب آرام و تنظیم ریتم اندامهای مختلف مانند قلب و ریه به دارد . 6 – تریپتوفان : مصرف 3 ـ 1 گرم تریپتوفان ( که هم اکنون به صورت مکمل های غذایی در بازارهای جهانی وجود دارد ) نیم ساعت قبل از خواب کمک بسزایی در رفع بی خوابی می کند . البته می توان تریپتوفان را با غذاهای مختلف هم به بدن رساند . 7 ـ اینوزیتول : مصرف اینوزیتول به مقدار 1 گرم ، سی دقیقه قبل از خواب ریتم خواب را بهبود می بخشد . ( تذکر : مواد فوق را زیر نظر و با مشورت پزشک متخصص و معالج خود استفاده کنید . پاسخ تعدادی از سوالات مطرح شده در رابطه با بی خوابی سوال های زیادی در زمینه بی خوابی وجود دارد که در این مقاله به پاسخ برخی از آنها اشاره می کنیم .
س ـ آیا هشت ساعت خواب در طی شبانه روز کافی است ؟ ج ـ مشخص کردن میزان ساعت های خواب به طور کلی صحیح نیست زیرا همان طور که اشاره شد در افراد مختلف این زمان متفاوت است . بعضی نیاز به زمان بیشتر و بعضی نیاز به زمان کمتری برای استراحت و خواب دارند . باید زمانی به تختخواب بروید که به طور واقعی خسته هستید و زمانی بلند شوید که احساس می کنید به طور کامل هوشیار و سرحال هستید و به اصطلاح خستگی خود را گرفته اید .
س ـ آیا کسانی که صبح زود از خواب بیدار شده سالم تر از افرادی هستند که دیر بیدار می شوند ؟ ج ) البته هر فردی ریتم مخصوص به خود دارد . افرادی هستند که در اصطلاح به آن ها انسانهای روز می گویند ( Early Birth ) این افراد توانایی فعالیت بیشتری را در طی روز دارند و افرادی هستند که به آن ها انسان های شب می گویند . این ها در طی شب توانایی فعالیت ذهنی و جسمی بیشتری نسبت به روز دارند، بنابراین نیاز به خواب و زمان خواب در افراد مختلف متفاوت است .
س ـ آیا خرخر در هنگام خواب ، خطرناک است ؟ج ـ خرخر در خواب می تواند علل مختلفی داشته باشد از جمله خرخر عادتی ، که اختلال نسبتا شایع خواب است و با افزایش سن شیوع آن نیز افزایش می یابد . از سایر علل می توان به وجود تنگی در مجرای تنفسی و انحراف تیغه بینی ، پولیت بینی ، بزرگی لوزه ها و زبان کوچک ، بزرگی زبان ، کوچکی فک تحتانی ، چاقی زیاد ، مصرف الکل ، مصرف داروهای خواب آور و آرام بخش ، استعمال دخانیات و برخی اختلالات روحی روانی اشاره کرد . به جز مسائل اجتماعی و خانوادگی ، اهمیت خرخر در عوارض آن است ، این گروه اغلب دچار احساس کسالت و خواب آلودگی روزانه اند . حتی خرخر در بچه ها می تواند سبب اختلال در رشد و تکامل شود . همچنین خطر بروز بیماری های قلبی عروقی و فشار خون در مبتلایان به خرخر عادتی بیشتر است . به عبارتی اگر به مرور زمان عادت خرخر بر طرف نشود به علت مسائل اشاره شده در بالا و به خصوص بدلیل بهم زدن ریتم قلب و گردش خون ، حتما باید توسط پزشک درمان شود .
س ـ آیا مصرف قرص های خواب آور باعث وابستگی و عادت می شود ؟ج ـ بله ـ در حقیقت این قرص ها تنها از بین برنده علایم اند و معالجه کننده نیستند و برای عدم ایجاد عادت در بیماران ، باید تجویز آن زیر نظر پزشک و مدت تجویز آن نباید از 2 هفته بیشتر باشد .
آیا افزایش سن سبب بی خوابی می شود ؟ ـ با بالا رفتن سن ، کیفیت خواب تغییر می کند . افرادی که سرگرمی ندارند یا تنها زندگی می کنند زودتر به تختخواب می روند ، به همین علت نیمه شب یا صبح زود از خواب بیدار می شوند و روز بعد کسل و خسته هستند و نمی توانند کار خود را با کیفیت خوب انجام دهند . ـ تجربیات نشان می دهد که 50 درصد افرادی که سن بالای 70 دارند دارای مشکلات خواب هستند و به دنبال قرص های خواب آور می باشند که مصرف آنها نه تنها نتایج خوبی ندارد ، بلکه عوارض فراوانی هم به دنبال دارد . افرادی که شبها به مدت طولانی دچار بی خوابی هستند شانس بالاتری برای ابتلا به بیماریهای مختلف از جمله اضطراب و افسردگی را دارند . – خوابیدن کمک بسیار خوبی به یاد گیری می کند . خوابیدن و استراحت ذهنی چندین ساعت بعد از مطالعه برای همه افراد توصیه می شود . – بطور کلی یک قانون کلی وجود ندارد که هر انسانی باید چقدر بخوابد . بدن هر فرد توانایی تنظیم میزان نیاز به خواب را بطور مستقل دارد . مهم آن است که انسان هنگام بیدار شدن سر حال باشد . – میزان نیاز به خوابیدن در سنین مختلف متفاوت است ، این میزان در بچه ها بیشتر و در افراد پیر کمتر است ( نیاز به خوابیدن از سن میان سالی به بعد کاهش می یابد ) – با وجود ریتم های مختلف خواب در افراد متفاوت ( انسان های روز یا انسان های شب ) ، زود خوابیدن و زود بیدار شدن برای همگان به منظور افزایش سلامتی و سر حالی توصیه می شود .
توصیه های زیر را برای بهبود خواب رعایت کنید : 1-به تغذیه خود اهمیت بدهید ، از سبزیجات ، میوه ها و مایعات زیاد استفاده کنید . از مواد حیاتی مانند : ( ویتامین C ، ویتامین B ، تریپتوفان ، اینوزیتول و …) استفاده کنید و علاوه بر موارد فوق برای ایجاد خستگی جسمانی ، فعالیت بدنی و نرمش های خاص را در طول روز یا قبیل از خوابیدن انجام دهید . پیاده روی ، به خصوص در هوای آزاد و صبح زود برای همگان توصیه می شود . 2- سیگار نکشید ، زیرا نیکوتین موجود در سیگار محرک سلول های مغزی است و مانع از کیفیت خوب خواب می شود . نیکوتین سبب ایجاد آرامش آنی می شود ولی خواب بد و نا آرام را به دنبال دارد . 3- از داروهای خواب آور استفاده نکنید . زیرا سبب وابستگی و ایجاد عوارض می شوند . از طرفی ریتم طبیعی خواب را به هم زده و سبب کسالت و عدم سر حالی در طی روزهای بعد می شوند . 4- از مصرف خود سرانه داروها خود داری کنید . بسیاری از داروها و مواد مخدر مانند قرص های بتابلاکر یا داروهای کاهش وزن می توانند باعث اختلال خواب شوند . 5- سعی کنید خواب خوب ببینید ! برای این کار به محل و شرایط خوابیدن خود اهمیت بدهید . اتاق نباید زیاد گرم و یا سرد بوده بلکه باید هوای تازه و مناسب داشته و ساکت و آرام باشد . تشک انتخابی باید راحت ، بسیار نرم یا سفت نباشد . بهترین درجه برای اتاق خواب بین 17 تا 19 درجه است . 6- استرس و مشغله ذهنی و فکر کردن به مسائل مختلف اتفاق افتاده در روز را شب ها از خود دور کنید . 7- شب ها ، غذای سنگین و دیر هضم نخورید و شام خود را حداقل 3 تا 4 ساعت قبل از خوابیدن خود میل فرمائید . بهترین غذای شب ( شام ) سوپ سبزیجات ، پنیر و ماکارونی کم چرب است . 8- سعی کنید از کافئین ، قهوه ، کوکا ، سیگار ،‌مشروبات الکلی ، مواد و داروهای کافئین و مخدر که همگی محرک سیستم اعصاب مرکزی هستند ، استفاده نکنید . 9- قبل از خوابیدن حرکات انقباضی و کششی عضلات بدن را به مدت 10 – 5 دقیقه در تخت خواب انجام دهید . 10 – قبل از خواب کتاب ها و فیلم های هیجانی و ترسناک را نخوانید و نگاه نکنید . 11- حمام آب گرم ، موزیک ملایم ، غذای سالم و سبک انجام حرکات نرمشی ملایم قبل از خوابیدن ، نقش بسیار مهمی در بهبود خواب دارد . 12- هنگامی به تخت خواب بروید که احساس کنید واقعا خسته هستید و اگر یک ربع در تخت خواب بودید و به خواب نرفتید حتما بلند شوید و خودتان را به کاری مشغول کنید و دوباره پس از نیم ساعت تا یک ساعت به تخت خواب بروید . 13- سعی کنید به زندگی خود ریتم خاص بدهید ، سر ساعت غذا بخورید و سر ساعت بخوابید . 14- در صورت امکان هنگام خوابیدن در تخت خواب به تلویزیون نگاه نکنید زیرا باعث خواب آشفته می شود . 15 – از نگهداری درختچه و گل های سبز در اتاق خواب اجتناب کنید و شبها ( در فضای آزاد ) زیر درختان نخوابید . ( به علت اینکه ، درختان و گیاهان سبز شبها اکسیژن هوا را می گیرند و CO 2 آزاد می کنند ) 16 – سعی کنید لوازم الکتریکی مثل کامپیوتر ، مبایل و … را در اتاق خواب نگه ندارید . 17 تا زمانی بخوابید که احساس کنید خستگی شما کاملا بر طرف شده است .
چگونه به اختلالات خواب پی ببریم هر فردی می تواند با پاسخگویی به سوالات زیر به علل و عوامل ایجاد کننده اختلال در خواب پی برده و در جهت کنترل و بر طرف کردن آن قدم بر دارد. – شبهای که دچار کم خوابی شده اید یادداشت کنید و ببینید در روز به چه مسائلی فکر کرده اید و یا به کجا رفته اید . – شبهایی که دچار بی خوابی شده اید و یا خوب خوابیده اید قبل از خواب چه کارهای انجام داده اید ، چه مواد غذایی و به چه مقدار استفاده کرده اید و چه ساعتی به تخت خواب رفته اید ؟ - روزهایی که سر حال و شاداب بوده اید . شب گذشته چند ساعت خوابیده اید ، چه ساعتی خوابیده اید و چه ساعتی بیدار شده اید . – شب هایی که بی خوابی داشته اید ، چه مدتی طول کشیده که به خواب رفته اید ، چه کار کرده اید تا به خواب رفته اید چند مرتبه از خواب بیدار شده و دوباره خوابیده اید . با توجه به جواب سوالات فوق می توانید به علل اختلال خواب خود پی برده و با کنار گذاشتن عادات غلط ، آن را بر طرف کنید . توجه داشته باشید که افسردگی نقش مهمی در بی خوابی داشته و باید عامل آن بر طرف شود . یکی از علل بی خوابی بیماری RLS است ، RLS مخفف کلمه Restless Syndrome می باشد . ده درصد مردم دنیا به خصوص خانمها مبتلا به RLS هستند . نا آرامی پاها در این افراد سبب بی خوابی می شود . در این افراد به طور مرتب پاها دچار انقباض می شوند و این حالت اغلب ، شبها و در تختخواب دیده میشود . افراد مبتلا به این بیماری می گویند کرمی داخل رگهای پای آن ها در حال حرکت است . پای این افراد حتی در هنگام خواب دارای حرکات ظریفی است . این افراد به علت بیداری های شبانه اغلب دچار کسالت و خستگی در روز هستند ، علت بیماری ناشناخته است و در گروه بیماریهای نورو لوژی قرار می گیرد . برای کنترل این بیماری می توان به راهنمایی های زیر عمل کرد . می توانید برای آرامش قبل از خواب ، وان حمام را از آب گرم پر کنید و پاها را برای مدتی در آن قرار داده و ماساژ دهید . حرکات ورزشی زانو ( مثل بلند شدن و نشستن ، خم و راست کردن زانو ) قبل از خواب می توانید برای کنترل بیماری کمک کننده باشد .
 ده پند طلایی برای اختلالات خواب خواب خوب نقش عمده ای در سلامتی دارد . اگر خواب خوب را به عللی از دست داده اید با توصیه های زیر آن را بهبود ببخشید :
1-برای ایجاد خستگی جسمی در طول روز حرکات و فعالیت های بدنی وجسمی کافی داشته باشید . به خصوص پیاده روی در صبح ویا شب قبل از خواب توصیه می شود . 2- از مصرف قهوه ، چای ، کوکا و نوشابه های کافئین دار حداقل 5-4 ساعت قبل از خواب اجتناب کنید . 3- از مصرف مشروبات الکلی پرهیز کنید . الکل در ابتدا باعث خواب آلودگی می شود ولی در هنگام خواب ایجاد بد خوابی و بیداری می کند . 4- سعی کنید هر شب سر ساعت خاص به تختخواب بروید . 5- بعد از ساعت 10 شب با تلفن صحبت نکنید . 6- سعی کنید فیلم های ترسناک و ناراحت کننده تماشا نکنید و کتاب های مهیج قبل از خواب نخوانید . 7- برای شام از غذاهای سبک وحاوی هیدرات کربن فراوان استفاده کنید . 8- قبل از رفتن به رختخواب یک لیوان شیر یا چای گیاهی آرام بخش بنوشید . 9- اگر شب کار هستید یا شب ها درس می خوانید یک ساعت قبل از خواب ، از کار کردن دست بکشید . 10- سعی کنید تخت و محل خواب شما مناسب ، راحت و دارای هوای ملایم ، مطبوع و آرام باشد .
تابلوی شماره 2 – توصیه طلایی برای اختلالات خواب در خانم های باردار
خانم های باردار با اختلالات خواب به خصوص در اواخر دوران بارداری مواجه هستند ، اعمال ساده زیر می تواند به خواب بهتر کمک کند : - سعی کنید قبل از خوابیدن ، دوش آب گرم گرفته و به رادیو یا موزیک ملایم گوش دهید تا خواب آلوده شده و سپس به تختخواب بروید . – شب ها مواد کافئین دار مصرف نکنید . – پهلوی چپ بخوابید و در بین پاهای خود یک بالشت قرار دهید .

حساسیت غذایی و واکنش های نامطلوب به غذا

حساسیت غذایی و واکنش های نامطلوب به غذا

(1587 مجموع کلمات موجود در متن)(3658 بار مطالعه شده است)  نسخه چاپی

مکانیزم‌های عدم تحمل غذامکانیزم‌های ناشی از عدم تحمل غذا و پاتوفیزیولوژی آن شامل موارد زیر است :
آلرژی غذایی : همان طور که در بخش اول این بحث گفته شد، آلرژی به یک مکانیزم ایمونولوژیکی مشخص گفته می شود که می تواند به واسطه آنتی بادی یا واکنش‌های ایمنی سلولی جریان خون ، ایجاد شود.
نقایص آنزیمی : نقایص متابولیکی مادرزادی ناشی از کمبود‌های آنزیمی، می تواند هضم و جذب کربوهیدرات‌ها، چربی‌ها و یا پروتئین‌ را تحت تاثیر قرار دهد. نقایص آنزیمی در برخی افراد به طور عمده در دستگاه گوارش وجود دارد و باعث اختلالات هضم و جذب غذا می‌شود. یک مثال برای این مسئله کمبود لاکتاز است. در موارد نادری نقایص آنزیمی، به عنوان مثال اختلال نادر عدم تحمل ارثی فروکتوز، سیستمیک است، در حالت کمبود لاکتاز، کاهش یا فقدان آنزیم لاکتاز در مخاط روده کوچک وجود دارد. افراد مبتلا ، قادر به شکستن لاکتوز که قند اصلی موجود در شیر است نیستند. اگر لاکتوز جذب نشود وارد روده بزرگ شده و اسهال اسمزی ایجاد می‌کند. هم چنین بخشی از لاکتوزهای جذب نشده، به وسیله باکتریهای روده شکسته شده و تولید گاز و اسیدهای ارگانیک می‌کند. علایم بالینی شامل مدفوع شل، نفخ، دفع گاز و ضایعات پوستی اطراف مقعد همراه با خارش است. تشخیص کمبود لاکتوز به سادگی با مشاهده ناپدید شدن علایم هنگامی که لاکتوز از رژیم غذایی اضافه می شود، تایید می شود. یک راه دیگر برای تایید تشخیص ، تست تنفسی هیدروژن است. در این روش هوای تنفس شده هر 30 دقیقه جمع‌آوری می شود و محتوای هیدروژن آن اندازه گیری می شود. در افرادی که قادر به تحمل لاکتوز نیستند، قند جذب نمی شود و هیدروژن تولید می شود و افزایش غلظت زیادی در هیدروژن هوای بازدم دیده می شود. برای کنترل عدم تحمل لاکتوز باید از غذاهای حاوی لاکتوز که به طور عمده شیر گاو و فراورده‌های آن است، اجتناب کرد . سطح آنزیم لاکتاز از اواسط دوران کودکی تا اواخر عمر روند کاهش دارد و درصد زیادی از افراد بالغ ، در برخی از جمعیت‌ها مثل آفریقا، مکزیک و اسکیموهای گروئنلند عمل کرد لاکتاز پایینی دارند. این کمبود لاکتوز در بزرگ‌سالان احتمالاً یک پایه ژنتیکی دارد .
عدم تحمل ارثی فروکتوز به صورت صفت اتوزومال مغلوب به ارث می رسد. کمبود آنزیم کبدی فروکتوز 1 و 6 دی فسفات آلدولاز، باعث تجمع فروکتوز 1 ـ فسفات در سلولهای کبدی می شود که به عنوان یک مهار کننده رقابتی فسفوریلاز عمل می کند. این مسئله باعث مهار تبدیل گلیکوژن به گلوکز می شود که منجر به هیپوگلیسمی ( افت قند خون) می شود. نوزادان مبتلا، معمولاً تا هنگامی که رژیم غذایی انحصاری شیر مادر دارند علائمی نشان نمی دهند. هنگامی که شیر خشک و یا هر غذای دیگری که حاوی فروکتوز باشد مصرف می کنند دچار هیپوگلیسمی می شوند. این افراد هم‌چنین ممکن است مبتلا به زردی، بزرگی کبد و یا بیماری کبدی پیش‌رونده شوند. درمان بیماری نیاز به حذف کامل فروکتوز در رژیم غذایی دارد.
مکانیسم های دارویی: مواد دارویی موجود در غذا می تواند مسئول ایجاد برخی واکنش‌های نامطلوب غذایی باشند که بعضی از مثال ها در زیر ذکر شده است.
1 ـ کافئین : اثرات تحریکی 60 میلی گرم کافئین در یک فنجان چای و 100 میلی گرم کافئین در یک فنجان قهوه به خوبی شناخته شده است. افرادی که به طور مرتب مقادیر زیادی کافئین مصرف می کنند ممکن است از عوارض جانبی دیگری از جمله سوزش سر دل، تهوع و استفراغ، اسهال، دردهای پیچی روده‌ای، تندی و نامنظمی ضربان قلب، تعریق، لرزش، اضطراب و بی خوابی رنج ببرند.
2 ـ نیتریت سدیم : این ماده یک آنتی‌اکسیدان است که به عنوان عامل ضد باکتری به کار می رود و در مقادیر 20 میلی گرم یا بیش‌تر می تواند منجر به اتساع عروق خونی ‌شود که باعث برافروختگی، سردرد و کهیر می‌شود. نیتریت سدیم در تولید بعضی از غذاها استفاده می شود.
3 ـ تیرامین، هیستامین و آمین‌های وازواکتیو: آمین‌های وازواکتیو مانند تیرامین، سروتونین، تریپتامین و فنیل اتیل آمین و هستامین جزو مواد طبیعی تشکیل دهنده بسیاری از غذاها از جمله ماهی تن، ساردین، فیله ماهی کولی، موز، پنیر، عصاره‌های مخمر، شکلات، اسفناج، گوجه فرنگی، سوسیس، ترشیجات و کالباس‌ها هستند. آمین‌های وازواکتیو به طور اساسی از دکربوکسیله شدن اسیدهای آمینه به دست می‌آیند اما ممکن است حتی هنگام پختن غذا و نیز حین نگه‌داری و ذخیره کردن غذا نیز به وجود ‌آیند. بیش‌ترین مقدار هیستامین و تیرامین در غذاهای تخمیر شده‌ای مثل پنیرها، نوشابه‌های الکلی، کنسرو ماهی، سوسیس و ترشی یافت می شوند. هم‌چنین در غذاهایی مانند کنسرو ماهی که در محیط مناسب نگه‌داری نمی‌شوند مقادیر بسیار زیادی هیستامین می توانند تولید شوند.
اثرات دوزهای بالای تیرامین، هیستامین و سایر آمین‌های وازواکتیو بسیار متفاوت هستند . هیستامین منجر به برافروختگی، انقباض عضلات صاف روده و برونش، افزایش ضربان قلب، سردرد، افت فشار خون و آسم می شود. تیرامین باعث انقباض عروق خونی، تحریک آزاد سازی نور آدرنالین و نیز آزاد سازی هیستامین و پروستاگلندین‌ها از ماست سل‌ها می‌شوند. تیرامین موجود در غذا در افرادی که داروهای مهار کننده آنزیم مونوآمین اکسید از مصرف می کنند باعث سردرد و افزایش فشار خون می شود. نشان داده است که این اثر به علت اثرات مهاری این داروها در کبد و روده بر متابولیسم تیرامین است که منجر به بالا رفتن غلظت و تجمع آن می شود.
مکانیسم‌های تحریک موضعی عدم تحمل غذابعضی از غذاها از جمله قهوه یا ادویه کاری اثرات تحریک مستقیم بر غشاهای مخاطی دهان و روده دارند .بنابراین در افرادی که مبتلا به التهاب مری هستند، مصرف غذاهای ادویه‌دار، قهوه یا آب پرتقال باعث درد و سوزش مری می شود.
تداخلات دارو و غذا: یک مثال برای عدم تحمل غذایی ناشی از دارو، افزایش اثرات افزاینده فشار خون ناشی از غذاهای حاوی تیرامین ( پنیر، عصاره‌های مخمرها، فراورده‌های سویا تخمیر شده) است که در حضور داروهای مهار کننده آنزیم مونوآمین اکسید از ایجاد می شود.
مکانیسم‌های سمی : بعضی از گیاهان با هدف حفاظت از خود، قادر به تولید مواد سمی هستند. اکثر غذاهای گیاهی به طور طبیعی حاوی سمومی هستند که گیاه را از متجاوزانی مثل قارچ، حشرات و حیوانات حفظ می کند. مثال‌های متعدد بسیاری از سموم موجود در مواد غذایی وجود دارد که از آن جمله می توان به سولانیدین در سیب زمینی، ترکیبات سیانور در بعضی از انواع بادام و مایکوتوکسین‌ها در قارچ‌ها و غلات اشاره کرد.
نگه داری و ذخیره سازی غذاتغییرات شیمیایی در مدت نگه‌داری غذا می توانند موادی در غذا ایجاد کنند که باعث عدم تحمل غذایی شوند. یک مثال آن تولید هیستامین در بعضی از ماهی هاست که در شرایط مناسب نگه‌داری نشده‌اند. مثال دیگر عدم تحمل گوجه فرنگی رسیده و یا گوجه انباری در افرادی است که به خوبی می توانند گوجه فرنگی سبز و کال را مصرف کنند. در این‌جا رسیده شدن میوه باعث تولید گلیکوپروتئین‌های فعال جدید می شود.
آلوده شدن غذا با آنتی‌ژن‌هایی مثل مایت‌های انبر و اسپورهای میکروبی ممکن است باعث افزایش اثرات نامطلوب از آن جمله آسم و اگزما شود. به عنوان مثال کرفس، زردک و جعفری ممکن است به قارچ‌هایی آلوده شوند که مواد شیمیایی حساس کننده به نوع مثل پسورآلن‌ها تولید می کنند.
نتیجه گیریغذا نه‌تنها اشتها را برمی انگیزد بلکه احساسات را نیز تحریک می‌کند. هراس کنونی از مواد افزودنی غذا و فرایندهای غذایی و وسواس برای استفاده از غذاهایی که از آن‌ها به عنوان غذاهای طبیعی و سالم یاد می شود تا حدودی ناآگاهانه است. وسواس بیش از حد برای استفاده از غذاهایی که بدان‌ها، غذاهای طبیعی، گفته می‌شود ممکن است باعث غفلت سمومی شود که به طور طبیعی در غذاها وجود دارد. تا کنون بیشترین خطر شناخته شده، آلرژی به مواد آلرژنی است که به طور طبیعی در غذاهایی مانند بادام زمینی، ماهی، تخم‌مرغ و شیر گاو یافت می شود. در حال حاضر تنها راه عملی قابل اجرا، اجتناب از غذاهای خاص است.
ـ آلرژی غذای نوعی واکنش نامطلوب به غذا است که علت آن یک پاسخ ایمونولوژیکی به غذا می باشد.
ـ فرایند حرارت، موجب می شود در بعضی از غذاها ( امانه همه آن‌ها) واکنش های آلرژیک در فرد آلرژیکی کمتر ایجاد می شود .
ـ گزارش های آلرژی غذایی یا عدم تحمل إذا از افراد یا والدین کودکان اکثراً غیر معتبر هستند .
ـ درصد بسیاری از کودکانی که عدم تحمل غذایی در سال اول زندگیشان وجود دارد، عدم تحمل را در طول زمان از دست می دهند. یک استثنای قابل توجه، آلرژی به بادام زمینی است که مادام العمر می‌باشد.
ـ اکثر واکنش‌های آلرژی غذایی طی چند دقیقه بعد از خوردن غذا رخ می دهد.
ـ مقدار ماده مورد نیاز برای ایجاد آلرژی متفاوت است . بعضی از بیماران بسیار حساس هستند و با مقادیر کمتر از 1 میکروگرم از ماده غذایی تحریک کننده واکنش نشان می‌دهند. در مقابل کودکان و بالغان وجود دارند که تنها در مقابل زیادی به عنوان مثال فقط به 200 میلی لیتر یا بیش‌تر از شیر گاو حساسیت نشان می دهند.
ـ تشخیص آلرژی غذایی به طور عمده با توجه به تاریخچه مشخص می شود و توسط شواهدی درباره پاسخ و اجتناب از غذاهای محرک خاصی تایید می شود.
ـ در حال حاضر آزمایش‌های تشخیص ساده و مفید بالینی برای آلرژی غذایی وجود ندارد. تست تلقیح پوستی و تست ( RAST) Radio – allergosorbent هر دو آنتی بادی lgE را شناسایی می کنند، اما به دلیل واکنش‌های مثبت کاذب و منفی کاذب متعدد چندان قابل اعتماد نیستند.
ـ عدم تحمل غذایی می تواند ناشی از نقائص آنزیمی از جمله کمبود لاکتاز و نیز عدم تحمل ارثی فروکتوز باشد.
ـ مواد دارویی موجود در غذا مثل کافئین، نیتریت یا آمین‌های وازواکتیو مثل هستامین و تیرامین مسئول برخی واکنش‌های نامطلوب به غذا هستند .
ـ عدم تحمل غذایی هم چنین می تواند ناشی از اثر تحریک مستقیم باشد، به عنوان مثال برخی غذاهای ادویه دار و یا سموم موجود در غذا می توانند این حالت را ایجاد کنند.
 

  

اختلالات توجه ( بیش فعالی )

اختلالات توجه ( بیش فعالی )
اختلالات توجه یا attention deficit disorder که ان را به طور مخفف با ADD می شناسند یکی از مشکلات رفتاری کودکان است که متاسفانه در سال های اخیر بر تعداد آن به طور چشم گیری افزوده شده است .
اساس تشخیص اختلال توجه ( ADD ) وجود مجموعه ای از رفتارها است که با بی توجهی ، حواس پرتی و پر حرکتی خود را نشان می دهد . شدت این رفتارها در کودکان مبتلا به حدی است که توانایی آن ها را در کارکرد اجتماعی و تحصیلی به مخاطره می‌اندازد. بی قراری و ناآرامی ( پر حرکتی ) شایع است و برای تشخیص این سندرم ضروری نیست . ناتوانی یادگیری هم معمولاً با این اختلال همراه است . برخی از این کودکان ممکن است رفتار پرخاشگرانه یا تعارض جویانه هم نشان دهند .
ADD معمولاً برای معلمان آشکار است . این بی توجهی . به صورت عدم اتمام کار پس از شروع آن ، نفهمیدن دستورات، و ارتکاب اشباهات که علتشان بیش تری بی تجهی است تا عدم درک موضوع ارائه شده ، متجلی می شود . این کودکان معمولاً بدون تفکر عمل می کنند و به سرعت از فعالیتی به فعالیت دیگر روی می آورند و غالباً رفتار درست را در زمان نادرست نشان می دهند . مثلاً در کلاس بدون داشتن پاسخ درست با صدای بلند پاسخ می دهند . آن ها بیش تر اوقات با همسالان خود دچار مشکل می شوند . حواس پرتی به صورت واکنش به محرک های بینایی یا صوتی محیطی که دیگران می‌توانند آن را نادیده بگیرند تظاهر می کند.
هر چند پر تحرکی قابل توجه ترین علامت ADD است ولی همیشه دیده نمی شود . اغلب کودکان دچار ADD همراه با پر حرکتی که به نام ADHD نامیده می شوند . پاهایشان را تکان می دهند بدنشان را می جنبانند ، به طور مرتب با انگشتانشان ضرب می گیرند یا صداهای عجیب در می آورند . در موارد آشکارتر ، کودکان ممکن است به طور تقریبی در حرکت دائمی باشد و به سرعت، اغلب بدون توجه به ایمنی خود یا سایرین در پیرامون اتاق در رفت و آمد باشد .
پسرها چهار برابر بیشتر از دخترها به اختلال توجهی همراه به پر تحرکی مبتلا می شوند و دختران به طور معمول با ADD بدون پر حرکتی مراجعه می کنند . افزایش سن ممکن است باعث بهبود علایم کودک دچار ADD شود .
علل اصلی بیش فعالی ناشناخته است . اما عوامل موثری که در ارتباط با این امر پیش نهاد شده اند عبارت اند از :حساسیت های غذایی ، نگرش والدین ، استعمال سیگار در دوران بارداری و عوامل وراثتی .
هنوز روشی به عنوان بهترین روش برای تشخیص بیش فعالی تعیین نشده است .
علاوه بر علایم ذکر شده در بالا ( جنب و جوش بیش از حد و دوره های کوتاه مدت تمرکز فکری ) تشنگی ، اضطراب ، پرخشاگری ، کم خوری و کم خوابی را نیز می توان در این بچه ها مشاهده کرد .
درمان بیماران مبتلا به ADHD :
از نظر علم پزشکی ، درمان اولیه بیماران ADHD درمان دارویی است . هم چنین به علت ناتوانی های یادگیری ، مداخله آموزشی هم برای این بچه ها لازم است و به منظور جلوگیری از تداوم کلیشه سازی های نامطلوب لازم است الگوی خانوادگی هم ارزیابی شود . به طور کلی ، ترکیبی از دارو درمانی ، درمان با رژیم غذایی و رفتار درمانی در اغلب اوقات مورد استفاده قرار می گیرد . جالب این است که بعضی از داروهای تجویزی،
خود تحریک کننده هستند .
داروهایی که بیش تر در این کودکان مورد استفاده قرار می گیرد عبارتند از: متیل فنیدات ( MethylPhenidate ) با نام تجاری ریتالین ( Ritalin ) ودکستروآمفتامین Dextro amphetamine
با نام تجاری دکسدرین ( Dexedrine ) و پمولین ( Pemolin ) با نام سایلرت (Cylert ) و باید این داروها با روش رفتار درمانی توأم شوند تا نتیجه مطلوب تر حاصل شود . این داروها باید زیر نظر روان پزشک تجویز شوند .
آثار جانبی عمده این داروها عبارتند از : اختلال خواب و اشتها ، افزایش تعداد نبض . فشار خون ، تحرک پذیری در پی قطع دارو، تمرکز توجه افراطی ، تیک های حرکتی و … ممکن است در اثر این داروها تشدید شوند . تخمین زده می شود که 20 درصد موارد بیش فعالی در واقع ناشی از حساسیت های غذایی باشند مشاهده شده است که حذف موراد افزودنی از رژیم غذایی در کاهش علایم بیش فعالی در خیلی از کودکان بسیار کار ساز بوده است .
رژیم غذایی فین گلد که توسط دکتر بن فین گلد ( Ben Feingold ) در سال 1975 در سانفرانسیسکو ارائه شد پایه و اساس بعضی از الگوهای درمان با رژیم غذایی را در این خصوص تشکیل می دهد . این الگو شامل پرهیز از غذاها و نوشابه‌هایی است که دارای ماده ای به نام سالیسیلات Sali cylates هستند . این ماده در ترکیب آسپرین نیز موجود است .
غذاهای مفید
کنجد ، تخم کدو تنبل و تخم گل آفتاب گردان
این مواد منابع خوب اسیدهای چرب امگا6 هستند . ثابت شده است که بیش فعالی با افزایش مصرف اسیدهای چرب ضروری بهبود می یابد . میزان این اسیدها در بدن بسیاری از کودکان بیش فعال کافی نیست . چربی های ضروری برای انتقال طبیعی پیام‌های عصبی در طول رشته های عصبی لازم است و برای حفظ و تقویت حافظه شخص نیز ضروری است . ماهی تن، قزل آلا، آزاد، ساردین و ماهی کولی و نیز تخم کتان همگی تامین کننده اسیدهای چرب امگا 3 هستند . این ماده ( اسیدهای چرب امگا3 ) نیز برای عمل کرد رشته های عصبی ضروری است . این مواد غذایی باید برای حفظ اعمال طبیعی اعصاب بر اساس برنامه ای منظم مصرف شود.
مصرف دو وعده ماهی در هفته برای این کودکان توصیه می شود. فراورده های غلات که با صبحانه مصرف می شود، نان ، جو ، کیک، برنج و سیب زمینی از دسته غذاهای نشاسته ای هستند که اثرات سوئی نداشته و می توانند مصرف شوند .
غذاهایی که باید از خوردن آن ها اجتناب کرد
هر گونه تغییر در رژیم غذایی کودک نباید بدون راهنمایی و مشورت پزشک و متخصصان تغذیه انجام گیرد . حذف غذاهای مهم در رژیم غذایی منجر به حذف مواد مغذی ضروری می شود.
قند و مواد غذایی حاوی قند مانند بیسکویت، کیک ، شیرینی، شکلات و نوشابه های شیرین موجب افزایش سریع قند خون می شوند . این فرایند می تواند منجر به بروز بیش فعالی در بعضی از کودکان شود .
بادام ، سیب، زردآلو، کشمش ،هلو، آلو، آلوبخارا، پرتقال، توت، گوجه فرنگی . خیار حاوی سالیسیلات طبیعی هستند که ماده ای شبیه به آسپرین می باشد و لازم است از رژیمهای غذایی کودکان بیش فعال تا حد ممکن کاسته و گاهی اوقات حذف شود( این ماده به ویژه در بادام، سیب و زردآلو زیاد است ) .
تارترازین ( Tarterazine ) : رنگ غذایی نارنجی رنگی است که به صورت رنگ غذایی افزودنی مصرف می شود . تارترازین بیش از همه در موارد زیر وجود دارد : غذاهای آماده بسته بندی شده، آدامس، شکلات، افشره لیمو، سس‌های آماده برای غذاهای دریایی، سس ها و افزودنی هایی که بیش تر جهت تزیین روی دسرها مصرف می شود . میوه های کنسرو شده ، کنسرو نخودفرنگی ، بادام ساییده شده، نوشیدنی های کربنات دارو کیک هایی که به صورت بسته بندی شده به فروش می رسد حاوی تارترازین است.
اسید بنزوئیک : نیز ماده ای افزودنی است که ممکن است در ایجاد بیش فعالی موثر باشد. از این ماده به منظور محافظت و سالم نگه داشتن مواد غذایی آماده استفاده می شودو در بسیاری از غذاهای آماده مانند مرباها ، سس ها ، دسرها ،شربت های طعم دهنده غذا ، پوره میوه ها ، آب میوه ها و ماهی های کنسروی خوابانده در سرکه و نمک و ترشی ها یافت می شود .
نوشابه های گازدار: حاوی مقادیر زیادی فسفر هستند که این ماده قادر است تعادل مقدار کلسیم و فسفر را در بدن به هم زده و منجر به بیش فعالی شود .
قهوه، چای، کولا و سایر نوشیدنی‌های حاوی کافئین ممکن است علایم بیماری را تشدید کنند.
نکته : مصرف ترکیبات روغن ماهی در هنگام غروب در شرایط بالینی مورد آزمایش قرار گرفته و دیده شده است که اثر مفیدی در خصوص کاهش علایم بیش فعالی در کودکان دارد و در کودکانی که به علت بیش فعالی در حرکات خود مهارت و ظرافت ندارد ، به کاهش این علایم کمک کرده است .

آسم

آسم چیست؟

آسم اختلالی است که در آن گاهی تنفس مشکل می شود و تنگی نفس به صورت متناوب رخ می دهد.
 
 
آسم اختلالی است که در آن گاهی تنفس مشکل می شود و تنگی نفس به صورت متناوب رخ می دهد. علائم و شدت بیماری در افراد مختلف متفاوت است. برخی افراد سرفه، خس خس سینه و تنگی نفس را تقریباً هر روز دارند. برخی دیگر در فواصل بین حملات تنگی نفس علامتی ندارند. برخی از ورزشکاران حرفه ای مبتلا به آسم هستند و طی ورزش شدید کمی احساس تنگی نفس می کنند، در حالی که برخی افراد حین ورزش معمولی دچار حمله شدید آسم شده و نیاز به درمان اورژانسی پیدا می کنند. به هر حال همه ی مبتلایان به آسم در این نکته مشترک هستند که مجاری هوایی در آنها به صورت غیر طبیعی متناوباً تنگ می شود. بیشترین موارد آسم در حوالی پنج سالگی تشخیص داده می شود  به همین دلیل بیشتر افراد تصور می کنند که آسم بیماری کودکان است. اما احتمال کمی  نیز وجود دارد که افراد در سنین مختلف دچار این بیماری شوند. برخی مطالعات بیان می کنند که احتمالاً ابتلا به عفونتهای تنفسی در کودکی احتمال ابتلا به آسم را کاهش می دهد. به همین دلیل این بیماری در جوامع پیشرفته بیشتر از کشورهای در حال توسعه دیده می شود. اگر شما یک فرد بالغ مبتلا به آسم هستید  احتمالاً بیماری را از مدتها قبل داشته و خواهید داشت. هنوز مشخص نیست که چرا بیشتر کودکان مبتلا به آسم معمولاً در حوالی سنین بلوغ خوب می شوند و اگر بیماری در این سنین خوب نشود احتمالاً  برای همیشه باقی خواهد ماند. اما شرایط بیماری را می توان به خوبی اداره کرد. اگر آسم به خوبی کنترل شود علائم بروز نمی کنند و می توان یک زندگی معمولی و مفید داشت.

 آسم چگونه ایجاد می شود؟
 در بیشتر موارد آسم در اثر تنگ شدن موقتی و برگشت پذیر مجاری هوایی ایجاد می شود. ولی در برخی افراد التهاب مجاری تنفسی در اثر آسم منجر به تغییرات دائمی می شود. مجاری تنفسی آسیب می بینند و به صورت برگشت ناپذیرو تنگ باقی می مانند. در اثر این تغییر ظرفیت تنفسی کاهش می یابد. ممکن است سرفه و خس خس سینه در شرایط عادی وجود نداشته باشند ولی تستهای تنفسی کاهش توانایی ریه در خروج هوا را نشان می دهند. اگر باریک شدن مجاری تنفسی شدید باشد، حتی فعالیتهای ساده مانند بالا رفتن از پله ها ممکن است موجب تنگی نفس شود. تغییرات دائمی راههای هوایی فقط در برخی افراد مبتلا به آسم رخ می دهد. ممکن است شدید بودن بیماری، طولانی بودن مدت ابتلا و عدم درمان آسم با داروهای ضد التهابی علت آن باشد. برخی مطالعات نشان می دهند که در افرادی که آسم خفیف دارند احتمال آسیب دائمی و کاهش عملکرد ریه کمتر است.

چگونه راههای هوایی باریک می شوند؟
این روند دو علت دارد که هر کدام نیاز به درمان جداگانه ای دارد:
1- یک علت تنگی راههای هوایی منقبض شدن عضلات ظریفی است که در دیواره آنها قرار دارند. هنگامی که با یکی از عوامل آغازگر حمله آسم برخورد می کنید، این عضلات به صورت غیر ارادی سریعاً منقبض می شوند. این روند در کمتر از یک دقیقه صورت می گیرد و با انقباض عضلات، راههای هوایی در اثر فشرده شدن تنگ می شوند. انقباض این عضلات ظرف چند دقیقه پایان می یابد.
2- علت دیگر تنگی راههای هوایی التهاب است. التهاب فرایندی است که بدن به وسیله آن عفونتها و آسیب دیدگی ها را التیام می بخشد. در التهاب مایع و سلولهای التهابی از عروق به محل آسیب دیدگی یا عفونت نشت پیدا می کند. در آسم تعدادی از این سلولهای التهابی در مجاری تنفسی به صورت دائمی باقی مانده اند. وقتی تعداد بیشتری از آنها از خون وارد دیواره مجاری هوایی شوند حمله آسم رخ می دهد. این سلولها حاوی موادی مانند هیستامین هستند که باعث می شود دیواره مجاری هوایی متورم شود و ماده مخاطی فراوانی تولید کند. (ماده مخاطی وقتی با سرفه دفع می شود خلط نامیده می شود). ماده مخاطی زیاد باعث می شود که فضای کمتری برای هوا باقی بماند و انباشته شدن آن در ایجاد علائم آسم نقش دارد. ساعتها و حتی روزها طول می کشد تا این التهاب فروکش کند.

 چگونه حمله آسم آغاز می شود؟
علت واکنشهای راههای هوایی در افراد مبتلا به آسم این است که راههای هوایی  در این افراد بسیار حساس است. هنگامی که راههای هوایی با محرکهای خاصی برخورد پیدا کنند بلافاصله واکنش نشان می دهند و تنگ می شوند.  در این صورت حمله آسم رخ می دهد. محرک حمله آسم می تواند هوای سرد، گرد و غبار همراه حیوانات خانگی، و جانداران میکروسکوپی مانند مایت که اکثرا در گرد و غبار لوازم منزل وجود دارد باشد. این عوامل موجب آغاز حمله آسم می شوند.

آسم چگونه تشخیص داده می شود؟
تنگ شدن مجاری تنفسی و تنگی نفس که چند دقیقه، چند ساعت و حتی چند روز طول می کشد می تواند نشان دهنده آسم باشد. حالت متغیر بیماری به تشخیص آن از سایر بیماریهای ریوی مانند برونشیت مزمن و آمفیزم کمک می کند. تستهایی نیز وجود دارند که به تشخیص بهتر کمک می کنند.

آسم چگونه درمان می شود؟
درمان آسم بر اساس دو روند گفته شده صورت می گیرد. یکسری از داروها باعث شل شدن عضلات دیواره راههای هوایی می شوند. برخی دیگر از التهاب مجاری هوایی جلوگیری می کنند و یا باعث کاهش یافتن التهاب می شوند. داروهایی نیز هستند که هر دو کار را  با هم انجام می دهند. با کنترل دقیق بیماری می توان زندگی موثر و مفیدی داشت. اگر مبتلا به آسم هستید، احتمال تنگ شدن راههای هوایی همواره وجود دارد. تنگی متناوب راههای هوایی منجر به آسیب دائمی می شود. با دوری از عوامل محرک و به کار گیری درمان مناسب تحت نظر پزشک می توان  آسم را کنترل کرد. درک مکانیسم بیماری به اندازه درمان در اداره بیماری اهمیت دارد.
 
مترجم:دکتر سمیرا سرخوش
منبع:Aol

غذاهای مرتبط با سردرد

غذاهای مرتبط با سردرد

(532 مجموع کلمات موجود در متن)
(6263 بار مطالعه شده است)  نسخه چاپی

غذاهای زیادی می توانند سبب سردرد شوند اما این بدان معنا نیست که فقط غذاهای به خصوصی باعث ایجاد سردرد می شوند، بلکه عادات غذایی هم در این میان نقش تعیین کننده ای دارد روزه داری، تشنگی یا صرف نظر از مصرف یک وعده ی غذایی نیز سبب سردرد می شود با دنبال کردن سیر سردرد ممکن است بتوانید تشخیص دهید که چه غذاهایی سبب سردرد شما می شوند .
غذاهای مرتبط با سردردتعدادی از غذاها، نوشیدنی ها و افزودنی هایی که به طور معمول با سردرد در ارتباط
می باشند عبارت هستند از :
پنیر کهنه و سایر غذاهای حاوی تیر آمین
تیر آمین ماده ای است که به طور طبیعی در تعدادی از غذاها وجود دارد این ماده در اثر شکستن زنجیره ی پروتئینی غذاهای مانده به وجود می آید معمولا هر قدر ماده ی غذایی پروتئینی مانده تر باشد، حاوی تیر آمین بیشتری نیز می باشد میزان تیر آمین در پنیر، با توجه به نوع فرآیند، نوع تخمیر، قدمت، نوع فساد و حتی نوع آلودگی باکتریایی متفاوت است پرهیز از مصرف مواد غذایی حاوی تیر آمین مانند پنیر مانده، نوشیدنی های الکلی، برخی گوشت های فرآیند شده و غذاهای ایجاد کننده ی فشار خون، به خصوص برای افرادی که از داروهای بازدارنده ی مونوامین اکسیداز برای درمان سردرد خود استفاده می کنند، ضروری به نظر می رسد .
الکل
هنگام مصرف الکل، خون بیشتری به مغز می رسد بسیاری از دانشمندان عامل ایجاد کننده ی سردرد را ناخالصی در الکل یا ناشی از محصول فرعی سوخت و ساز الکل در بدن فرد مصرف کننده ی الکل می دانند .
غذاهای سرد
غذاهای سرد نیز در برخی افراد سبب سردرد می شود زمانی که درجه ی حرارت بدن، ناشی از ورزش یا درجه ی حرارت بالای محیط، بالا رفته باشد و ماده ی غذایی سردی به بدن برسد، دردی که در ناحیه ی پیشانی حس می شود حداقل 60-25 ثانیه و حداکثر برای چند ثانیه تا دو دقیقه به طول می انجامد بیش از 90 درصد افرادی که از میگرن رنج می برند حساسیت به بستنی و مواد غذایی سرد را اظهار کرده اند .
دیگر مواد غذایی مسبب سردردمواد غذایی ذکر شده در زیر نیز در افراد سبب سردرد شده است :
-     بادام زمینی، کره ی بادام زمینی، سایر میوه های مغز دار نظیر پسته، گردو، بادام، پیتزا، چیپس سیب زمینی، جگر مرغ، یا سایر قسمت های گوشت، ماهی دودی، نان، کراکر و دسرهای حاوی پنیر، موز رسیده، میوه های اسیدی مانند مرکبات، پاپایا، آلو قرمز، تمشک، کیوی، آناناس .
-      انواع میوه های خشک مانند انجیر خشک، کشمش، خرما، سوپ تهیه شده با عصاره
گوشت یا سوپ رقیق (به جز آب گوشت تهیه شده در منزل) – فرآورده های شیری پرورده نظیر خامه ی ترش، سرشیر، ماست، کافئین موجود در شکلات، کاکائو و نوشیدنی هایی مانند قهوه، چای و نوشابه های غیر الکلی گازدار و همچنین کافئین موجود در برخی داروها، آسپارتام و سایر شیرین کننده های مصنوعی
انواع پنیرهای حاوی تیر آمین بالا
پنیرهای ذکر شده در زیر دارای بیشترین میزان تیر آمین می باشند :-     پنیر آبی ( نوعی پنیر که قارچی آبی رنگ روی آن می نشیند)، بری( نوعی پنیر نرم فرانسوی)، چدار، استیلتون، ( نوعی پنیر انگلیسی)، فتا، گورگون زولا ( نوعی پنیر ایتالیایی)، موزارلا، پارمزان، سوییس، پنیر پرورده

 

نقش تغذیه در مبارزه با فراموشی و تقویت

نقش تغذیه در مبارزه با فراموشی و تقویت حافظه

(3686 مجموع کلمات موجود در متن)
(7466 بار مطالعه شده است)  نسخه چاپی

زندگی در دنیای پر استرس و پر مشغله کنونی ، مشکلات متعددی را به دنبال داشته است. یکی از این مشکلات ، فراموشی و عدم به خاطر آوردن مطالب ، از خاطر بردن ساعات ملاقات و یا امور اجرایی بوده است. از طرفی با توجه به رقابت‌های روز افزون تحصیلی و افزایش حجم مطالب آموزشی و امتحانات متعدد علمی در زمینه های مختلف ، بر اهمیت تقویت حافظه و به خاطر سپردن مطالب افزوده می شود.
ولی آیا تا به حال به این فکر افتاده اید که چگونه می توان با معضل فراموشی مبارزه کرد؟ آیا علت فراموشی، افزایش سن و یادگیری‌های خاطر سپاری مطالب و امور روزمره شده‌اید ؟ چرا توانایی فرزند شما در یادگیری مطالب، در طی زمان کاهش می یابد؟ و آیا می توان قدرت به خاطر سپردن و حافظه را تقویت کرده و افزایش داد؟
فراموشی چیست؟
فراموشی کلمه غریبی نیست و بدون شک همه انسان ها در طول زمان بارها و باره دچار آن شده اند و داستان‌های مختلفی را در این رابطه بیان کرده اند. امروزه دانشمندان فراموشی را جزو امراض اصلی انسان‌ها می دانند. بعضی از افراد معتقد هستند که فراموشی فقط وابسته به سن بوده و در انسان‌های سالمند بیشتر دیده می شود. در صورتی که این تفکر اشتباه است. همان طوری که امروزه به اثبات رسیده است، ریشه فراموشی به عدم تغذیه صحیح و اشتباهات تغذیه‌ای بر می گردد و این مساله می تواند در هر سنی در انسان‌ها به وجود آید و برای همه اشخاص در هر سنی، حتی برای یک لحظه کوتاه هم که شده، اتفاق افتاده است که چیزی یا کاری را فراموش کنند.
محققین علم تغذیه در انگلستان در طی تحقیقات علمی وسیعی که به مدت 8 سال بر روی هزار نفر زن و مرد بین سنین 20 تا 70 سال انجام داده اند به نتایج مهم و جالبی در این رابطه دست پیدا کرده اند. محققین انگلیسی به این نتیجه رسیدند که فراموشی در هر انسانی زمانی که ایجاد شده و هجوم بیاورد، فرد دچار استرس و عصبانیت می شودو بر عکس، استرس های وارده هم خود می توانند عامل اصلی فراموشی باشند، از طرفی استرس ایجاد شده به دنبال فراموشی می تواند باعث شدیدتر شدن فراموشی شود. برای مثال اگر فردی به دنبال و در جستجوی گمشده‌ای مانند دفترچه تلفن باشد و یا شماره تلفنی را از خاطر برده باشد و یا به دنبال چیزی که قبلاً مخفی کرده است ، باشد و نتواند آن‌ها را پیدا کند و یا به خاطر بیاورد، دچار استرس شده و هر چه این فراموشی ادامه یابد، بر استرس فرد هم افزوده می شود.
دانشمندان پی برده‌اند که یک فرد 60 ساله در طی عمر خود ، مدت یک سال را صرف جستجوی اشیا یا وسایل و یا مطالب از خاطر برده، کرده است یعنی یک شصتم عمر خود را که معادل 8764 ساعت!!! است و جالب است که بدانید آمار به دست آمده نشان می دهد که این زمان تلف شده در درجه اول مربوط به گشتن به دنبال کلید در افراد و در مرحله دوم مربوط به زمان تلف شده برای گشتن به دنبال دستگاه کنترل از راه دور تلویزیون و وسایل صوتی ، تصویری بوده، در مرحله سوم نیز پیدا کردن عینک این این زمان را به خود اختصاص داده است.
شما هم می توانید با کمی دقت، این زمانهای تلف شده را برای خود محاسبه کنید. در طی یک روز چند مرتبه برای روشن کردن تلویزیون به سراغ کنترل از راه دور آن می روید
وقتی آن را در جای اصلی خود نمی یابید ، دنبال آن می گردید. آیا تا به حال همین چند دقیقه را با هم جمع کرده اید تا ببینید چقدر می شود؟
آیا می دانید علت فراموشی چیست؟
عامل اصلی و مهم در ابتلای انسان ها به فراموشی ، استرس می باشد که دائماً گربیانگیر ما است.
علت ایجاد این استرس می تواند درونی یا بیرونی باشد. استرس های شغلی ، ترافیک بدون نظم و عدم رعایت قوانین رانندگی، بیماری‌ها نگرانی‌ها و… نمونه‌ای از این ‌استرس‌ها می باشد.
ایجاد استرس‌، حتی به مدت کوتاه، مانع از انجام کار مغز به صورت صحیح و به نحو احسن می شود. در واقع فراموشی یک سیگنال یا علامت فیزیولوژی بدن می باشد که به ما هشدار می دهد در همان لحظه در مغز و در مرکز حافظه اتفاقاتی افتاده است که این حالات به علت نرسیدن مواد حیاتی و لازم به مغز است. دقیقاً مشابه زمانی که دچار سردرد یک علامت هشدار دهنده است که به ما می گوید در جایی از بدن مشکلی اتفاق افتاده است و باید به فکر رفع عامل اصلی باشیم نه از بین بردن علامت. این علامت ها مثلاً سردرد ، فراموشی و.. مانند چراغ خطر ماشین هستند ، وقتی ماشین جوش می‌آورد چراغ خطر به ما هشدار می دهد و ما متوجه می شویم که مشکلی برای آن ایجاد شده مثلاً کاربراتور سوراخ شده، تسمه پاره است و… و اقدام به رفع آن می کنیم نه این که چراغ را بشکنیم !!!
علامت یا سیگنال حافظه در مغز انسان، فراموشی است که به ما اخطار می کند اشکالی در مغز ایجاد شده است. ماده حیاتی مربوط به حافظه در مغز استیل کولین نام دارد که یک میانجی گر‌عصبی می باشد و باعث تقویت حافظه می شود و کمبود آن عامل ایجاد اختلال حافظه و فراموشی است. ما باید به فراموشی اندازه سردرد اهمیت بدهیم و به دنبال علت آن باشیم و به آن بها دهیم. میانجی گری‌های عصبی عامل هدایت تحریکات عصبی هستند و با انتقال این تحریکات ، می توانیم آنچه را که می بینیم و می‌شنویم ،درک کنیم. به عبارتی استیل کولین که میانجی ‌گر عصبی اختصاصی در مغز می باشد عامل اصلی انتقال، درک مطلب، افزایش حافظه و درک و به خاطر سپردن مطالب است.
من هم در طول تحقیقات علمی خود که بر روی پروتئین‌ها و اسید‌های آمینه بوده است به این نتیجه رسیده‌ایم که مغز ما مانند سایر اعضا به غذای مخصوصی نیاز دارد. مغز انسان انرژی لازم را فقط از گلوکز (قند) تامین می کند.
بهتر است در اینجا اضافه کنم که سه ماده حیاتی و انرژی زا در بدن ، قند‌ها، چربی‌‌ها و پروتئین‌ها می باشند که سلولهای بدن از یک و یا همه این مواد برای ایجاد انرژی استفاده می کنند البته در این میان پروتئین‌ها علاوه بر ایجاد انرژی نقش مهم‌تر دیگری که همان نقش سازندگی و ترمیم سلولی می باشد را هم به عهده دارند.
تمام سلول های بدن برای توانایی انجام کارها و اعمال خود به طور مرتب در طول 24 ساعت ، نیاز به انرژی دارند. مغز انسان‌ها هم همان طور که گفته شد این انرژی را فقط و فقط از گلوکز تامین می کند و انرژی حاصل از سایر منابع انرژی را قبول نمی کند. به طور مثال اگر به بدن گلوکز مانند نان، ماکارونی، برنج، سیب‌زمینی و … نرسانده باشیم و تنها از گروه مواد غذایی پروتئینی و چربی‌‌ها استفاده کرده باشیم، مغز دچار مشکل کاهش انرژی خواهد شد. در این حالت بدن به حالت استرس ایجاد شده تغییراتی را در خود ایجاد می کند. به این صورت که در اثر استرس ناشی از کمبود گلوکز ، از سلولهای چربی. چربی ها یا تری‌گلیسیریدها آزاد می شوند و به دنبال عمل لیپولیز (شکستن ملکول‌های چربی) در خون، یک ملکول گلیسرول و 3 ملکول اسید چرب به وجود می‌آید که این گلیسرول آزاد شده به دنبال عمل گلیکونئوژینز (ساخته شدن گلوکز از سایر ملکول ها) تبدیل به گلوکز می شود تا کمبود و نیاز مغز را جبران کنند. و چنانچه این ذخیره یعنی چربی ها در بدن وجود نداشته باشد، به دنبال گرسنگی های طولانی بدن نیاز خود را از شکستن ملکول های پروتئینی به اسیدهای آمینه و تبدیل آن‌ها به گلوکز در طی فرایند گلوکز نئوژنز تامین می کند. البته همان طور که گفته شد پروتئین ها نقش بسیار مهمتری که همان نقش سازندگی و ترمیم سلولی است در بدن ایفا می کنند و استفاده از آنها در جهت ایجاد انرژی ، باعث اختلال در نقش اصلی آن خواهد شد. به هر صورت مغز، انرژی خود را از یکی از روش‌های ذکر شده تامین می کند ولی نکته قابل توجه در این جا این است که مغز نیاز به موادی دارد که بتواند غذای حافظه باشد، این غذا چیزی جز استیل کولین نیست که به آن اشاره شده است و منشاء این استیل کولین نیست که به آن اشاره شده است و منشاء این استیل کولین از ماده ای به نام لیستین می باشد و منبع اصلی لیستین با بهترین کیفیت ، لوبیای سویا می باشد.
گیاه لوبیای سویا که به نام لوبیای ژاپنی هم معروف است گونه ای لوبیا است که ارتفاع بوته آن بین 30 تا 80 سانتی متر می باشد. برگ‌هایی متناوب دارد و گل‌هایش تقریباً سفید مایل به بنفش است. میوه‌ای به رنگ زرد می دهد که در آن 2 تا5 دانه قرار دارد. اندازه این دانه‌های لوبیای سویا به بزرگی نخود است و می تواند به رنگ های مختلف سفید ، زرد، قهوه‌ای قرمز و رنگ‌های دیگر هم باشد. به وسیله دستگاه‌های مختلف تحت فشار از دانه های سویا روغن آن گرفته می شود و ماده باقی ماده از آن پس از روغن گیری ، کنجاله سویا گفته می شود.
وقتی لسیتین از طریق غذا دریافت می‌شود ، طی مراحل جذب و هضم به کبد وارد و در کبد شکسته شده و کولین که یک جزئی از ساختمان لسیتین است از آن جدا می شود و از این کولین آزاد شده بسیاری از مواد حیاطی و ضروری بدن ساخته خواهد شد.
یکی از نقش‌های مهم کولین در ساختن استیل کولین است. همان طوری که گفته شد استیل کولین اهمیت بسیاری برای فعالیت مغز و مرکز حافظه دارد و با بودن استیل کولین ، مغز و مرکز حافظه توانایی ضبط و نگهداری صحبت‌ها ، نوشته‌ها و دیده‌ها را خواهند داشت و تا زمانی که این حیاتی یعنی استیل کولین که از لسیتین ساخته می شود به اندازه کافی به مغز برسد ما دچار فراموشی نخواهیم شد و برعکس بر اثر کاهش مقدار استیل کولین به دنبال کمبود لسیتین ، حتی به مدت کوتاه ، قدرت حافظه کاهش یافته و فرد قدرت حفظ طولانی صحبت ها و دیده‌ها را از دست خواهد داد و یا مطالب و مسائل جدید را به سختی به خاطر می سپارد.
آیا می دانید لسیتین در کدام مواد غذایی یافت می شود ؟ لسیتین در عدس، ذرت، شیر، زرده تخم مرغ ، تخم آفتاب‌گردان و … وجود دارد ولی از همه بیش‌تر همان طور که قبلاً ذکر شد در لوبیای سویا یافت می شود. مقدار لسیتین موجود در لوبیای سویا بسیار بالاتر از لسیتین سایر مواد ذکر شده می باشد و به همین علت در کنگره سازمان جهانی بهداشت (WHO ) ، سویا را سرطان لسیتین معرفی کرده اند. به عبارتی کیفیت لسیتین گرفته شده از سویا از سایر ترکیبات بهتر و بالاتر می باشد.
پس از پی بردن به خاصیت معجزه آسای لسیتین در تقویت حافظه و افزایش قدرت انتقال و درک، آزمایش‌های کلینیکی متعددی در جهت تایید مطلب انجام گرفته است که در اینجا به یکی از آن‌ها اشاره می کنیم: دکتر Hardo Sorgatzaus از کلینیک تحقیقاتی کشور آلمان، تحقیقاتی را روی گروه سنی بین 55ـ45 سال انجام داد. در طی این تحقیق شرکت کنندگان به 2 گروه تقسیم شده و به یک گروه به مدت 4 هفته لسیتین به صورت شربت داده شده و به گروه دوم به مدت 4 هفته شربتی به همان رنگ و مزه ولی بدون ترکیبات لسیتین داده شد. هیچکدام از افراد تحت آزمایش و افراد آزمایش کننده از شرایط داروها (شربت حاوی لسیتین و شربت بدون لسیتین ) اطلاعی نداشتند تا به این وسیله خطایی در آزمایش ایجاد نشود.
در پایان 4 هفته از هر دو گروه آزمایش‌هایی در زمینه آموزشی و یادگیری و حافظه به عمل آمد و نتایج جالبی ثبت شد نتایج آزمایش های ثبت شده به وضوح گواه این مطلب بودند که گروهی که از شربت حاوی لسیتین استفاده کرده‌اند بر عکس گروه دوم موفقیت‌های بزرگ در زمینه حافظه و هوش به دست آوردند. نتایج این آزمایش جالب در بسیاری از جراید و مجلات به چاپ رسیده و پس از آن به لسیتین نام First Learn drug یا‌داروی درجه یک آموزشی را نهادند.
لسیتین چیست؟
همان طور که گفته شد لسیتین غذای مغز و حافظه و کلید سلامتی بدن است و اگر بخواهیم آن را دقیق تر شرح داده و بشناسیم باید به مواد شیمیایی این ملکول معجزه گر توجه بیش تر کنیم.
از نظر ساختمانی ، چربی‌‌ها به دو دسته بزرگ تقسیم بندی می‌شوند:
1 ـ چربی های ساده یا خنثی
2 ـ چربی‌های ترکیبی که علاوه بر چربی ، مواد دیگری هم در ملکول آن موجود است و از جمله به فسفولیپیدها می توان اشاره کرد.
تا کنون حدود 70 خانواده وزیر گروه از گروه فسفولپید‌ها (چربی‌های ترکیبی) شناخته شده است که معروفترین و پراهمیت‌‌ترین آن ها در علم تغذیه لسیتین و سفالین می‌باشد.
لسیتین نیز از گروه فسفولیپید‌ها می باشد و خود از چندین ماده حیاتی ضروری تشکیل شده است که مهمترین آنها کولین و اینوزیتول می باشد. که هر کدام از مواد فوق در بدن انسان نقش بزرگ و مهمی را در حفظ سلامتی به عهده دارند و به همین علت است که نام « سلطان لسیتین» را بر آن نهاده‌اند.
سفالین هم از خانواده فسفولیپیدها می باشد که نقش مهمی در سلامتی بدن بازی می کند و از نظر ملکولی بسیار شبیه لسیتین می باشد ولی به جای کولین در فرمول آن، سرین به کار رفته است که البته خارج از بحث این مقاله می باشد.
لوبیای سویا در علم تغذیه از اهمیت و جایگاه بالایی برخوردار است و در سال‌های اخیر به اهمیت و خواص جالب سویا پی برده شده و تحقیقات زیادی بر روی آن انجام گرفته است. در این جا علاوه بر وجود ماده پر ارزش لسیتین به پروتئین بالای سویا اشاره می‌کنیم. سویا حاوی 36 درصد پروتئین در مقابل گوشت که حاوی حدود 20 درصد پروتئین است ، می باشد و در جهان سالیانه حدود 100 میلیون تن لوبیای سویا کشت داده می شود که از این میزان حدود 100 هزار تن آن اختصاص به استفاده از لسیتین آن دارد.
برای تهیه هر 200 گرم لسیتین خالص نیاز به 100 کیلوگرم لوبیای سویا می باشد. و همان طور که گفته شد پس از سویا بهترین مخازن لسیتین عبارتند از : جوانه گندم، شیر، بادام‌زمینی، کبد گوساله (جگر)، آرد جودوسر، تخم مرغ، عدس، تخم آفتاب‌گردان و…
تاریخچه لسیتین چیست؟
تاریخچه این ماده معجزه گر با تخم مرغ آغاز شده است. یک دانشمند معروف فرانسوی بنام پروفسور موریس گوبلی Prof. Dr . Maurice gobley به شرح مفصل در این زمینه پرداخته و این کشف بزرگ را شرح داد. پروفسور موریس این ماده را برای اولین بار « لسیتین» نام نهاد. لسیتین از یک لغت یونانی برگرفته شده است. یونانی‌ها به زرده‌ تخم‌مرغ Lekithas می گویند و چون ماده حیاتی به مقدار فراوان در داخل زرده تخم مرغ یافت می شود نام لیستین را بر آن نهاده‌اند.
گوبلی معتقد بود که لسیتین تنها در زرده تخم مرغ یافت می شود و در آن زمان توصیه به مصرف زرده تخم مرغ برای تامین این ماده حیاتی می کرد. این دانشمند بزرگ در سال 1850 هیچ گونه اطلاعی از خواص لسیتین نداشته و تنها آن را به نام یک ماده حیاتی می شناخت. البته امروزه به اثبات رسیده است که این ماده حیاتی ، کم و بیش در تمام غذاها یافت می شود.
امروزه با وجود مقدار زیاد لسیتین در داخل زرده تخم مرغ، خوردن زیاد تخم مرغ به علت میزان کلسترول و تری گلیسرید بالای آن برای تمام افراد توصیه نمی شود. ما می توانیم این ماده حیاتی را از سایر مواد غذایی که ضررهای جانبی هم نداشته باشند به راحتی تهیه و تامین کنیم.
امروزه لسیتین موجود در داخل زرده تخم مرغ به علت خاصیت بسیار جالب آن (توانایی حل کردن چربی در آب) در صنایع غذایی استفاده می شود و برای تامین لسیتین ضروری مغز از سایر مواد غذایی خصوصاً سویا بهره گرفته می شود.
زرده تخم مرغ حاوی 50 درصد آب و ماده خشک می باشد که از این 50 درصد ماده خشک ، یک سوم آن به پروتئین ها و دو سوم آن به چربی ها تعلق دارد و همان طور که گفته شد لسیتین موجود در تخم مرغ عامل اصلی حل شدن این چربی‌ها در داخل آب می‌باشد.
از این میزان چربی موجود در زرده تخم مرغ ، 30 درصد آن لسیتین ، 5 درصد کلسترول و بقیه آن یعنی 65% باقیمانده از نوع تری گلیسرید‌ها می باشد. با یک محاسبه ساده به راحتی می توان فهمید که از نظر علم تغذیه ، لسیتین 10 درصد وزن زرده تخم مرغ تازه را به خود اختصاص می دهد و همان طور که گفته شد از خاصیت و قابلیت امولسیونی تخم مرغ در صنایع غذایی و در تهیه انواع سس‌‌ها ، مایونز، بستنی و غیره بهره گرفته می‌شود.
اجزای سازنده لسیتین شامل کولین، اینوزیتول، لینولئیک اسید و فسفولیپیدها می باشد که در شماره های آینده به بررسی خواص و تاثیر آنها بر حافظه خواهیم پرداخت.
آیا می دانید افراد از چه سنی نیاز به مصرف لسیتین دارند؟
طبق تحقیقات و بررسی‌های انجام شده در دانشگاه NorthCarolina در آمریکا انسان‌ها در هر سنی نیاز به این ماده ضروری دارند. تحقیقات نشان داده است که مصرف لسیتین در طی ماده حاملگی باعث افزایش هوش در بچه ها می شود و بنابراین تحقیق، توصیه می شود که خانم های حامله از هفته سی‌‌ام حاملگی به بعد حتماً لسیتین کافی بدن خود را تامین کنند.
(لسیتین در تشکیل سلولها و ساختمان مغزی نقش بسیار مهمی دارد.از این رو رساندن لسیتین کافی به بدن مادر و جنین در هنگام تشکیل سیستم عصبی و مغز اهمیت خاصی برخوردار است)
آیا می دانید چه عواملی ، نیاز بدن به لسیتین را افزایش می دهد ؟
1ـ نقصان ویتامین های خانوادهB مانند کمبود ویتامین B12 و فولیک اسید و … کمبود این ویتامین ها باعث افزایش نیاز بدن به کولین یا لسیتین می شود.
2 – وجود امراض مزمن مانند ایدز. ساییدگی مفصل و امراض روده‌أی مزمن و….
3 ـ مصرف الکل و مشروبات الکلی که سبب از بین رفتن کولین و کاهش آن در بدن می شود.
4 ـ اختلالات گوارشی مانند اختلال در غده پانکراس و … که باعث اختلال در جذب کولین می شود.
5 ـ اختلالات چربی در خون که باعث اختلال در جذب کولین می شود.
6 ـ در هنگام بارداری و شیر دهی ، میزان نیاز روزانه به کولین افزایش می ‌یابد.
آیا می دانید کاهش میزان لسیتین در خون چه عوارض و پیامدهایی را به دنبال دارد؟
1 ـ ریسک سرطان کبد را افزایش می دهد.
2 ـ باعث تجمع چربی ها در کبد و و تشکیل کبد چرب می شود.
3 – باعث صدمه به کلیه‌ها می شود.
4 ـ اختلالات متابولیسم کارنی تین ایجاد می شود (کارنی تین، کوآنزیم منتقل کننده چربی ها از سلول‌های چربی به داخل میتوکندری ها یا کوره‌های سلولی و عامل سوختن چربی ها است.)
5 ـ اختلال و نقصان در رشد.
6 ـ افزایش فشار خون شریانی.
7 – اختلال حافظه
8 ـ نا باروری
9 ـ اختلال و کاهش ساخته شدن گلبولهای قرمز خون
آیا می دانید چه افرادی بیشتر از بقیه به این ماده حیاتی یعنی لسیتین نیاز دارند ؟
همان طور که گفته شد تمامی افراد با سن و شرایطی نیاز به استفاده از این ماده حیاتی را دارند ولی نیاز گروهی از افراد با این ماده حیاتی بسیار بیشتر و بالاتر از سایر افراد جامعه می باشند. این افراد عبارتند از :
1 ـ بیماران مبتلا به آلزایمر 0 فراموشی) : در این بیماران میزان استیل کولین مغز کاهش می یابد. بنابراین جبران کمبود این ماده برای اینگونه افراد نسبت به سایرین اهمیت بالاتری داشته و با جبران این نقصان از طریق مصرف لسیتین و داروهای لازم می توان از پیشرفت بیماری جلوگیری کرده و آن را به تعویق انداخت.
2 – بیماران دچار اختلالات حرکتی : کمبود استیل کولین می تواند باعث اختلالات حرکتی هم بشود مثلاً در بیماران مبتلا به پارکینوس و یا سایر اختلالات اعصاب و روان که حرکات غیر معمولی را از خود نشان می دهند.
3 – بیماران کبدی : همان طور که گفته شد این ماده در پاکسازی کبد در بیماران دچار اختلالات التهابی سلولهای کبدی و اختلالات حاصل از سموم مختلف شیمیایی در بدن، بیماریهای ویروسی کبدی و … نقش مهمی به عهده دارد. لسیتین با تحریک ترشح آنزیمهای کبدی، سموم، داروها، و الکل ، را از بین می برد و باعث خارج شدن آنها از خون می شود. از طرفی با مصرف مکمل های لسیتین می توان بیماریهای ویروسی و التهابی کبد (هپاتیت) را ضعیف کرده و جلوی حملات مکرر و عود کننده آنها را گرفت.
4 – بیماران مبتلا به سنگ کیسه صفرا: تحقیقات علمی نشان داده است که با مصرف لسیتین می توان مانع از رسوب کلسترول که عامل اصلی در تشکیل سنگهای کیسه صفرا می باشند ، شده و در نتیجه تشکیل سنگ در کیسه صفرا را به تاخیر انداخت.
5 ـ بیماران قلبی ـ عروقی : مکمل های لسیتین قدرت آن را دارند که تری گلیسرید ، کلسترول و LDL را در خون پایین آورده و بر عکس مقدار HDL را در خون بالا ببرند. و با این دو نقش می توان احتمال گرفتگی عروقی(تصلب شرایین) را کاهش داد.
6 ـ افراد الکلی : مصرف الکل زیاد با پایین آوردن سطح کولین در کبد، باعث جمع شدن چربی در کبد شده و در نهایت با ایجاد کبد چرب همراه است.
7 – خانم های باردار و شیرده : نیاز به کولین در هنگام حاملگی بسیار افزایش یافته (به خصوص در مراحل آخر حاملگی) و همین مساله نیاز بالای آنها را به استفاده از مکمل های لسیتین نشان می دهد.
در خاتمه این قسمت به طور خلاصه به اعمال مهم لسیتین در بدن و فواید موجود در آن به عنوان یک ماده حیاتی و ضروری برای بدن اشاره می کنم :
1 ـ تقویت و آرامش اعصاب
2 – افزایش حافظه
3 ـ افزایش قدرت تمرکز و پاسخگویی سریع
4 – افزایش قدرت ایمنی و دفاعی بدن
5 ـ افزایش قوای جسمی و جنسی
6 ـ کمک کننده در هنگام مواجهه با استرس
7 ـ جلوگیری از فراموشی
8 ـ کمک کننده در رفع خستگی های مزمن
9 ـ کمک کننده در پیشگیری از رسوب کلسترول در عروق و تصلب شرایین
10 ـ از بین بردن ترس و اضطراب های هنگام امتحان
11 ـ جلوگیری از تشکیل سنگ های کیسه صفرا
12 – ایجاد احساس آرامش و کمک در ایجاد خواب راحت
و در انتها به تمام دوستان و عزیزانی که علاقمند به حفظ سلامتی خود و اعضای خانواده خود هستند توصیه می کنم از لوبیای سویا به عنوان یک ماده غذایی طبیعی و سرشار از لسیتین و خواص معجزه آسا به دفعات در هفته و به مقدار کافی استفاده کنند تا هیچگاه دچار بیماری ، کاهش حافظه و فراموشی و عوارض حاصل از کمبود مواد حیاتی در بدن نشوند.
 

روی یا (zinc

روی یا (zinc ) جزو 15 عنصر معدنی و ضروری است، که بدن ما به آن نیاز دارد. اگر به جدول تناوبی مواد نگاهی بیندازیم، می بنیم که این جدول شامل 114 عنصر یا ماده ی شیمیایی است که به صورت دوره ای و گروهی قرار گرفته اند و تمامی این تعداد عناصر از نظر خواص شیمیایی و فیزیکی با یکدیگر متفاوت هستند و بر اساس همین خواص در جدول طبقه بندی شده اند .
 

فلز روی نخستین بار در سال 1869 میلادی توسط دانشمند فرانسوی رولن به عنوان عامل رشد آسپرژیلوس نیگرا معرفی شد، سپس دکتر سامک و همکارانش ( در سال 1926 ) این عنصر را برای رشد گیاهان آلی ضروری تشخیص داد و پس از آن دکتر بل کینز در سال 1919 به نقش آن در حیوانات بزرگتر و دکتر برتراند و همکارانش در سال 1911و همچنین دکتر مک ( در سال 1926 ) به نقش عنصر روی در انسان اشاره کردند .
 

در بدن انسان حدود 4 – 1 گرم روی ( به طور متوسط 2/2 گرم روی ) وجود دارد که معادل نیمی ازآهن بدن است . مقدار این عنصر در بعضی از اعضای بدن بیشتر است که نشان دهنده ی نقش آن در این ارگان ها است. بیشترین مقدار روی در چشم، پانکراس و پوست ذخیره شده است ( 20 در صد روی کل بدن ) و به همین دلیل روی از ضایعات پوستی، اگزما و عارضه های دیگر پوستی جلوگیری می کند و بیماران بسیاری با چنین ضایعاتی با خوردن سولفات روی و استعمال پماد های جلدی روی ( به نام Zinc Oxide ) درمان شده و میشوند. هم چنین در مشیمیه ی چشم ، و پروستات و مایع منی صد برابر غلظت پلاسما، روی وجود دارد .
اعمال فیزیولوژی روی در بدن بسیار زیاد و پر اهمیت است. دانشمندان و محققان علم تغذیه در بررسی های خود در طی بیش از 20 سال به این نتیجه رسیده اند که روی در

بسیاری از فعل و انفعالات شیمیایی بدن، شرکت داشته و برای حفظ سلامتی و طول عمر بدون امراض وجود آن لازم و ضروری است.
فلز روی آنتی اکسیدانی است که در واکنش های اکسیداتیو استرس نقش مهمی را بازی می کند . همان طور که میدانید در اطراف ما عوامل رادیکال زا و اکسیدان بسیار فراوان است و متاسفانه امروزه رابطه اکثر بیماری ها با این عوامل اکسیدان ثابت شده است.
بطور مثال با مصرف هر عدد سیگار 15000 رادیکال آزاد وارد بدن شخص مصرف کننده میشود که در صورت وجود نداشتن مواد آنتی اکسیدان ، بیماریهای مختلف در بدن ایجاد می شود.
ویتامین C، ویتامین E و بتا کاروتن ( پیش نیاز ویتامین A ) ، روی و سلنیوم 5 آنتی اکسیدان بسیار قوی شناخته شده در بدن هستند که عامل حفظ سلامتی و مبارزه با بیماری ها به شمار می روند. فلز روی، در افزایش سطح سیستم ایمنی و کارکرد صحیح دستگاه ایمنی نقش مهمی را به عهده دارد . روی عوامل وفلزات سمی توکسیک واردشده به بدن را جذب و خنثی می کند. به طور مثال در شهر های آلوده ای مانند تهران که مرتبا” سرب و سایر فلزات سنگین به بدن وارد می شود وجود کافی روی در بدن ، مانع از اثرات سمی و مخرب آن ها خواهد شد.
این فلز در ساختمان بیش از دویست آنزیم در بدن شرکت دارد. روی، علاوه بر شرکت در ساخت آنزیم ها به عنوان یک کاتالیزور یا تسریع کننده واکنش های بدن عمل میکند.
یکی دیگر از اعمال روی، فعالیت در تکثیر سلولی است. در ساختن دز اکسی ریبو نوکلوییک اسید یا DNA نیاز به روی میباشد و همان طور که می دانید DNA، رشته ژنتیکی اصلی تشکیل دهنده هسته سلولی است که بدون آن ادامه ی حیات سلولی ممکن نیست . البته در این جا بایستی اشاره کرد که سلول های گلبول قرمز خون استثنا هستند ، زیرا سلول های گلبول قرمز خون بدون هسته بوده و فاقد DNA می باشند .
همان گونه که در بالا عنوان شد در ساختمان بسیاری از آنزیم های بدن ، فلز روی شرکت دارد، به طور مثال آنزیم سوپر اکسید دیسموتاز که جزو آنزیم های مهم اکسیداتیو است به سه گروه تقسیم میشود که در ساختمان سلول ها شرکت می کنند:

 

  • نوع سوپر اکسید دیسموتاز مانگان در درون میتوکندری ها ( کوره های سلولی )
  • نوع سوپر اکسید دیسموتاز مس و روی در خارج از میتوکندری و در سیتوپلاسم سلول وجود دارند
  • رادیکال های آزاد رسیده به سیتوپلاسم توسط این دو نوع سوپر اکسید دیسموتاز یعنی نوع روی ومس گرفته و خنثی میشوند.


آنزیم کربورات هیدراز آنزیمی دیگر است که روی در ساختمان آن، به کار رفته است. کار آنزیم ذکر شده این است که در تعادل الکترولیت ها واسید و باز در بدن نقش دارد و در اثر کمبود این آنزیم، تعادل آب داخل و خارج سلولی به هم می خورد.
آنزیم الکل دهیدروژناز نیز از آنزیم های مهمی است که در صورت وجود روی ، در بدن ساخته می شود. کمبود این آنزیم در بدن باعث می شود که الکل موجود در خون تجزیه نشده و باقی بماند . این حالت به ویژه در کشور های غربی که از مشروبات الکلی زیاد استفاده می کنند باید مورد توجه قرار گیرد . در افرادی که کمبود این آنزیم را دارند پس از مصرف الکل ، دچار سردرد و سایر عوارض مصرف زیاد الکل خواهند شد .
آنزیم کربوکسی پپتیداز نیز در ساختمان خود ، دارای فلز روی است.این آنزیم تجزیه پروتئین ها را در بدن به عهده دارد و در اثر کمبود آن، پروتئین های مصرفی به خوبی تجزیه نشده و به مصرف سلولی نمی رسد .

 

عوامل کاهش مقدار روی در بدن


یکی از مهم ترین علل کمبود روی در بدن ، نقصان دریافت آن از طریق مواد غذایی است و این حالت به ویژه در بچه ها، جوانان و کسانی که به مدت طولانی در رژیم غذایی یا پرهیز غذایی هستند دیده می شود. مواد غذایی مصرفی و آب نوشیدنی مهمترین منابع روی در طبیعت میباشند .
اختلالات جذب روده ای هم می تواند سبب کاهش این عنصر مهم یعنی روی در بدن شود . خوردن سبوس گندم یا سایر حبوبات ( سبوس حبوبات ) که حاوی فیتات فراوان هستند، هم چنین مصرف اسفناج و یا سایر مواد حاوی اگزالات به همراه غذا، می تواند مانع از جذب روی در بدن شود. تجربیات نشان میدهد که چهار گروه از داروها، باعث تشدید مصرف روی میشوند.

این 4 دسته دارویی عبارتند از:

 

  • آنتی بیوتیک ها
  • دیورتیک ها (مدرها)
  • گلوکوکورتیکوئید ها ( کورتون ها )
  • دارو های ضد حاملگی

در میان آنتی بیوتیک ها ، مصرف تترا سایکلین و خانواده ی آن بیشتر از سایرین مانع از جذب روی میشود.

 

چه کسانی نیاز به دریافت روی بیشتری در برنامه روزانه دارند؟


*این نکته حائز اهمیت است وبایستی همه ی خانم ها و آقایان بدانند که خانم های شیرده و باردار و افرادی که دارای فعالیت ورزشی مرتب و منظم هستند، نیاز به روی بیشتری نسبت به سایر افراد دارند و اگر مقدار دریافت آنها از روی، کافی نباشد دچار کمبود آن و عوارض حاصل از آن خواهند شد.
 

  • افرادی که در طی روز سیگار زیادی می کشند وکسانی که مشروبات الکلی می خورند ، به مقدار بیشتری روی نسبت به سایرین نیازمند هستند.
  • بیمارانی که دارای مشکلات کبدی وکلیوی هستند، هم چنین بیماران مبتلا به دیابت، نیازمند به روی بیشتری هستند.
  • در هنگام ابتلا به عفونت ها ، نیاز به دریافت روی ، بیشتر از سایر مواقع است.
  • کسانی که دچار سوختگی شده اند و یا بیمارانی که سکته های قلبی ( آنفارکتوس قلبی ) کرده اند ، هم چنین افرادی که دچار آرتروز هستند، بیشتر از حد معمول به روی نیاز دارند.
  • مقدار روی دریافتی از راه غذا به بدن بیماران مبتلا به سرطان باید اضافه شود.
  • کم خونی یکی از بیماری هایی است که نیاز به دریافت روی را در بدن افزایش می دهد.
  • تحقیقات و بررسی های بالینی نشان داده است کسانی که مبتلا به جوش های صورت (آکنه ) هستند ، دارای سطح پایینی از روی در خون بوده اند و دادن روزانه 200 میلی گرم گلوکونات روی که معادل 30 میلی گرم روی است می تواند باعث بهبود عفونت های جوش های آن ها شود.
  • کسانی که مبتلا به نورودرماتیت و پسوریازیس هستند، اغلب مبتلا به کمبود روی هستند.
  • کسانی که مبتلا به زخم های پوستی اند، جهت ترمیم و بازسازی سریع تر ، نیاز به مقدار روی بیشتری دارند.
  • هم چنین افراد مبتلا به آلرژی و التهابات پوستی اغلب دچار کمبود سطح روی در خون هستند.
  • بررسی های انجام شده بر روی حیوانات نشان می دهد، طحال حیواناتی که دچار کمبود طولانی مدت روی شده اند پس از مدتی دچار چروکیدگی شده است. همان طور که میدانید طحال از اندام های ایمنی در بدن به شمار می رود. بنابراین کاهش روی موجب به هم خوردن سیستم ایمنی می شود و معمولا” افراد دچار نقص ایمنی و کمبود روی ، اغلب مبتلا به گریپ و سرماخوردگی های متعدد می شوند.

موارد بالا نمونه ای از بیماری ها و افرادی هستند که نیاز بالاتری به دریافت روی در برنامه غذایی روزانه خود دارند.

 

عوارض حاصل از کمبود روی در بدن


در این جا به طور خلاصه به چند عارضه ی مهم کمبود روی در بدن اشاره می شود :

 

  • امروزه ثابت شده است که باروری و بارداری، تابع وجود روی در بدن است. فعال نبودن بیضه ها در آقایان و تخمدان ها در خانم ها و کم بودن اسپرم ها، همگی می تواند به علت کمبود روی در بدن باشد، که در نهایت منجر به ناباروری خواهد شد.
  • تشکیل لکه های سفید در ناخن ، می تواند به دنبال کمبود روی در بدن ایجاد شود .
  • امروزه ثابت شده است که در کنار سایر علل مثل ، کم خونی ، کمبود ویتامین ها ، استرس و. . . . ، کمبود روی از علل بسیار مهم ریزش مو است.
  • درمان جوش های غرور جوانی و زخم های پوستی در صورت کاهش روی ، طول کشیده و مزمن خواهد شد.
  • کاهش قدرت سیستم ایمنی را در پی دارد.
  • کم بودن رشد بچه ها ،می تواند به علت کمبود روی در بدن باشد.
  • اختلال در رشد اندام های جنسی در زن و مرد ، از کمبود روی نیز ناشی میشود.
  • کمبود روی بر رشد سیستم عصبی به ویژه در بچه ها و نوزادان تاثیر منفی دارد.
  • اختلالات خلقی رفتاری مثل افسردگی (دپرسیون )، اسکیزوفرنی و پرخاشگری نمونه ای از بیماری های پیامد کمبود روی میتوانند باشند.
  • دیده شده است که اختلالات حافظه ، می تواند عارضه ی حاصل از کمبود روی در بدن باشد.
  • کمبود روی ، خود را با پوکی استخوان ، ریزش دندان ها ، بیماری تیروئید ، بی اشتهایی و تغییر شکل ناخن ها نیز نشان میدهد.



 

منابع حاوی روی


به طور تقریبی در هر گرم گوشت 3 تا 5 میلی گرم روی وجود دارد . نان سفید ،چربی و شکر فاقد روی هستند . گوشت ، جگر ،تخم مرغ ، میگو ،گندم سبوس دار ، تخم کدو حلوایی و گوجه فرنگی از روی غنی هستند .
با خوردن هر 100 گرم عدس یانخود یا گندم آسیاب نشده می توان 4 تا 5 میلی گرم روی وارد بدن کرد . در هر صد گرم سبوس گندم یا هر صد گرم ذرت ، 3 میلی گرم روی به بدن می رسد .
تخم کدو حاوی روی فراوان است که خوشبختانه در ایران بیشتر از سایر کشور ها استفاده می شود . در هر 100 گرم آن 5/ 6 تا 5/7 میلی گرم روی دریافت می شود .
جالب است که بدانید ، جوانه گندم ، حاوی 17 میلی گرم روی ، و به عبارتی غنی از روی است و خوردن آن به تمام افراد توصیه می شود .
در هر 100 گرم جگر گوساله ، 8/7 میلی گرم روی وجود دارد .
ماده ی غذایی پر اهمیت در رساندن روی به بدن ، صدف خوراکی است که در هر 100 گرم آن 60- 59 میلی گرم روی وجود داشته و بسیار غنی است که البته در ایران مصرف نمی شود .

 

عوارض کمبود روی


 

  • زخم های طول کشیده
  • ریزش مو ، اختلالات رشد ناخن ها و پوسیدگی دندان ها
  • اختلالات باروری و کاهش میل جنسی
  • اسیدوز خفیف در خون
  • کندی رشد بچه ها
  • خشکی پوست واگزما
  • عفونت های راجعه
  • کاهش اشتها
  • اختلالات حس های بویایی، بینایی و چشایی ( تشخیص ندادن طعم غذا ها )
  • نداشتن تمرکز حواس
  • زخم های معده
  • اختلال جذب ویتامین A  در بدن

کم خونی

 

کم خونی

کم خونی وضعیتی است که درآن ، تعداد یا اندازه  گلوبولهای قرمز  یا مقدارهموگلوبین موجود درخون کاهش یافته و تبادل اکسیژن و دی اکسید کربن بین خون و سلول ها دچار اختلال می شود . از علل ایجاد کننده کم خونی می توان کمبودهای تغذیه ای ، خون ریزی ، ناهنجاری های ژنتیکی ، بیماریهای مزمن  یا مسمومیت های دارویی را نام برد . منظور از کم خونی های تغذیه ای ، کم خونی هایی است که در اثر دریافت کم  مواد مغذی ایجاد می شوند .

از مهم ترین مواد غذایی جهت خون سازی ، که کمبود آن در خون بدن موجب بروز کم خونی می شود می توان به آهن ، ویتامین B12 و اسید فولیک اشاره کرد که از بین آنها کم خونی ناشی از فقر آهن یکی از شایع ترین نوع کم خونی تغذیه ای است .

کم خونی ناشی از فقر آهن

فقرآهن یکی از شایع ترین اختلالات تغذیه ای در کشور های در حال توسعه و مهمترین نوع کم خونی تغذیه ای در کودکان و زنان ، در سنین باروری است که با ایجاد گلبول های قرمز کوچک و کاهش میزان هموگلوبین مشخص می شود . اگر چه پیامدهای اقتصادی و اجتماعی کم خونی فقرآهن به صورت کمّی محاسبه نشده ولی لازم است به این نکته توجه شود که این بیماری سبب اتلاف منابع و مراقبت های بهداشتی ، کاهش بهره وری در اثرافزایش میزان مرگ و میر ، ابتلا به بیماری در مادران و کودکان و بالاخره کاهش ظرفیت جسمی و روانی در بخش بزرگی از جامعه می شود .

میزان نیاز به آهن

میزان نیاز به آهن براساس سن ، جنس و وضعیت فیزیولوژیکی افراد متفاوت است . مثلاً زنان باردار به علت افزایش حجم خون ، رشد جنین و جفت ، و سایر بافتها به آهن بیشتری نیاز دارند . به همین دلیل بیش از سایرین در معرض خطر کم خونی قرار دارند . در شیر خواران - در صورت سلامت مادر-  ، میزان آهن موجود در شیر مادر برای  4- 6 ماه اول زندگی کافی است ولی در مورد نوزادانی که با وزن کم متولد می شوند ذخایرآهن کم بوده و باید بعد از 3 ماهگی آهن اضافی به صورت قطره  خوراکی خورانده شود . همچنین بستن پیش از موقع بند ناف نیز به دلیل اینکه نوزاد را از یک سوم کل خونش محروم می کند خطر فقر آهن را افزایش می دهد .

دلایل فقر آهن

دلایل گوناگونی برای فقر آهن وجود دارد که از آن جمله می توان به علل زیر اشاره کرد :

1 – دریافت نا کافی آهنبه دلیل رژیم غذایی مورد استفادهای که در آن آهن کمی وجود دارد ، مانند بعضی از رژیم های گیاه خواری .

2 – جذب ناکافی آهن در اثر اسهال ، کاهش ترشح اسید معده ، مشکلات گوارشی یا تداخلات داروئی ( داروهایی مثل کلستیدامین ، سایمتیدین ، پانکراتین ، رانیتیدین و تتراسایکلین. )

3 – افزایش نیاز به آهن برای افزایش حجم خون در دوران نوزادی ، نوجوانی ، بارداری و شیر دهی .

4 – خون ریزی زیاد در دوران عادت ماهانه ، در اثر جراحات و  ناشی از هموروئید ، بیماری های بدخیم یا انگل ها .

 کمبود آهن در مردان بزرگسال معمولاً در اثر از دست دادن خون است .

علائم کم خونی ناشی از فقر آهن

بعضی از علائم کم خونی آهن عبارتند از :

1 – رنگ پریدگی زبان و مخاط داخل لب و پلک چشم

2 – خستگی زود رس

3 – بی تفاوتی

4 – سرگیجه و سردرد

5 – خواب رفتن و سوزن سوزن شدن دست ها و پاها

6 – حالت تهوع

7 – در کم خونی های شدید گود شدن روی ناخن

درمان کم خونی ناشی از فقر آهن

برای درمان کم خونی چند روش وجود دارد که بهترین و کم خطرترین آنها استفاده می شود ؛  بهترین و کم خطرترین راه استفاده از مکمل های خوراکی است . درمان با نمک های ساده آهن ، چون سولفات فرو خوراکی ، کاملاً موثر بوده و به شکل قرص ، کپسول یا مایع است که  مصرف آن ها باید تا چند ماه ادامه یابد .

چنانچه این قرص ها با معده  خالی مصرف شوند ، جذب آنها بهتر و بیشتر صورت می گیرد ولی در این حالت سبب تحریک معده و بروز مشکلات گوارشی خواهند شد .

عوارض گوارشی ، ناشی از مصرف آهن نظیر تهوع ، دل پیچه ، سوزش قلب ، اسهال یا یبوست را می توان به حداقل رساند ؛ به شرطی که آهن را به میزان کم مصرف کرده و به تدریج به میزان آن افزود  تا به حد مورد نیاز بدن برسد. بهتر است قرص آهن ،  آخر شب قبل از خواب استفاده شود تا عوارض ناشی از آن کاهش یابد.

ویتامین  Cجذب آهن را افزایش می دهد . به همین دلیل معمولاً مصرف ویتامینC  به همراه آهن پیشنهاد می گردد . البته علاوه بر درمان دارویی باید به میزان آهن قابل جذب در غذا نیز توجه کرد.

جذب آهن غذا ، اغلب تحت تأثیر شکل آهن موجود در آن می باشد. آهن موجود در پروتئین های حیوانی مانند گوشت گاو، ماهی و پرندگان ( آهن هِم) بیشتر جذب می شود در حالیکه جذب آهن پروتئین های گیاهی مانند سبزی ها و میوه ها ( آهن غیر هم)  کم تر می باشد.

باید توجه داشت که ویتامین C جذب آهن سبزی ها و میوه ها( آهن غیرهم) را بیشتر می کند. مصرف چای همراه یا بلافاصله بعد ازغذا نیز می تواند جذب آهن را تا 50 درصد کاهش دهد.

منابع غذایی آهن دار

 

منابع غذای آهن دارعبارتند از جگر، قلوه ، گوشت قرمز، ماهی، زرده تخم مرغ ، سبزی های دارای برگ سبز تیره مانند جعفری ، اسفناج و حبوبات ؛ مثل عدس و لوبیا، هم چنین میوه های خشک ( برگه ها) به خصوص برگه زرد آلو و دانه های روغنی.

عوامل افزایش دهنده جذب آهن و منابع غذایی  آنها

1. اسید سیتریک و اسید اسکوربیک ( ویتامینC) که درآلو، خربزه، ریواس، انبه، گلابی، طالبی، گل کلم، سبزی ها ، آب پرتقال، لیمو شیرین ، لیمو ترش، سیب و آناناس وجود دارند، می توانند عوامل افزایش دهنده جذب آهن در بدن باشند-.

2. اسید مالیک و اسید تارتاریک که در هویج ، سیب زمینی، چغندر، کدو تنبل ، گوجه فرنگی، کلم پیچ و شلغم موجود است ، سبب افزایش جذب آهن می شود.

3. محصولات تخمیری مثل سس سویا نیز در این دسته از عوامل گنجانده می شوند.

توصیه های زیر را به کار بندید :

1. استفاده از غذاهایی که غنی از آهن می باشند.

2. فاده از منابع غذایی حاوی ویتامین در هر وعده غذایی ، جهت جذب بهتر آهن ( مثل پرتقال، گریپ فروت، کوجه فرنگی، کلم، توت فرنگی، فلفل سبزو لیمو ترش)

3. اندن گوشت قرمز، ماهی یا مرغ در برنامه غذایی .

4. پرهیز از مصرف چای و قهوه همراه یا بلافاصله بعد از غذا

5. برطرف کردن مشکلات گوارشی و یبوست

6. تصحیح عادات غذائی غلط ( مثل مصرف مواد غیر خوراکی مانند خاک ، یخ )

7. مشاوره با پزشک و متخصص تغذیه جهت پیش گیری به موقع و یا بهبود کم خونی

8. استفاده از نان هایی که از خمیر ورآمده تهیه شده اند

9. استفاده از خشکبار مثل توت خشک ، برگه آلو، انجیر خشک و کشمش که منابع خونی از آهن هستند.

10. استفاده ازغلات و حبوبات جوانه زده .

11. شست وشو و ضد عفونی کردن سبزی هایی که استفاده می کنید.

12. شستن کامل دست ها با آب و صابون ، قبل از تهیه مصرف غذا و پس ازهر باراجابت مزاج .

13. مصرف روزانه یک قرص آهن از پایان ماه چهارم بارداری تا سه ماه پس از زایمان در زنان باردار.

14. مصرف قطره آهن هم زمان با شروع تغذیه تکمیلی تا پایان 2 سالگی در کودکان .

"آشپزی ویژه"

 

سالاد شاهی آبی ( برای افراد کم خون)

مواد لازم

4 فنجان

شاهی آبی یا اسفناج تازه خام

2 فنجان

گوجه فرنگی گیلاسی یا تزیینی

5 تا 6 عدد

سیب زمینی استانبولی

 نصف فنجان

مغز تخمه آفتاب گردان

3 قاشق غذا خوری

پنیر خامه ای

1-2 قاشق غذا خوری

سرکه سیب

1 قاشق غذا خوری

شکر و یا عسل

2 قاشق غذا خوری

کنجد بو داده

1 فنجان

لوبیای قرمز پخته

این سالاد مملوازویتامین های B ,C,K و هم چنین سرشارازاملاح معدنی وآهن است.بنابراین افراد کم خون یاAnemic  می توانند از این سالاد خوش مزه بهره های بسیاری ببرند .

اگر شاهی آبی در دسترس نبود می توانید از اسفناج تازه خام استفاده کنید.

طرز تهیه

سیب زمینی استانبولی را در آب جوش بپزید و سعی کنید در موقع پوست کردن آن را یک اندازه و یک شکل در آورید. وقتی سیب زمینی را آب پز کردید بگذارید تا خنک شود.

شاهی آبی  یا اسفناج را پاک نموده و بشویید . وقتی خشک شد آنها را مانند کاهو خرد کنید و کنار بگذارید.

سپس در ظرفی جداگانه ، شاهی آبی یا اسفناج را با گوجه فرنگی ، سیب زمینی، لوبیای قرمزپخته ، مغز تخمه و کنجد بود داده با هم مخلوط کنید.

برای سس سالاد از یک شیشه خالی دردار استفاده کنید . پنیرخامه ای ، سرکه ، شکر ( یا عسل ) را در آن بریزید ، درِ شیشه را محکم ببندید و خوب تکان دهید . سپس کمی نمک و فلفل به آن بیفزایید و دوباره خوب تکان دهید . می توانید کمی ماست نیز به آن اضافه کنید . سس را روی سالاد بریزید ، به مدت 10 دقیقه در یخچال بگذارید و سپس میل کنید.

برای خاصیت بیش تر این سالاد ، جوانه ماش  ، جوانه شبدر و حتی عدسی پخته به آن بیفزایید.

اگهی

  1. پزشکان عمومی: دکتر پیرزاده دکتر قایمی
  2. پزشکان متخصص:متخصص و جراح چشم پزشکیروز دوشنبه*متخصص رادیو لوژی وسونو گرافی(دابلر دارو رنگی با پروبهای سطی وواژینال روزهای شنبه دوشنبه چهار شنبه *متخصص وجراح ارتو پد روز پنجشنبه* متخصص اعصاب وروان روز شنبه* متخصص وجراح عمومی روزهای دوشنبه وسه شنبه*متخصص وجراح گوش حلق وبینی
  3. جراح دندانپزشک:دکتر برزگر همه روزه بعداز ظهر*دکتر قلیزاده روز چهار شنبه پنجشنبه
  4.  تغذیه و رژیم درمانی:اقای چایچی روز های زوج بعداز ظهر
  5. روانشناسی ومشاوره :اقای حاج عباسیوخانم ادیبان
  6. خدمات پرستاری ومامای جراحیهای کوچک وپانسمان و نوار قلبی وسوراخ کردن کوش اکسیژن  وسرم تراپی

 

 

 

ماهی غذای سلامتی

ماهی غذای سلامتی

ماهی ماده غذایی مفیدی است که در مناطق شمالی و جنوبی کشورمان یعنی مناطقی که در کنار دریا واقع شده‌اند، جزو مواد اصلی و اساسی برنامه غذایی مردم این مناطق محسوب می‌شود.

ماهی دارای ارزش تغذیه ای بسیار بالایی است و اکثر مواد مغذی مفید و ضروری برای انسان را به تنهایی داراست. ولی ویژگی مخصوص ماهی که آن را بین سایر مواد غذایی حائز اهمیت خاص ساخته است، نوع چربی موجود در آن است. ماهی و محصولات دریایی با وجود آن که جزو مواد غذایی حیوانی هستند، ولی از نظر ترکیب چربی با سایر مواد حیوانی متفاوت‌اند. چربی موجود در مواد غذایی حیوانی به طور عمده حاوی ترکیباتی به نام اسیدهای چرب اشباع شده هستند که این ترکیبات موجب بالا بردن کلسترول و سایر چربی‌های نامطلوب خون می‌شوند. بنابراین افراط در مصرف چربی‌های حیوانی، سلامت قلب و عروق را به خطر انداخته و در نهایت منجر به سکته‌های قلبی و مغزی می‌شود. ولی ماهی و آبزیان با وجود آن که از دسته مواد غذایی حیوانی هستند با این حال نوع چربی موجود در آنها مشابه مواد گیاهی است و از اسیدهای چرب اشباع نشده به نام امگا 3 در آبزیان وجود دارد که اثرات بسیار مهمی‌در سلامت انسان به عهده دارد و در پیش‌گیری از بسیاری از بیماریها و کنترل و کمک به بهبود اختلالات و عوارض مختلف نقش مهم و سازنده‌ای به عهده دارد.
جالب است بدانیم که چربی موجود در بافت‌های ماهی و آبزیان تنها موجب افزایش کلسترول و سایر چربی‌های نامطلوب خون و عوارض قلبی و عروق کمک مؤثری نیز می‌کند. ماهی از منابع بسیار خوب پروتئین محسوب می‌شود. پروتئین موجود در ماهی از نظر کمیت و کیفیت قابل توجه است، بدین معنی که پروتئین موجود در ماهی به شکلی است که به آسانی در دستگاه گوارش هضم و جذب می‌شود و به طور تقریبا کامل در بدن به مصرف می‌رسد.

ماهی یکی از منابع خوب آهن است و آهن در خونسازی و همچنین در حفظ مقاومت بدن در برابر میکروب‌ها نقش مهمی‌به عهده دارد. آهن موجود در ماهی به گونه‌ای است که جذب آن در دستگاه گوارش آسان بوده و به خوبی در بدن به مصرف می‌رسد. علاوه بر آن آهن موجود در ماهی، جذب آهن منابع گیاهی را هم افزایش می‌دهد بنابراین نقش مهمی‌در پیشگیری از کمخونی ناشی از فقر آهن به عهده دارد.

ماهی حاوی مقدار قابل توجهی ویتامین‌های گروه B در تنظیم فعالیت سلول های عصبی و در نتیجه در سلامت سیستم عصبی و نیز در سلامت پوست تاثیر دارند. همچنین بعضی از انواع ویتامین‌های گروه B در خون سازی نیز مؤثرند. بنابراین با مصرف ماهی می‌توانیم به سلامت اعصاب، شادابی، طراوت پوست و پیشگیری از کم خونی کمک کنیم .

ماده مغذی دیگری که در ماهی به مقدار کافی وجود دارد رویمی‌باشد. روی یک ماده مغذی است که در رشد کودکان و نوجوانان و نیز در بلوغ جنسی نوجوانان تاثیر مهمی‌دارد. کمبود این ماده مغذی در دوران رشد موجب کوتاهی قد و در صورت کمبود شدید باعث کوتولگی می‌شود. همچنین در دوران بلوغ منجر به تاخیر در بلوغ جنسی می‌شود. ماهی این ماده غذایی مفید با دارا بودن روی به میزان کافی می‌تواند به رشد و تنظیم بلوغ جنسی کمک کند.

ماهی از منابع غنی فلوئور در سلامت و استحکام دندان‌ها و در پیشگیری و پوسیدگی دندان تاثیر مهمی‌دارد. پس با مصرف ماهی می‌توانیم به سلامت و استحکام دندان‌های خود کمک کنیم فلوئور همچنین در پیشگیری از استئوپروز یا پوکی استخوانمؤثر است.

ماهی دریا از بهترین منابع ید به حساب می‌آید. ید یکی از مواد مغذی است که تاثیر مهمی‌در سلامت انسان دارد. ید در رشد اثرات قابل توجهی دارد و کمبود آن موجب اختلال در رشد و کوتاهی قد می‌شود. بنابراین مصرف ماهی به مقدار کافی در دوران رشد ضروری است. ید همچنین در تکامل سیستم عصبی نقش مهمی‌دارد و چنانچه خانم‌ها در دوران بارداری مبتلا به کمبود شدید ید باشند، کودکانشان علاوه بر اختلال در رشد جسمی‌دچار عقب افتادگی ذهنی نیز می‌شوند و این مشکل تا آخر عمر گریبان‌گیر آنان خواهد شد. همچنین کمبود ید در شیر مادر می‌تواند منجر به اختلال در رشد جسمی‌ و ذهنی کودک شیرخوار بشود. بنابراین مصرف ماهی 2 تا 3 بار در هفته در برنامه غذایی مادران باردار و شیرده می‌تواند اثرات مثبتی در رشد جسمی‌و ذهنی جنین و نوزاد داشته باشد.

نقش دیگری که ید در سلامت انسان به عهده دارد تاثیر آن در متابولیسم مواد انرژی‌زا است. کمبود ید موجب کاهش متابولیسم مواد انرژی‌زا در بدن شده و در نتیجه منجر به افزایش وزن و چاقی می‌شود. ید در تولید مثل نیز مؤثر است و افراد مبتلا به گواتر ناشی از کمبود ید دچار اختلال در تولید مثل خواهند شد. مصرف ماهی و آبزیان می‌تواند نیاز انسان را به ید تامین کرده و از بروز عوارض ناشی از کمبود ید پیش‌گیری کند.

ماهی از منابع خوب فسفر محسوب می‌شود. فسفر ماده ای است که همراه کلسیم در سلامت و استحکام استخوان ها تاثیر مهمی‌دارد. ماهی‌هایی که با استخوان مصرف می‌شوند مانند ماهی کیلکا و ساردین علاوه بر خواصی که برای انواع ماهی‌ها ذکر شد حاوی مقدار قابل توجهی کلسیم نیز می‌باشند. بنابراین در رشد، استحکام و سلامت استخوان‌ها و دندان‌ها مؤثرند.

ماهی و آبزیان با داشتن خواص تغذیه‌ای بسیار خوب می‌توانند قسمت اعظم نیازمندی‌های تغذیه‌ای ما را تامین کنند. علاوه بر آن به علت داشتن ترکیبات خاصی که در چربی بدن آنها وجود دارد در پیشگیری از بسیاری امراض و کنترل و درمان بیماری‌های مختلف نقش مهمی‌به عهده دارند.

سرماخوردگی و آنفلوآنزا  

سرماخوردگی و آنفلوآنزا

(1553 مجموع کلمات موجود در متن)
(1764 بار مطالعه شده است)  نسخه چاپی

سلامتی مجاری تنفسی وابسته به دریافت هوای فاقد میکروب و آلودگی است. بیش از 200 نوع ویروس شناخته شده است که به دستگاه تنفسی فوقانی اثر گذاشته و باعث سرماخوردگی می‌شوند. در اغلب موارد سرماخوردگی‌ها خفیف بوده و به طور معمول برای حدود یک هفته باقی می‌مانند. آنفلوانزا نامی‌است که به عفونت ویروسی بسیار شدید نسبت داده می‌شود و این عفونت نیز بر دستگاه تنفسی فوقانی تاثیر می‌گذارند. نام آنفلوانزا از این باور قدیمی ‌منشاء می‌گیرد که این بیماری را ناشی از تاثیرات ماوراالطبیعه می‌دانسته‌اند.

علایم سرماخوردگی به طور معمول دو تا سه روز پس از ورود ویروس به بدن ظاهر می‌شود. شایع‌ترین علایم شامل: ‌گلودرد، گرفتگی و یا ریزش آب بینی، سرفه، عطسه و درد قسمت‌های دست و پاست. خستگی، ریزش آب از چشم‌ها و مشکلات خوابیدن نیز ممکن است رخ دهند. در صورتی که علائم، بیش از یک هفته باقی بمانند و به همراه سردرد شدید، ضعف، از دست دادن اشتها و تهوع نیز باشند احتمال این که بیماری به علت ویروس آنفلوانزا باشد بیشتر است. بروز تب نیز به طور معمول شایع است. باید توجه کرد که در موارد عفونت‌های ویروسی دستگاه تنفسی فوقانی، علت بیماری را نمی‌توان برطرف کرد و فقط درمان علائم امکان پذیر است.

به هنگام سرماخوردگی ‌استراحت زیاد، مصرف فراوان مایعات و قرقره کردن آب نمک ولرم به بهبود علائم کمک می‌کند. مصرف قرص‌های مسکن به رفع سردرد و کاهش تب کمک می‌کنند. تنها در مواردی که به دنبال عفونت ویروسی،‌ عفونت باکتریایی نیز بروز می‌کند،‌ آنتی‌بیوتیک‌ها مفید واقع می‌شوند. کودکان، سالمندان، زنان باردار و افرا د دچار مشکلاتی از قبیل دیابت و بیماری‌های کلیوی به توصیه‌های پزشکی بیشتری نیاز دارند. گاهی اوقات، برای گروه سالمندان (در خطر) به منظور پیشگیری از ابتلا به عفونت، استفاده از واکسن توصیه می‌شود.

چه غذاهایی برای سرماخوردگی مفید هستند؟

برای این که سیستم ایمنی بدن به بهترین نحو به وظیفه‌اش که مبارزه علیه ویروس‌های سرماخوردگی و آنفلوانزا است، عمل کند باید مواد مغذی حیاتی را دریافت کند.

از جمله منابع اصلی طبیعی تامین‌کننده ویتامین ث که در درمان سرماخوردگی موثرند عبارت اند از:

ـ پرتقال، گریپ فروت، انواع توت، فلفل دلمه‌ای، توت فرنگی، سیب زمینی و سبزیجات برگ سبز از قبیل انواع کلم. دریافت زیاد و منظم ویتامین ث به کاهش بروز، شدت و طول مدت سرماخوردگی کمک می‌کند.

ـ غلات سبوس‌دار و حبوبات، منابع غذایی خوب یکی از ویتامین‌های گروه ب به نام پانتوتنیک اسید هستند. کمبود پانتوتنیک اسید، سبب بروز عفونت‌های مکرر دستگاه تنفسی فوقانی می‌شود.

ـ سیر دارای آهن، روی و آلیسین است که سبب تقویت سیستم ایمنی و کمک به کاهش خطر عفونت‌های ویروسی می‌شود.

ـ ماهی قباد، قزل‌آلا، ساردین و ماهی‌های روغنی غنی از اسیدهای چرب امگا 3 هستند. همچنین تخم کتان،‌ دانه کدو حلوایی و روغن شاه‌دانه نیز از دیگر منابع خوب امگا 3 هستند.

ـ دانه کنجد، تخمه کدو حلوایی و آفتاب‌گردان منابع غنی اسیدهای چرب امگا 6 هستند. این اسید‌های چرب در مبارزه علیه عفونت‌های سرماخوردگی به سلول‌های دستگاه تنفسی کمک می‌کنند.

ـ جگر، انواع ماهی از جمله قزل‌آلا،‌ قباد و شاه ماهی، کره و تخم‌مرغ منابع ویتامین آ هستند. هویج، انبه، سیب‌زمینی،‌ زردآلو، کدو حلوایی و سبزیجات سبز تیره نیز تامین‌کننده بتاکاروتن هستند که در بدن به ویتامین آ تبدیل می‌شوند. عفونت‌های مکرر تنفسی در کودکان با کاهش ذخایر ویتامین آ مرتبط است. یک رژیم غذایی متنوع و مخلوط حاوی این غذاها، مواد کافی برای یک کودک در حال رشد را تامین می‌کند.

ـ ماهی، مرغ، گوشت قرمز بدون چربی، لبنیات و مخلوطی از حبوبات مغزها، دانه‌ها و غلات سبوس‌دار، تامین کننده پروتئین هستند. کمبود دریافت پروتئین خطر ابتلا به عفونت را افزایش می‌دهد.

ـ گوشت، شیر، غلات و حبوبات تامین کننده ویتامین‌های ب‌ـ6 و پانتوتنیک اسید هستند که برای تامین سلامتی سیستم ایمنی از اهمیت بسیاری برخوردارند.

ـ غلات صبحانه (برشتوک)، نان و عصاره مخمر،‌ تامین کننده اسیدفولیک هستند که برای سلامتی و تقویت سیستم ایمنی ضروری است. به علاوه چغندر، لوبیا چشم بلبلی و انواع کلم منابع خوب فولات (فرم طبیعی اسید فولیک) هستند.

ـ انواع صدف، گوشت‌های قرمز بدون چربی و غلات سبوس‌دار حاوی روی هستند. روی یک ماده معدنی مورد نیاز برای سیستم ایمنی است.

از چه غذاهایی پرهیز کنیم؟

غذاهای آماده بسته بندی شده و کنسروها از لحاظ ویتامین‌ها و مواد معدنی فقیر هستند. بنابراین به جای مصرف این نوع غذاها از انواع میوه و سبزیجات تازه، گوشت، ماهی، غلات، مغز‌ها و دانه‌ها استفاده کنید.

نکته:

استفاده از بخور برای رفع گرفتگی بینی کمک می‌کند. برای این کار، به مدت 10 دقیقه سر را بر روی بخارات یک ظرف آب در حال جوشیدن بگیرید. بهتر است دستمال یا حوله‌ای را روی سر بگذارید و این عمل را سه بار در روز تکرار کنید. می‌توان مقداری روغن منتول یا اوکالیپتوس به آب در حال تبخیر اضافه کنید تا عمل تنفس را تسهیل کند.

ـ مقدار زیادی مایعات مصرف کنید. در طول حملات شدید آنفلوانزا، بهتر است از مایعات مقوی و مغذی مثل انواع سوپ‌ها و آش‌ها به عنوان جایگزین وعده اصلی استفاده کنید. البته به شرطی که تعادل صحیحی از انواع مواد مغذی را دارا باشد.

ـ تا جایی که می‌توانید استراحت کنید. سیستم ایمنی برای تجدید قوا به استراحت نیاز دارد. عدم توجه به علائم یک عفونت ویروسی و سعی در ادامه کار و فعالیت در حین بیماری، مدت ابتلا را طولانی می‌سازد.

هویج

هویج يكي از سبزيهاي ضد سرطان است به ويژه سرطان هايي كه افراد سيگاري به آن مبتلا مي شوند. هويچ سيستم ايمني بدن را تقويت كرده، عمر را طولاني كرده، كلسترول خون را كاهش مي دهد و يبوست را درمان مي كند.

خاصيت ضد سرطاني بتاكاروتن

تحقيقات انستيتوي سرطان نشان مي دهد كه ميزان زياد بتاكاروتن از ابتلا به سرطان جلوگيري مي كند.
بتاكاروتن دو نقش دارد.
اول اينكه به عنوان آنتي اكسيدان روي راديكال هاي آزادي كه باعث دگرگوني سلول ها و ايجاد سرطان مي شوند،عمل مي كند.
دوم اينكه، بتاكاروتن سيستم ايمني بدن را تقويت مي كند تا به صورت طبيعي موادي توليد كند كه با سلول هاي سرطاني به وجود آمده و بيماري هاي ديگر مبارزه كنند.
بتاكاروتن حتي احتمال بروز سرطان ريه در افرادي كه براي 30 سال سيگار مي كشند را كم مي كند. مصرف يك هويچ در روز احتمال سرطان ريه در سيگاري ها را كم مي كند. البته اين نكته بدين معنا نيست كه مي توانيد با خيالي آسوده هويچ بخوريد و سيگار هم بكشيد. (سيگاراحتمال ابتلا به سرطان ريه را 10 برابر مي كند) هويچ با سرطان هاي ديگر از جمله سرطان معده و پروستات نيز مبارزه مي كند.

بالا بردن مصونيت بدن و پيري زودرس

سيستم ايمني بدن بعداز 40 سالگي رو به ضعف مي رود. ولي بعضي غذاها مي توانند اين حادثه را تغييردهند. در يك تحقيق 50 نفر از افراد 65 سال به بالا را تحت رژيم غذايي با مكمل هاي غذايي بتاكاروتن و ويتامين اي قراردادند. افرادي كه تحت رژيم بودند 50 درصد كمتر از افراد معمولي دچار سرماخوردگي ،آنفولانزا و عفونت مي شوند و در صورت بيماري زودتر معالجه مي شوند.
بتاكاروتن نه تنها قدرت آنتي اكسيداني در مقابل سرطان دارد. بلكه راديكال هاي آزادي كه سعي در نابود كردن ديواره رگ دارند را از بين مي برد. بر طبق تحقيقات يك مكمل غذايي 16 ميلي گرمي بتاكاروتن (كه در 2 هويچ موجود است) ميزان ايمني بدن را افزايش ميدهد.

كاهش كلسترول و ضد يبوست

هويچ مقدار زيادي بستين دارد كه كلسترول خون را به طور متوسط 11 درصد كاهش مي دهد. فيبرهاي موجود از ايجاد يبوست جلوگيري مي كند. روزانه 2 عدد هويچ كلسترول خون را پايين مي آورد.

مقدار مصرف
:
روزانه 2 يا 3 هويچ خام يا كمي پخته در غذا مصرف كرده و يادر كنار و همراه غذا ميل كنيد. مصرف زياد هويچ شايد رنگ شما را كمي زرد كند ولي نگران نباشيد چون خطري متوجه شما نيست. با كم كردن مصرف هويچ رنگ چهره شما به حالت عادي بازمي گردد.
  
[

نقش تغذیه  در   چشم و بینای

نقش تغذیه  در   چشم و بینای                             منبع:  http://www.noorvisioیه در سلامت n.com

نقش تغذیه در سلامت چشم و بیناییآیا خوردن هویج واقعاً برای بینایی مفید است یا والدین فقط برای اینکه فرزندانشان را تشویق به مصرف سبزیجات کنند این را می گویند؟ بررسی ها نشان داده اند که میزان ویتامین A موجود در یک هویج متوسط دو برابر مقدار توصیه شده مصرف روزانه است و این نشان می دهد که مصرف آن واقعاً مؤثر است. اگر شما هویج دوست ندارید نگران نباشید. مواد غذایی زیاد دیگری وجود دارند که حاوی مقادیر زیاد ویتامین A و دیگر مواد لازم برای سلامت چشم هستند. در این مقاله سعی خواهد شد ویتامین ها و دیگر ترکیبات مفید برای سلامتی چشم و همچنین مواد غذایی حاوی این ویتامین ها و ترکیبات معرفی شوند.

آنتی اکسیدان ها

ویتامین A و کاروتنوئیدها؛ آنتی اکسیدان های مفید برای چشم

آنتی اکسیدان ها مولکول هایی هستند که با خنثی کردن "رادیکال های آزاد" مانع اثر مخرب آنها بر سلول های بدن می شوند. رادیکال های آزاد ترکیباتی هستند که بر اثر واکنش های شیمیایی در داخل بدن تولید می شوند. تحقیقات نشان داده است که بعضی از آنتی کسیدان ها خطر ابتلا به بسیاری از بیماریها از جمله بیماریهای چشم شامل کاتاراکت و دژنراسیون ماکولا را کاهش می دهند.

ویتامین A آنتی اکسیدانی است که در مواد غذایی حیوانی نظیر جگر یا کره و مواد غذایی گیاهی حاوی کاروتنوئیدها وجود دارد. کاروتنوئیدها رنگدانه های قرمز و زردی هستند که در گیاهان و حیوانات وجود دارند. این مواد بعنوان آنتی اکسیدان عمل کرده و همچنین انواع خاصی از آنها (که شایعترینشان بتا-کاروتن است) به ویتامین A تبدیل می شود. بعضی از کاروتنوئیدهای دیگر نظیر لوتئین و زیگزانتین نیز مفید هستند.

ویتامین A مانع شب کوری می شود. کمبود ویتامین که سبب شب کوری شده باشد در صورت عدم درمان می تواند سبب گزروفتالمیا (خشکی چشم)، زخم های قرنیه و تورم پلک ها شود. خشکی چشم نیز در صورت عدم درمان می تواند سبب کوری شود. بد نیست بدانید که کمبود ویتامین A یکی از علل اصلی کوری در کشورهای در حال توسعه است. تحقیقات همچنین نشان داده است که ویتامین A مانع شکل گیری کاتاراکت شده و ممکن است در پیشگیری از کوری ناشی از دژنراسیون ماکولا نقش داشته باشد.

میزان لازم ویتامین A برای بدن در مردان بالاتر از 11 سال 1000RE و در زنان بالای 11 سال 800RE است (RE=Retinal Equivalent). ویتامین A با واحد بین المللی (International Unit) نیز سنجیده می شود. در مواد غذایی با منشاء گیاهی هر RE معادل 10 واحد بین المللی و در مواد غذایی با منشاء حیوانی هر RE معادل 3.3 واحد بین المللی است.

افراد سیگاری و افرادی که الکل مصرف می کنند باید ویتامین A بیشتری دریافت کنند زیرا توتون مانع جذب ویتامین A شده و الکل، ذخیره ویتامین A بدن را از بین می برد. در عین حال باید مراقب قرص های ویتامین حاوی بتا-کاروتن نیز بود. مطالعات نشان داده اند که این قرص ها شیوع سرطان ریه را در افراد سیگاری بالا می برند. در این موارد بهتر است ویتامین A مصرفی از مواد خوارکی تأمین شود. جدول زیر مواد غذایی غنی از ویتامین A و مقدار این ویتامین را در آنها نشان می دهد:

مواد غدایی سرشار از ویتامین A

ماده غذایی

RE در 100 گرم

RE در مصرف معمول

روغن کبد ماهی

30,003

4,080 (یک قاشق غذاخوری)

جگر سیاه

10,503

11,868 (113 گرم)

جگر مرغ

6,165

1,973 (1 عدد)

هویج

2,813

2,025 (1 عدد)

سیب زمینی شیرین (نوع خاصی از سیب زمینی)

2,006

2,668 (1 عدد)

کلم

890

596 (یک فنجان، خرد شده)

کدو

870

1,092 (یک فنجان، خرد شده)

فلفل دلمه ای قرمز

570

849 (یک فنجان، خرد شده)

انبه

389

806 (1 عدد)

طالبی

322

515 (یک فنجان، خرد شده)

مقادیر بالا در مورد مواد خام صدق می کند. پختن این مواد غذایی این مقادیر را تغییر می دهد زیرا گرما سبب تخریب ویتامین A و بتا-کاروتن موجود در مواد غذایی می شود. همچنین، در صورتیکه از مواد غذایی تازه استفاده نمی کند مواد یخزده بهتر از مواد کنسرو شده هستند.

لوتیئین و زنگزانتین؛ سبزیجات سبز و پربرگ

مطالعات مختلف نشان داده اند که لوتئین و زیگزانتین ممکن است در کاهش ریسک ابتلا به کاتاراکت مؤثر باشند. لوتئین و زیگزانتین ارتباط تنگاتنگی دارند: این دو ماده اغلب همراه با یکدیگر در سبزیجات و میوه جات یافت شده و بدن می تواند لوتئین را به زنگزانتین تبدیل کند. در حال حاضر هیچ مقدار مصرف روزانه ای برای این دو ماده مشخص نشده است ولی بهتر است روزانه مقداری مصرف شود زیرا بدن نمی تواند این دو ماده را بسازد. بهترین منبع تأمین این مواد سبزیجات سبز و پربرگ بویژه اسفناج است. کلم و سبزیجات سبز رنگ نیز منابع خوبی هستند. لوتئین و زیگزانتین را می توان در سبزیجات و میوه جات زرد و نارنجی رنگ نظیر ذرت نیز یافت. سبزیجات پخته مقادیر بیشتری لوتئین دارند زیرا پختن سبب شکسته شدن دیواره سلول ها و آزاد شدن لوتئین می شود.

ویتامین C و بیوفلاونوئیدها (Bioflavonoids)

هر چند این مقاله با ویتامین A شروع شد ولی این ویتامین تنها ماده غذایی مفید برای چشم نیست. یکی دیگر از مواد بسیار مفید برای بینایی ویتامین C است. همراه همیشگی ویتامین C، بیوفلاونوئید علاوه بر اینکه به ویتامین C در اثر گذاری کمک می کند خود نیز فوایدی دارد. مطالعات نشان داده اند که مقادیر بالای ویتامین C می تواند باعث کاهش خطر ابتلا به کاتاراکت شود. این ویتامین همچنین می تواند با کاهش فشار چشم مانع گلوکوم نیز شده و یا بیماری را در مبتلایان تسکین دهد.

میزان نیاز روزانه به ویتامین ث 60 میلیگرم در روز است. نکته قابل توجه این است که این مقدار باید بصورت روزانه مصرف شود زیرا بدن انسان نه تنها قادر نیست ویتامین ث بسازد بلکه نمی تواند آنرا بمدت طولانی ذخیره کند. سیگاریها، کسانیکه الکل مصرف می کنند و مبتلایان به دیابت باید مقادیر بیشتری مصرف کنند.

مرکبات، فلفل دلمه ای، میوه های گرمسیری، سیب زمینی و سبزیجات سبز و پر برگ منابع غنی ویتامین C هستند. جدول زیر مواد غذایی غنی از ویتامین C و مقدار این ویتامین را در آنها نشان می دهد:

مواد غدایی سرشار از ویتامین C

ماده غذایی

میلیگرم در 100 گرم

میلیگرم در مصرف معمول

فلفل دلمه ای قرمز

190

283 (یک فنجان، خرد شده)

کلم

120

80 (یک فنجان، خرد شده)

کلم بروکلی

93

82 (یک فنجان، خرد شده)

فلفل دلمه ای سبز

89

133 (یک فنجان، خرد شده)

توت فرنگی

57

86 (یک فنجان، نصف شده)

پرتقال

53

70 (1 عدد)

طالبی

42

68 (یک فنجان، خرد شده)

گریپ فروت

34

44 (نصف گریپ فروت)

انبه

28

57 (1 عدد)

تمشک

25

31 (یک فنجان)

مقادیر بالا در مورد مواد خام صدق می کند. پختن این مواد غذایی این مقادیر را تغییر می دهد زیرا گرما سبب کاهش ویتامین C موجود در مواد غذایی می شود. نور نیز سبب تخریب ویتامین C می شود از این رو بهتر است مثلا آب پرتقال در بسته بندی های پلاستیکی یا مقوایی خریداری شود تا شیشه های شفاف. همچنین، مواد غذایی تازه ویتامین C بیشتری دارند تا مواد غذایی یخزده یا کنسرو شده.

ویتامین E و مواد معدنی

مطالعات زیادی نشان داده اند که ویتامین E به پیشگیری از کاتاراکت کمک کرده و ممکن است در پیشگیری از دژنراسیون ماکولا نیز نقش داشته باشد. مقدار توصیه شده ویتامین E در مردان بالای 11 سال 10 میلیگرم و در زنان بالای 11 سال 8 میلیگرم است. در مورد ویتامین E نیز سیگار کشیدن نیاز به ویتامین E را زیاد می کند.

بهترین منبع ویتامین E آجیل است. جدول زیر مواد غذایی غنی از ویتامین E و مقدار این ویتامین را در آنها نشان می دهد:

مواد غدایی سرشار از ویتامین E

ماده غذایی

میلیگرم در 100 گرم

میلیگرم در مصرف معمول

تخمه آفتاب گردان

50

36 (نصف فنجان)

بادام

24

17 (نصف فنجان)

فندق

24

16 (نصف فنجان)

بادام زمینی

9

7 (نصف فنجان)

انبه

1

2 (1 عدد)

چشم به بعضی از مواد معدنی نیز نیاز دارد. برای مثال سلنیوم به جذب ویتامین E و ساخته شدن آنتی اکسیدان ها در بدن کمک می کند. غذاهای دریایی از جمله مواد غذایی حاوی مقادیر زیاد سلنیوم هستند. روی نیز به جذب ویتامین A کمک کرده و همچنین بخشی از یکی از آنزیم های بدن است که تعداد رادیکال های آزاد را کم می کند. مطالعات نشان داده اند که روی، چشم را در برابر دژنراسیون ماکولا و شب کوری محافظت می کند. روی در غذاهای دریایی، گندم و آجیل یافت می شود.

اسیدهای چرب ضروری

بسیاری از مردم نمی توانند باور کنند که چربی ها نیز برای سلامتی لازمند. اسیدهای چرب در واقع سنگ بنای چربی ها هستند و بعضی از آنها از این جهت "ضروری" خوانده می شوند که بدن نمی تواند آنها را بسازد و باید حتماً از طریق مواد غذایی تأمین شوند.

اسیدهای چرب ضروری چربی های اشباع نشده امگا-3 و امگا-6 را می سازند. امگا-3 اصلی آلفا-لینولنیک اسید است و مشتقات شامل ایکوزاپنتانوئیک اسید (Eicosapentaeonic Acid)، داکوزاهگزانوئیک اسید (Dacosahexaenoic Acid) و چند ترکیب دیگر است. امگا-6 اصلی نیز لینولئیک اسید است که مشتقات آن کارکردی در چشم و بینایی ندارند.

اسیدهای چرب ضروری در تکامل بینایی در نوزادان نقش دارند. کمبود این مواد (بویژه امگا-3) در بزرگسالان ممکن است سبب کاهش دید شود. مطالعات نشان داده اند که کمبود طولانی مدت ممکن است سبب تخریب شبکیه و ماکولا شود. بدن هر دو نوع اسید های چرب ضروری را به پروستاگلاندین ها تبدیل می کند که یکی از اثراتشان کمک به خروج مایع چشم و تنظیم فشار داخل چشم است.

مقدار توصیه شده مصرف اسیدهای چرب ضروری برای امگا-3، 0.65 گرم و برای امگا-6، 4.44 گرم است ولی بسیاری از محققین نسبت مصرف امگا-6 به امگا-3 را مهم می دانند. مقدار مناسب این نسبت 1 به 1 تا 4 به 1 است در حالیکه در بیشتر رژیم های غذایی این نسبت بسیار بیشتر از این است. بنابراین مقدار مصرف امگا-6 در مقایسه با امگا-3 در بسیاری از رژیم های غذایی باید کاهش یابد.

بهترین منبع تأمین امگا-3 ماهی است و مقدار توصیه شده مصرف 2 بار در هفته است. نکته ای که باید به آن توجه داشت این است که روغن ماهی رادیکال های آزاد تولید می کند و به همین دلیل کسانیکه ماهی یا روغن ماهی زیاد مصرف می کنند باید به میزان کافی آنتی اکسیدان بویژه ویتامین E مصرف کنند.

نکته قابل توجه دیگر این است که بیشتر امگا-6 مصرفی از روغن نباتی حاصل می شود به همین دلیل استفاده از روغن مایع می تواند میزان امگا-6 مصرفی را تا حد زیادی کاهش دهد.

خلاصه

تحقیقات نشان داده است که آنتی اکسیدان ها خطر ابتلا به کاتاراکت و دژنراسیون ماکولا را کاهش می دهند. بعضی از آنتی اکسیدان ها فوائد دیگری نیز دارند: بطور مثال ویتامین A چشم را در برابر کوری محافظت کرده و ویتامین C ممکن است در جلوگیری یا تسکین گلوکوم نقش داشته باشد. همچنین اسید های چرب ضروری علائم خشکی چشم را کاهش داده و چشم را در مقابل تخریب ماکولا محافظت می کنند.

مواد غذایی زیر برای داشتن چشمی سالم توصیه می شوند:

ویتامین A: روغن کبد ماهی، جگر، هویج

لوتئین و زیگزانتین: اسفناج، کلم

ویتامین C: فلفل دلمه ای، کلم، توت فرنگی، پرتقال

بیوفلاونیدها: مرکبات، انگور

ویتامین E: تخمه آفتاب گردان، بادام، فندق

سلنیوم: آجیل، غذاهای دریایی

روی: صدف، گندم، آجیل

اسیدهای چرب: ماهی

بطور کلی شما باید مقادیر زیاد سبزیجات سبز و پر برگ و ماهی دو بار در هفته مصرف کنید تا چشمی سالم داشته باشید.

عسل معجزه طبيعت

عسل معجزه طبيعت

عسل يك واژه عربي است كه در فارسي آن را انگبين مي‌گويند و عبارت است از شهد گل‌ها كه زنبور عسل توسط خرطوم كوچك خود آن را مكيده و از راه دهان به كيسه بسيار كوچك خود موسوم به كيسه عسلي وارد مي‌كند. وقتي ميزان شهد جمع‌آوري شده به حدود 40 ميلي‌گرم رسيد، گل‌ها را رها كرده و به سمت كندو پرواز مي‌كند. جالب اينكه براي تهيه يك كيلو عسل، زنبور بايد شهد 20 ميليون گل را جمع و به كندو حمل كند. جالب‌تر اين است كه زنبور عسل خاصيت ثابت گلي دارد، يعني تا وقتي كه مشغول جمع آوري شهد يك گل است، روي ساير گل‌ها نمي‌نشيند.

زنبور عسل پيش از رسيدن به كندو در بين راه مقداري از آب شهد را جذب مي‌كند و چون شهد گل‌ها حاوي 50 تا 80 درصد آب است،‌ با اين عمل ميزان رطوبت عسل را به حدود 17 تا حداكثر25 درصد مي‌رساند، يعني حدودا از هر سه گرم شهدي كه زنبور عسل به كندو مي‌آورد، يك گرم عسل به دست مي‌آيد. البته عسل مناطق شمالي كشور به علت بالا بودن رطوبت هوا از آب بيشتري برخوردار است و لذا آبكي مي‌باشد، ولي عسل مناطق كوهستاني از آب كمتري برخوردار مي‌باشد.

زنبور عسل نوعي از آنزيم دياستاز به نام انورتاز را نيز به شهد اضافه مي‌كند كه اين آنزيم به همراه مواد قندي و نشاسته‌اي كه چهار پنجم وزن عسل را تشكيل مي‌دهند، عامل اصلي متبلور شدن يا شكرك ‌زدن عسل به شمار مي‌روند. لذا اين باور كه عسل غيرطبيعي شكرك مي‌زند صحيح نيست، بلكه دليل متبلور شدن و رسوب دادن عسل طبيعي وجود دياستاز و همچنين كربوهيدرات ها مي‌باشد. دياستاز، ‌ذرات خيلي ريز عسل را به خود جذب كرده و باعث ته‌نشين شدن آن مي‌شود. مقدار گلوكز عسل هر چه بيشتر باشد، زودتر متبلور و ته‌نشين مي‌شود. اين خاصيت فقط در عسل‌هاي طبيعي و غيرتقلبي ديده مي‌شود، زيرا تنها عسل‌هاي طبيعي حاوي دياستاز هستند. مدت زمان شكرك زدن يا متبلور شدن عسل بسته به نوع گل متفاوت است و حتي در مورد عسل اقاقيا به چهار سال هم مي‌رسد. در كشورهاي اروپايي عسل سفت شده و متبلور شده را بيشتر مي‌پسندند.

دكتر نعمت ا… شهرستاني استاد زنبورداري مي‌گويد: «وقتي كه عسل رسوب مي‌كند حتما سالم و طبيعي است،‌ ولي اگر رسوب نكند مي‌تواند طبيعي يا غير طبيعي باشد كه تشخيص آن به عهده آزمايشگاه است و در آن جا ميزان دياستاز را اندازه‌گيري مي‌كنند. طبيعي است كه عسل تقلبي كه از شكر درست شده باشد دياستاز ندارد.

تشخيص عسل طبيعي و غيرطبيعي از طريق مزه كردن غيرممكن است. براي مصرف كننده يك را ه بيشتر وجود ندارد و آن هم استفاده از ابزارهايي است كه بدن در اختيارش گذاشته است. با چشمانش شكل ظاهري عسل را ارزيابي مي‌كند، با بيني‌اش آن را بو مي‌كند و با زبانش آن را مزه مي‌كند. اگر مجموعه خصوصيات باب طبعش بود و اگر عسل عطر و طعم گل‌ها را داشت، آن عسل واقعي است و ارزش آن را دارد كه بهايش را در حد معقول بپردازد. لازم به ذكر است مزه، عطر، طعم، رنگ و بوي عسل فقط مربوط به گل هر منطقه مي‌باشد و به نژاد زنبور عسل بستگي ندارد. نوع نژاد فقط در پركاري و كم‌كاري تاثير دارد.»
همان طور كه قبلا اشاره شد چهار پنجم وزن عسل را كربوهيدرات‌ها تشكيل مي‌دهند و بقيه آن عبارت است از: پروتئين، املاح معدني، عناصر معطر، آنزيم‌ها، ويتامين‌ها، گرده گل و آب. هر 100 گرم عسل 330 كيلوكالري انرژي توليد مي‌كند. لذا عسل، غذايي مقوي و انرژي‌زاست و به كمك دياستازهايش چربي‌هاي اطراف قلب را آب مي‌كند. به همين دليل مصرف آن به سالخوردگان و بيماران قلبي توصيه مي‌شود.

نگهداري عسل

PH عسل برابر 4 و به شدت اسيدي است،‌ بنابراين بايد از نگه‌داري آن در ظروف فلزي خودداري كرد. چون بعد از مدتي فلز را خورده و خودش هم خراب مي‌شود و ذرات فلز كه به همراه عسل وارد بدن مي‌شود، براي انسان مضر است. براي نگه داري عسل در حجم زياد ظروف استيل و گالوانيزه و براي مصارف خانگي ظروف شيشه اي، لعابي و سفالي توصيه مي‌شوند. ظرف عسل را نبايد در باز، در اتاق يا يخچال نگه داشت، ‌زيرا عسل، ‌آب موجود در هوا را به شدت به خود جذب كرده و پس از مدتي، رقيق و آبكي مي‌شود. عسل، بوهاي خارجي را خيلي زود به خود جذب مي‌كند. بنابراين نبايد آن را نزديك موادي چون پارافين، قير، بنزين و ماهي‌هاي دودي و … نگه داشت. همانطور كه عنوان شد در نزد عامه عسل متبلورشده و شكرك‌زده عسل تقلبي شناخته مي‌‌شود كه اين باور صحيح نيست ولي فروشندگان عسل براي از بين بردن شكرك و جلوگيري از متبلور شدن آن عسل را به مدت نيم ساعت در درجه حرارت حدود 65 درجه سانتي‌گراد نگه داشته و سپس آن را سرد كرده و بسته‌بندي مي‌كنند تا عسل آن‌ها شكرك نزند. چون حرارت دادن عسل همه ذرات جامد موجود را به مايع تبديل مي‌كند و مانع شكرك‌زدن عسل مي‌شود. در ضمن بهترين دما براي نگه‌داري عسل 7 تا 12 درجه سانتي‌گراد است.

تغذيه در ديابت ( مرض قند)  

تغذيه در ديابت ( مرض قند)

(867 مجموع کلمات موجود در متن)
(19409 بار مطالعه شده است)  نسخه چاپی

در اين بيماري افزايش قند خون در بيمار همراه دفع قند در ادرار بوده ، عوارض مختلف ايجاد مي كند از جمله:

عوارض قلبي- عروقي، افزايش فشار خون، نارسايي كليه ، عوارض چشمي و حتي كوري، عوارض عصبي و زخم هاي ديابتي در پاها كه مي تواند منجر به قطع عضو شود.

بيماري ديابت عمدتا در دو گروه از افراد ديده مي شود:

1- ديابت وابسته به انسولين يا جوانان اكثرا قبل از 40 سالگي بروز مي كند. ( ديابت نوع 1 )

2- ديابت غير وابسته به انسولين يا بزرگسالان كه اكثرا بعد از 40 سالگي ظاهر مي شود .( ديابت نوع 2)

در اكثر موارد ديابت جوانان ، كودك يا جوان ، با لاغري همراه ديگر علائم ديابت مانند پر ادراري ، پر خوري، پر نوشي ، گاهي كما اسيدوتيك مراجعه مي كند. اين سنين سن رشد فرد است و بايد كاهش وزن او همراه درمان بيماري جبران شود و كالري ، پروتئين، ويتامين و املاح به اندازه كافي جهت رشد  مناسب و وزن ايده آل به بيمار رسانده شود.

مصرف غذا و دفعا ت آن بايد با زمان و دفعات تزريق انسولين تنظيم شود تا عارضه كاهش قند خون كه خطرناك است براي بيمار ايجاد نشود و همچنين كنترل قند خون مناسبي حاصل گردد .

براي دست يابي به اهداف ذكر شده مشورت با پزشك معالج و مشورت مكرر با كارشناس تغذيه ضروري است.

در ديابت بالغين اغلب موارد بيمار با چاقي مراجعه كرده ، كاهش وزن مي تواند به مهار بهتر بيماري كمك كند و گاهي حتي بدون نياز به دارو به تنهايي يا همراه با ورزش مي تواند منجر به درمان بيماري و طبيعي شدن قند خون فرد شود .

جهت كاهش بافت چربي ( لاغر شدن) كاهش متوسط كالري مصرفي روزانه به ميزان 500-250 كيلوكالري و نيز افزايش فعاليت بدني ( ورزش) كمك كننده است.

در بين غذاها موادقندي – نشاسته اي ، چربي ها، پروتئين ها ، منبع پروتئين هستند. بايد به كاهش متناسب مصرف انها وزن ايده آل به دست آيد.

50-60 درصد كالري روزانه بايد از مواد قندي – نشاسته اي تامين  شود كه البته بر دو دسته اند:

1- كربوهيدراتهاي ساده ( قندها) مثل : شكر، عسل، شيريني جات، شربت ها ، خرما اين مواد به سرعت در بدن باعث افزايش قند خون مي شوند و بايد از خوردن آنها پرهيز شود.

2- كربوهيدراتها تركيبي ( نشاسته ها ) مثل نان ، برنج، سيب زميني، انواعي از شيريني جات، ماكاروني كه سرعت افزايش قند خون توسط آنها متوسط است و مصرف آنها بايد طبق برنامه غذايي تنظيم شود.

فيبرها تركيبات پلي ساكاريدي هستند كه در نان هاي سبوس دار، نان جو ، سبزيجات ، ميوه ها وجود دارند. فيبر ها قابل هضم و جذب در دستگاه گوارش انسان نبوده، وجود آنها در برنامه غذايي باعث پرحجم شدن غذا و احساس سيري شده ، در ضمن در جلوگيري از يبوست مفيد بوده، خاصيت ضد سرطان دستگاه گوارش براي آنها ذكر شده است. سبزيجات از جمله كاهو محدوديت مصرف در افراد ديابت ندارند. ميوه ها، مواد غذايي حاوي سبوس بايد طبق جداول كالري مصرف شوند.

20-30 % كالري روزانه بايد از چربي ها تامين شود كه توصيه مي  شود. از چربي هاي اشباع شده( چربي هاي حيواني، كره، تخم مرغ) تاحد ممكن كم استفاده شود و از چربي هاي غير اشباع كه حاوي كلسترول نيستند( روغن ذرت، آفتابگردان، سويا، زيتون) استفاده شود. هر چربي كه در گوشت قرمز ( گوساله ، گوسفند ...) گوشت سفيد ( مرغ، وديگر پرندگان) ديده مي شود جدا شده دور ريخته شود.

از ماهيان كه چربي امگاه ، مفيد، در آنها وجود دارد حتما در برنامه غذايي گنجانده شود. تا آنجا كه ممكن است غذاها سرخ نشود، گوشت، مرغ، ماهي حتي الامكان به صورت كبابي يا آب پز و يا تنوري( فر) تهيه شود.

در صورت اجبار غذا با كمترين مقدار روغن سرخ شود.

از شير و ماست كم چرب يا بدون چربي استفاده شود. از كره و خامه يا پنير كه چربي بالايي دارند استفاده نشود.

در صورتي كه شير كم چربي در دسترس نباشد مي توان شير را جوشاند و چربي روي آن را جدا كرد از ان شير مي توانيد ماست يا پنير كم چرب تهيه كرد.

10-15 % كالري روزانه بايد از پروتئين ها تامين شود كه بهتر است از هر  دو نوع پروتئين هاي گياهي و حيواني باشد.

از آنجا كه در بيماران دچار بيماري قند- فشار خون بالا شيوع دارد بايد از رژيم حاوي حداقل نمك استفاده شود.

لازم است جهت تامين ويتامين هاي گروه B به اندازه كافي سبزيجات و ميوه جات مصرف شود.

چند نكته قابل ذكر است:

وزن ايده آل خود را حفظ كنيد ( همه افراد چه ديابتيك چه سالم)

در تعيين رژيم غذايي ديابتيك از پزشك معالج يا متخصص تغذيه راهنمايي بخواهيد.

رژيم غذايي افراد ديابتيك غذاي كاملي است و همه افراد خانواده مي توانند از آن استفاده كنند.

در صورتي كه در ميهماني شركت داريد يا خود ميزبانيد مصرف يكبار هراز چند گاه از شيريني ، شربت به مقدار متعادل بلامانع است.

مغزها مانند گردو- فندق- بادام و ديگر اجيل ها به عنوان منبع چربي هستند مصرف آن بلامانع است ولي بايد به مقدار متعادل و يا محاسبه كالري مصرف شوند و شور نباشند.

از مربا ها و شيريني و نوشابه هاي گازدار كه با قندهاي مصنوعي درست شده اند استفاده كنيد.

توصیه های غذایی در دیابت

هدف اصلی از رژیم درمانی در بیماران دیابتی، استفاده از موادغذایی به صورت متعادل است. اصولاً رژیم غذایی ای كه توسط كارشناسان و متخصصان تغذیه برای افراد دیابتی تهیه می شود دارای اهداف زیر است:

- رساندن قند خون به سطح طبیعی

- حفظ سطح چربی های خون در حد طبیعی

- كاهش مشكلات خاص بیماران دیابتی

- به دست آوردن و حفظ وزن ایده آل

- رساندن مواد مغذی به بدن به میزان لازم

- تأمین انرژی موردنیاز بدن جهت انجام فعالیت های لازم

- جلوگیری از بروز عوارض و مشكلات ناشی از دیابت

توصیه های تغذیه ای برای بیماران مبتلا به دیابت نوع اول

1. سعی كنید برنامه غذایی خود را به طور منظم تنظیم كنید. به نحوی كه هر روز در ساعات معینی غذا بخورید.

2. روزانه بین 4 تا 5 وعده غذا بخورید.

3. در هر وعده مقادیر متناسبی از كربوهیدرات ها را مصرف كنید تا دچار عوارض ناشی از نوسانات قندخون نشوید.

4. چربی دریافتی از طریق موادغذایی را محدود كنید.

5. مصرف قندهای ساده مانند شكر، شكر قرمز، عسل و شربت ذرت را محدود كنید.

6. مصرف فیبر را تا میزان 25 میلی گرم به ازای هر 1000 كیلوكالری دریافتی افزایش دهید. جهت اطلاع از میزان كالری موردنیاز روزانه خود، با متخصص تغذیه مشورت نمایید. منابع غذایی فیبر عبارتند از : انواع میوه و سبزی، حبوبات و غلات سبوس دار.

7. تلاش كنید از محصولات بدون قند مانند نوشابه های بدون قند، ژله بدون قند و بیسكوئیت های بدون قند استفاده كنید.

8. از میوه های تازه و كلوچه های كم چربی و غلات به عنوان میان وعده استفاده كنید.

9. هر روز صبح، غلات پرفیبر را برای صبحانه انتخاب كرده و از مصرف غلات دارای مقادیر زیاد شكر خودداری كنید.

10. به جای آب میوه از میوه تازه استفاده كنید.

11. از شیرهای كم چربی استفاده كنید.

12. روزانه حداقل 8 لیوان آب بنوشید.

توصیه های تغذیه ای برای بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم

از آنجایی كه بیماران دیابت نوع دوم در سنین بالاتری قرار دارند، مهم ترین كار در این بیماران، كنترل وزن می باشد. بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم باید توصیه های ذیل را مدنظر قرار دهند:

1. مصرف فیبرهای محلول به میزان 25 گرم به ازای هر 1000 كیلوكالری ضمن ایجاد احساس سیری ، می تواند به كنترل قندخون كمك كند. یكی از انواع فیبرهای محلول پكتین می باشد كه در سیب ، مركبات مثل پرتقال، لیمو و گریپ فروت ، توت فرنگی ، هویج و غلات سبوس دار وجود دارد . غیر از این مواد غذایی، منابعی فیبری كه در بالا ذكر شده اند را نیز مصرف كنید.

2. تعداد وعده های غذایی خود را افزایش دهید.

3. حتما قبل از صرف غذا از سالاد یا موادغذایی كم كالری مانند كاهو، كرفس، ژله بدون قند و سوپ های ساده و كم كالری استفاده كنید.

4. از مصرف آب میوه در صبح و به صورت ناشتا خودداری كرده و به جای آن در طول روز از میوه تازه استفاده كنید.

5. از نوشیدنی ها و دسرهای بدون قند استفاده كنید.

6. آرد گندم كامل را جانشین آرد سفید كنید.

7. از مصرف روغن ماهی و مكمل نیاسین خودداری كنید زیرا باعث افزایش قند خون می شوند.

8. مصرف چربی ها را در برنامه روزانه غذایی خود طبق نظر متخصص تغذیه كاهش دهید.

9. روزانه 8 لیوان آب بنوشید.

نكات مهم و قابل توجه برای خانواده ها و بیماران

1. افراد دیابتی مبتلا به بیماری كلیوی نیز باید به تغذیه خود توجه خاصی داشته باشند، زیرا بیماری كلیوی با عمل بسیار از مواد مغذی تداخل دارد. لذا مصرف مكمل های تغذیه ای مگر با اجازه متخصص تغذیه توصیه نمی شود.

2. از آن جایی كه كمبود بعضی از ویتامین ها باعث تشدید بیماری دیابت می گردد، باید سعی كرد تا مقادیر متناسب ویتامین ها از طریق موادمغذی دریافت شوند. به دلیل افزایش نیاز به ویتامین ها در این بیماران باید مكمل ویتامینی مصرف شود، ولی برای جلوگیری از عوارض مصرف بیش از حد آنها با متخصص تغذیه مشورت كنید.

3. ویتامینC برای ورود به داخل سلول، نیاز به انسولین دارد. تحقیقات نشان می دهد كه مقدار این ویتامین در افراد دیابتی پایین تر از حد طبیعی می باشد؛ لذا مصرف میوه و سبزی فراوان و همچنین مكمل ویتامینC ضروری است.

4. بعضی از داروهای خوراكی كاهش دهنده قند خون، باعث كمبود ویتامینB12 در بدن می شوند. بنابراین در این مورد نیز باید با یك متخصص تغذیه مشورت كنید، زیرا كمبود این ویتامین می تواند باعث تخریب بافت عصبی شود.

5. بیماری دیابت می تواند باعث كمبود بیوتین در بدن شود. از آن جایی كه كمبود این ماده مهم می تواند باعث تخریب بافت عصبی در بازوها و ساق پا شود، مشورت با متخصص جهت آشنایی با منابع مصرف و میزان مورد نیاز آن ضروری است.

دیابت چیست

دیابت اختلالی در سوخت و ساز بدن است كه در آن یا انسولین به میزان كافی در بدن وجود ندارد و یا انسولین موجود قادر نیست تا وظیفه خود را به درستی انجام دهد.
 
 
 1-دیابت چیست؟
2- فرق دیابت نوع 1 و 2 در چیست؟
3-چه کسانی در معرض خطر ابتلا به دیابت هستند؟
4-دیابت پنهان چیست و چه اهمیتی دارد؟آیا با قند خون ناشتای طبیعی شما درمعرض خطر نیستید؟
 
دیابت چیست؟
دیابت یك اختلال در سوخت و ساز (متابولیسم) بدن است كه در آن یا انسولین به میزان كافی در بدن وجود ندارد و یا انسولین موجود قادر نیست تا وظیفه خود را به درستی انجام دهد و در نتیجه به علت وجود مقاومت در برابر آن، قند خون بالا می‌رود. انسولین هورمونی است كه توسط سلولهای "بتا"واقع در پانكراس ترشح می‌شود و وظیفه اصلی آن كاهش قند خون است. پانكراس نیز یكی از غدد دستگاه گوارش است كه در پشت معده قرار دارد بالا بودن قند خون در دراز مدت باعث بروز عوارض در سیستم قلب و عروق، كلیه‌ها، چشم و سلسله اعصاب می‌گردد.
 فرق دیابت نوع 1 و 2 در چیست؟
به طور كلی دیابت به چهار گروه تقسیم‌بندی می‌شود:.
 دیابت نوع 1 :
  در دیابت نوع1 كه % 15- 10 كل موارد دیابت را تشكیل می‌دهد تولید انسولین از پانكراس (لوزاالمعده) به علت از بین رفتن سلول‌های سازنده انسولین، متوقف می‌شود به همین خاطر افراد مبتلا به این نوع دیابت باید از بدو تشخیص، انسولین مورد نیاز بدن را به صورت تزریقات روزانه تأمین كنند. دیابت نوع1 اغلب در سنین زیر 30 سال به وجود میا‌ید.
 
دیابت نوع 2:
 در دیابت نوع2 كه بیشتر در بالغین بالای 30 سال و چاق دیده می‌شود و % 90- 85 كل موارد دیابت را شامل می‌شود انسولین تولید شده از پانكراس به خوبی عمل نمی‌كند. در واقع یا پانكراس به اندازه كافی انسولین ترشح نمی‌كند و یااینكه انسولین ترشح شده، به علت وجود مقاومت به انسولین مخصوصاً در افراد چاق، فاقد كارایی لازم است.
 
 دیابت حاملگی:
 دیابت حاملگی به دیابتی گفته می‌شود كه برای اولین بار در طول حاملگی تشخیص داده شود. این نوع دیابت معمولاً گذرا است و بعد از اتمام حاملگی بهبود می‌یابد خانم‌های مبتلا به دیابت حاملگی بعداً در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع2 هستند.
 
 دیابت به علل متفرقه:
از علل متفرقه دیابت می‌توان به جراحی، داروها (مثل كورتیكواستروئیدها)، سوء تغذیه و عفونت اشاره كرد.
 
 چه كسانی در معرض خطر ابتلا به دیابت هستند؟
 
تمامی افراد بالای 40 سال در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع2 هستند و باید هر 3 سال یك‌بار تحت آزمایش قند خون قرار بگیرند. افراد دچار اضافه وزنی كه حداقل یكی از شرایط زیر را داشته باشند نیز در معرض ابتلا به دیابت نوع2 هستند و انجام آزمایشات مكرر قند خون در آ‌ن‌ها باید در سنین زیر 40 سال یا با فواصل كوتاهتر (هر 2- 1 سال) انجام شود.
 این شرایط عبارتند از:
1- وجود سابقه ابتلا به دیابت در بستگان درجه اول،
2- سابقه ابتلای فرد به دیابت پنهان (مرحله پیش از دیابت)،
3- سابقه ابتلا به دیابت حاملگی، سابقه تولد نوزاد با  وزن بیشتر از 4 كیلوگرم یا تولد نوزاد با ناهنجاری‌های مادرزادی،
4- بالا بودن فشارخون (فشارخون ماكزیمم بیشتر از 140 و یا مینیمم بیشتر از 90 میلی‌متر جیوه)،
5- وجود اختلالات چربی خون یعنی تری‌گلیسرید بالاتر از 250 و یا كلسترول با دانسیته كم (کلسترول مفید یا HDL) كمتر از 35 میلی‌گرم در دسی‌لیتر
6- سابقه ابتلا به كیست‌های متعدد تخمدان و یا بیماری‌های قلبی- عروقی (تنگی رگ‌های قلب، انفاركتوس قلبی یا سكته مغزی)
 
دیابت پنهان چیست و چه اهمیتی دارد؟
دیابت پنهان به حالتی گفته می‌شود كه در آن قند خون بین حد طبیعی و دیابتی قرار دارد. در مورد قند ناشتا مقادیر بین 125- 100 و در مورد قندخون 2 ساعته در آزمون خوراكی تحمل گلوكز، مقادیر بین 199- 140 به عنوان دیابت پنهان در نظر گرفته می‌شوند. دیابت پنهان یكی از مهم‌ترین عوامل خطرساز ابتلای به دیابت می‌باشد و اهمیت آن در این است كه با تشخیص به موقع و انجام اقدامات لازم به صورت تغییر در روش زندگی می‌توان به نحو مؤثری از پیشرفت دیابت پنهان به سمت دیابت آشكار جلوگیری كرد.
*شاید قند ناشتای شما طبیعی باشد ولی قند غیر ناشتای شما غیر طبیعی باشد(140-199) پس همیشه به خاطر داشته باشید که هم قند ناشتا وهم قند غیر ناشتا را اندازه گیری نمائید.*
 
تهیه و ترجمه: گروه سلامت سیمرغ ـ دکتر سمیرا سرخوش
اختصاصی سیمرغ     www.seemorgh.com/health
 
 

5 توصيه براي كاهش فشار خون  

5 توصيه براي كاهش فشار خون

 
فشار خون يکي از علائم اصلي حيات است، هنگامي که سرخرگ‌هاي بزرگ، قابليت ارتجاع و استحکام طبيعي خود را از دست بدهند و عروق کوچک نيز باريکتر شوند، فشار خون بالا مي‌رود.

فشار خون‌ بالا گاهي‌ کشنده‌ بي‌سر و صدا ناميده‌ مي‌شود زيرا تا مراحل‌ انتهايي‌ اکثرا هيچ‌ علامتي‌ ندارد.

به گزارش ايسنا، فشارخون‌ به طور طبيعي‌ در اثر استرس و فعاليت بدني بالا مي‌رود، اما فردي‌ که‌ دچار بيماري‌ فشارخون‌ بالا است‌، به‌ هنگام‌ استراحت‌ نيز فشار خونش‌ بالاتر از حد طبيعي‌ است.

اندازه گيري فشار خون
اصولا فشارخون در بخش‌هاي مختلف سيستم گردش خون متفاوت است ولي در اندازه گيري، فشار خون به دو نوع فشارخون سيستولي و دياستولي مجزا مي شود.

فشار خون سيستولي معمولاً به فشار خوني که در سرخرگ‌هاي است گفته مي‌شود و فشارخون دياستولي به فشارخون وريد گفته مي شود. معمول‌ترين روش اندازه‌گيري فشار خون به‌ وسيله فشارسنج است که با استفاده از ارتفاع جيوه براي اندازه‌گيري فشار خون در حال چرخش در رگ‌ها استفاده مي‌کند.

فشارخون طبيعي براساس قرارداد براي فشارخون سيستولي پائين تراز 120 ميلي متر جيوه و براي فشارخون دياستولي پائين تراز 80 ميلي ‌ليترجيوه است. شيوع فشارخون بالا در جوامع گوناگون متفاوت است .

فشار خون بالا در چه کساني ديده مي شود؟
فشار خون بالا خصوصا در افراد مسن بسيار شايع است. تقريبا در حدود يک نفر از هر چهار نفر از فشار خون بالا رنج مي برند. در بيماران جوان‌تر در مردان شايعتر است ولي در سنين بالاتر در زنان بيشتر از مردان ديده مي‌شود. به طور کلي با افزايش سن خطر ابتلا افزايش مي‌يابد.

علل ايجاد فشار خون بالا
علل بروز اين بيماري هنوز به طور کامل شناخته نشده است ولي برخي عوامل فرد را مستعد ابتلا به فشار خون مي کنند از جمله:

1- سن‌ بالاي‌ 60 سال با افزايش سن احتمال بروز فشار خون افزايش مي يابد

2- چاقي و اضافه وزن

3- سيگار کشيدن

4- مصرف الکل

5- رژيم‌ غذايي‌ حاوي‌ نمک‌ زياد يا چربي‌ اشباع‌ شده‌ و عدم مصرف ميوه و سبزي

6- کم تحرکي و نداشتن فعاليت بدني کافي

7- استرس

8- عوامل‌ ژنتيکي‌، اگر يکي از والدين و يا هر دو دچار فشار خون بالا باشند، خطر ابتلاي فرد به فشار خون بيشتر است.

9- مصرف‌ قرص هاي‌ ضد حاملگي ‌، استروييدها و بعضي‌ از انواع‌ داروهاي‌ مهارکننده‌ اشتها

10- پشت ميزنشيني

11- نژاد: سفيد پوستان و نژاد هند و اروپايي بيشتر دچار افزايش فشار خون مي شوند.

پيشگيري از بيماري فشارخون
1- کنترل وزن ، کم کردن حتي يک کيلوگرم از وزن براي کنترل فشار خون مفيد است

2- انجام ورزش مرتب، 30 دقيقه ورزش در هر روز بهترين راه مبارزه با پرفشاري خون است

3- کم کردن مصرف نمک و غذاهاي پرچرب

4- داشتن رژيم غذايي حاوي ميوه و سبزيجات ، لبنيات کم‌چرب و غذاهاي حاوي پتاسيم نظير دانه‌هاي سبوس‌دار و خشکبار استفاده کنيد.

5- عدم مصرف سيگار و مشروبات الکلي

6- اندازه گيري فشار خون حداقل هر شش ماه يک بار

7- زنان باردار بايد مرتب براي معاينه پيش از زايمان به پايگاه هاي بهداشتي درمان و خانه بهداشت مراجعه کنند تا کارشناسان بهداشت بتواند به پرفشاري احتمالي خون پي ببرد و به ‌موقع کنترل کنند.

8- در خانم هايي که قرصهاي پيشگيري از بارداري استفاده مي کنند بايد فشار خون خود را مرتب کنترل نمايند

9- پرهيز از مصرف سوسيس، كالباس، كنسرو گوشت، برگرها و ساير فرآورده‌هاي گوشتي به علت دارا بودن مقادير بالاي سديم و همچنين پرهيز از سبزي‌هاي كنسروشده در آب نمك، زيتون شور، چيپس و ساير تنقلات شور.

10- مواد حاوي كافئين از قبيل قهوه ، چاي ، نوشابه‌هاي كولا و شكلات، سبب افزايش فشارخون مي‌شوند و بايد در حد اعتدال مصرف شوند.

11- اجتناب از مصرف غذاهاي سرخ کرده يا غذاهايي که در درجه ي حرارت‌هاي بسيار بالا و يا با مدت زمان طولاني تهيه مي ‌شوند، و عدم استفاده ي چند باره از روغن‌هاي آشپزي .

12- استفاده از گوشت سفيد به جاي گوشت‌هاي قرمز.

13- کنترل استرس ، زيرا يکي از عوامل بالا بردن فشار خون که بسيار سريع هم عمل مي‌ کند، استرس و عصبانيت است.

14- استراحت به ميزان کافي هر روز زيرا کار کردن بي ‌وقفه بيشترين فشار را بر سلامتي فرد وارد خواهد کرد

15- انجام ورزش‌هايي مثل پياده ‌روي، شنا، دوچرخه سواري براي پايين آوردن فشار خون مفيد هستند بنابراين حداقل 3 بار در هفته و هر بار حداقل 30 دقيقه بايد ورزش کرد

عوارض‌ فشار خون بالا
سکته مغزي ، حمله قلبي ، نارسايي احتقاني قلب و ورم‌ ريه ، نارسايي‌ کليه و آسيب چشمي و مشکل بينايي از عوارض اصلي فشار خون بالا هستند.

براساس گزارش دفتر آموزش و ارتقاي سلامت وزارت بهداشت، هرچه فشار خون بالاتر باشد، ميزان اميد به زندگي پايين تر خواهد بود.

درمان‌
اهداف‌ درمان‌ با توجه‌ به‌ ويژگيهاي‌ هر فرد تعيين‌ خواهند شد و ممکن‌ است‌ شامل‌ کم ‌کردن‌ وزن‌ ، ترک‌ دخانيات‌ ،کنترل فشار خون‌ ‌ بصورت روزانه‌، استفاده‌ از داروهاي‌ ضد فشار خون‌ تحت نظر پزشک، کاستن از استرس، برنامه‌ ورزش‌ مناسب‌ و تغيير شيوه‌ زندگي‌ براي‌ کاهش‌ استرس باشند.